Willem de Sitter
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Zawód, zajęcie | |
![]() |
Willem de Sitter (ur. 6 maja 1872 w Sneek we Fryzji, zm. 20 listopada 1934 w Lejdzie[1]) – holenderski naukowiec: astronom, fizyk teoretyczny i matematyk. Profesor Uniwersytetu w Lejdzie (Leiden) i dyrektor tamtejszego obserwatorium astronomicznego. Laureat prestiżowych nagród astronomicznych, w tym tych najwyższych w jego czasach jak brytyjski Złoty Medal Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego (ang. Royal Astronomical Society, 1931) i francuskie Prix Jules-Janssen (1934).
De Sitter wsławił się w teoretycznej kosmologii fizycznej, w której był jednym z pionierów. Podał jedno z pierwszych kosmologicznych rozwiązań równań Einsteina w ogólnej teorii względności, nazwane później wszechświatem de Sittera. Opisuje ono czasoprzestrzeń pustą (bez materii) z dodatnią stałą kosmologiczną (Λ), rozszerzającą się wykładniczo.
Życie
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/PhysicistsinLeiden.jpg/220px-PhysicistsinLeiden.jpg)
De Sitter studiował matematykę na uniwersytecie w Groningen. Po zakończeniu studiów rozpoczął badania w tamtejszym laboratorium astronomicznym. W latach 1897–1899 pracował w Cape Observatory w Kolonii Przylądkowej (obecnie Południowa Afryka), a następnie w 1908 objął katedrę astronomii na Uniwersytecie w Lejdzie. Od roku 1919 aż do śmierci był dyrektorem obserwatorium astronomicznego w Lejdzie.
Działalność naukowa
[edytuj | edytuj kod]Najważniejsze osiągnięcia de Sittera należą do obszaru kosmologii fizycznej. Był współautorem (razem z Albertem Einsteinem) opublikowanej w 1932 roku pracy, sugerującej istnienie dużych ilości materii nieemitującej światła, dzisiaj nazywanej ciemną materią.
De Sitter jest także znany dzięki swoim badaniom poświęconym planecie Jowisz.
Wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]- 1929: Medal Jamesa Craiga Watsona,
- 1931: Złoty Medal Catherine Wolfe Bruce,
- 1931: Złoty Medal Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego,
- 1934: Prix Jules-Janssen.
Jego nazwiskiem nazwano:
- krater De Sitter na Księżycu,
- planetoidę (1686) De Sitter,
- Wszechświat de Sittera,
- Przestrzeń anty de Sittera.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Sitter Willem, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-12-10] .
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]John J. O'Connor; Edmund F. Robertson: Willem de Sitter w MacTutor History of Mathematics archive (ang.)
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Cztery prace de Sittera poświęcone stałości prędkości światła (1913). datasync.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-01-29)].
- Absolwenci Uniwersytetu w Groningen
- Holenderscy astronomowie XIX wieku
- Holenderscy astronomowie XX wieku
- Holenderscy fizycy XIX wieku
- Holenderscy fizycy XX wieku
- Holenderscy fizycy teoretyczni
- Holenderscy matematycy XX wieku
- Kosmolodzy
- Matematycy XIX wieku
- Laureaci Prix Jules-Janssen
- Laureaci Złotego Medalu Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego
- Laureaci Medalu Jamesa Craiga Watsona
- Laureaci Medalu Bruce
- Ludzie urodzeni w Sneek
- Teoretycy względności
- Urodzeni w 1872
- Wykładowcy Uniwersytetu w Lejdzie
- Zmarli w 1934