Franciszek Józef I
![]() | |
![]() | |
![]() | |
Cesarz Austrii | |
Okres |
od 2 grudnia 1848 |
---|---|
Poprzednik | |
Następca | |
Król Węgier | |
Okres |
od 2 grudnia 1848 |
Koronacja | |
Poprzednik | |
Następca | |
Król Czech | |
Okres |
od 2 grudnia 1848 |
Poprzednik | |
Następca | |
Król Chorwacji | |
Okres |
od 2 grudnia 1848 |
Poprzednik | |
Następca | |
Dane biograficzne | |
Dynastia | |
Data i miejsce urodzenia | |
Data i miejsce śmierci | |
Miejsce spoczynku | |
Ojciec | |
Matka | |
Żona | |
Dzieci | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Oberst | |
Data i miejsce urodzenia |
18 sierpnia 1830 |
---|---|
Data śmierci |
21 listopada 1916 |
Przebieg służby | |
Lata służby |
1840–1848 |
Siły zbrojne |
Armia Cesarstwa Austriackiego |
Jednostki |
3 pułk dragonów |
Główne wojny i bitwy |
Franciszek Józef I (niem. Franz Joseph; węg. Ferenc József; ur. 18 sierpnia 1830 w pałacu Schönbrunn koło Wiednia, zm. 21 listopada 1916 tamże) – przedstawiciel domu habsbursko-lotaryńskiego, w latach 1848–1916 cesarz Austrii i król Węgier, król Czech i król Chorwacji, w latach 1848–1866 Prezydent Związku Niemieckiego.
Oficjalny tytuł (po 1867)
[edytuj | edytuj kod]Z Bożej Łaski cesarz Austrii,
apostolski król Węgier,
król Czech, Dalmacji, Chorwacji, Slawonii, Galicji, Lodomerii i Ilyrii,
król Jerozolimy etc, etc…
arcyksiążę Austrii,
wielki książę Toskanii i Krakowa,
książę Lotaryngii, Salzburga, Styrii, Karyntii, Krainy i Bukowiny,
wielki książę Siedmiogrodu,
margrabia Moraw,
książę Górnego i Dolnego Śląska, Modeny, Parmy, Piacenzy, Guastalli, Oświęcimia i Zatora,
Cieszyna, Frulii, Raguzy i Zadaru,
uksiążęcony hrabia Habsburga i Tyrolu, Kyburga, Gorycji i Gradiszki,
książę Trydentu i Brixen,
margrabia Łużyc Dolnych i Górnych oraz Istrii,
hrabia Hohenembs, Feldkirch, Bregenz, Sonnenbergu,
pan Triestu, Cattaro i Marchii Słoweńskiej,
wielki wojewoda województwa Serbii, etc, etc, …
- W oryginale
Von Gottes Gnaden Kaiser von Österreich;
Apostolischer König von Ungarn;
König von Böhmen, von Dalmatien, Kroatien, Slawonien, Galizien, Lodomerien und Illyrien;
König von Jerusalem etc.
Erzherzog von Österreich;
Großherzog von Toskana und Krakau;
Herzog von Lothringen, von Salzburg, Steier, Kärnten, Krain und der Bukowina;
Großfürst von Siebenbürgen;
Markgraf von Mähren;
Herzog von Ober- und Nieder-Schlesien, von Modena, Parma, Piacenza und Guastalla,
von Auschwitz und Zator, von Teschen, Friaul, Ragusa und Zara;
gefürsteter Graf von Habsburg und Tirol, von Kyburg, Görz und Gradiska;
Fürst von Trient und Brixen;
Markgraf von Ober- und Nieder-Lausitz und in Istrien;
Graf von Hohenembs, Feldkirch, Bregenz, Sonnenberg etc.;
Herr von Triest, von Catarro und auf der windischen Mark;
Großwoiwode der Woiwodschaft Serbien etc. etc.
1830–1848. Młodość
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Franz_joseph1.jpg/170px-Franz_joseph1.jpg)
Franciszek Józef był najstarszym synem arcyksięcia Franciszka Karola, brata i następcy cesarza Ferdynanda I oraz Zofii Wittelsbach, księżniczki bawarskiej. Miał czworo rodzeństwa:
- Maksymiliana Ferdynanda Józefa (1832–1867) – cesarza Meksyku
- Karola Ludwika (1833–1896) – arcyksięcia
- Marię Annę (1835–1840) – arcyksiężniczkę
- Ludwika Wiktora (1842–1919) – arcyksięcia
Wychowywał się w pałacu Schönbrunn, odebrał staranne wykształcenie. Posługiwał się kilkoma językami, choć w oficjalnych kontaktach używał tylko niemieckiego i węgierskiego. Już w młodych latach przeszedł szkolenie wojskowe. W wieku 10 lat został podporucznikiem, a 3 lata później pułkownikiem.
Podczas wojny austriacko-piemonckiej przeszedł chrzest bojowy w bitwie pod Santa Lucia 6 maja 1848[1].
Dramatyczne wydarzenia Wiosny Ludów w monarchii habsburskiej uświadomiły otoczeniu cesarskiemu konieczność zmian. Cesarz Ferdynand I, zwany „Dobrotliwym”, był bowiem osobą chorą, o ograniczonych możliwościach umysłowych i nie sprawującą praktycznie władzy. Zdecydowano się zatem skłonić Ferdynanda do abdykacji. W takiej sytuacji korona przypadałaby zgodnie z zasadami dziedziczenia jego bratu, Franciszkowi Karolowi. Zgodzono się jednak co do tego, że tron powinna objąć osoba młoda i pozbawiona zobowiązań wobec zrewoltowanych ludów monarchii. W takiej sytuacji Franciszek Karol zrezygnował z korony na rzecz swego najstarszego syna, Franciszka Józefa (początkowo miał być znany jako Franciszek II, ale uznano, że imiona Franciszek Józef sygnalizuje rozpoczęcie nowego rozdziału).
2 grudnia 1848, w pałacu biskupim w Ołomuńcu, osiemnastoletni Franciszek Józef I został proklamowany cesarzem Austrii.
1848–1852. W dobie Wiosny Ludów
[edytuj | edytuj kod]Pierwszym zadaniem nowego cesarza było stłumienie wstrząsających cesarstwem rewolucji. Stopniowo udało mu się uspokoić sytuację w większości krajów cesarstwa; w marcu 1849 roku rozwiązał obradujący w Kromieryżu sejm austriacki. Najpoważniejsze problemy wiązały się z sytuacją na Węgrzech, gdzie trwało powstanie. Franciszek Józef był zmuszony prosić o pomoc cara Rosji, Mikołaja I. Na Węgry wkroczyła armia rosyjska pod dowództwem feldmarszałka Iwana Paskiewicza. Stłumienie do jesieni 1849 roku tego ruchu pozwoliło mu umocnić władzę. Wydany w 1851 roku Patent sylwestrowy cofał ustępstwa konstytucyjne z okresu Wiosny Ludów i kierował Austrię z powrotem na tory absolutyzmu.
1852–1867. Dwie pierwsze dekady
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Franz_Josef_I_in_Kaiserj%C3%A4geruniform.jpg/170px-Franz_Josef_I_in_Kaiserj%C3%A4geruniform.jpg)
w mundurze paradnym formacji feldjegrów (strzelców polnych)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Viribus_Unitis_-_stained_glass_in_Kutna_Hora.jpg/170px-Viribus_Unitis_-_stained_glass_in_Kutna_Hora.jpg)
18 lutego 1853 roku doszło w Wiedniu do nieudanego zamachu na 23-letniego wówczas cesarza. Zamachowcem był węgierski anarchista, czeladnik krawiecki János Libenyi, który rzucił się na Franciszka Józefa z nożem i zranił go w szyję. Zamachowca obezwładnili adiutant Maximilian O’Donnell i rzeźnik Joseph Ettenreich. János Libenyi został stracony, a na pamiątkę ocalenia życia monarchy, brat cesarza, arcyksiążę Maksymilian nakazał wznieść kościół wotywny.
Poszukiwania żony dla cesarza, w które zaangażowana była głównie matka Franciszka Józefa, Zofia, zakończyły się powodzeniem latem 1853 roku. Jego małżonką miała zostać Helena, księżniczka bawarska z rodu Wittelsbach. Jednak wydarzenia potoczyły się inaczej. Młody cesarz zakochał się z wzajemnością w jej rodzonej siostrze Elżbiecie, znanej jako Sissi. Zaręczyny zostały ogłoszone 24 sierpnia 1853 roku. Do zawarcia małżeństwa była konieczna dyspensa papieża, ponieważ Franciszek Józef i Elżbieta byli blisko spokrewnieni. Matka Elżbiety, Ludwika Wittelsbach, i matka Franciszka Józefa, Zofia były siostrami. Po uzyskaniu dyspensy, w marcu 1854 roku spisano kontrakt małżeński. Ślub odbył się 24 kwietnia 1854 roku w wiedeńskim kościele Augustianów. Franciszek Józef i Elżbieta mieli czworo dzieci: syna Rudolfa oraz córki Zofię, Gizelę i Marię Walerię[2].
W 1854 roku, w czasie wojny krymskiej Austria pośrednio wystąpiła przeciw Rosji. Austria okupowała Mołdawię i Wołoszczyznę. Zimą 1854 roku Franciszek Józef odbył z żoną podróż po Lombardii i Wenecji, aby zademonstrować ich przynależność do cesarstwa.
W 1859 roku Franciszek Józef mianował Polaka Agenora Gołuchowskiego ministrem spraw wewnętrznych. Zaplanował on reformę cesarstwa w duchu daleko idącego federalizmu. Zasady te zawierał tzw. dyplom październikowy. Jednak już w 1861 roku, pod wpływem opinii kół konserwatywnych, został wydany tzw. patent lutowy, który znacznie ograniczał kompetencje sejmów poszczególnych krajów.
Równocześnie postępował upadek przewodniej roli Austrii w Związku Niemieckim. Obrady zwołanego po raz ostatni przez cesarza Austrii sejmu ukazały niechęć Prus do polityki cesarza. Król Prus Wilhelm I Hohenzollern nie przybył, a Otto von Bismarck dążył do usunięcia Austrii ze Związku. W wyniku działań wojennych z Francją i Piemontem w 1859 roku Austria utraciła Lombardię na rzecz Włoch, przegrała również wojnę z Prusami w 1866 roku o hegemonię w Związku Niemieckim, który został rozwiązany. Klęska ta uświadomiła Franciszkowi Józefowi konieczność radykalnych zmian.
1867–1889. Władca monarchii konstytucyjnej
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Kaiser_franz.jpg/170px-Kaiser_franz.jpg)
Franciszek Józef, aby ratować państwo Habsburgów, zmuszony został do porozumienia się z Węgrami. W 1867 powstały dualistyczne Austro-Węgry, a 8 czerwca 1867 cesarz został koronowany koroną świętego Stefana na „Apostolskiego Króla Węgier”, uznając tym samym równość Węgier wobec Cesarstwa Austrii. Na mocy ugody Austria i Węgry miały osobne parlamenty i rządy, jednak wspólne były trzy ministerstwa: spraw zagranicznych, wojny i finansów (to ostatnie opłacało koszty dwóch pierwszych). Wobec wojny francusko-pruskiej Franciszek Józef zajął neutralne stanowisko. W latach 1872–1873 doszło do zbliżenia z Rzeszą i Rosją, co znalazło wyraz w Sojuszu Trzech Cesarzy. Podczas kongresu berlińskiego Austria uzyskała zgodę na okupację Bośni i Hercegowiny, co może być przykładem niezdecydowanej polityki cesarza – zamiast poprzeć ruchy południowosłowiańskie, bądź wystąpić razem z Turcją przeciw Rosji, Franciszek Józef zadowolił się okupacją biednego obszaru, pogłębiając niechęć żywioną do Austrii ze strony południowych Słowian. Efektem wzrostu zagrożenia ze strony Rosji na Bałkanach było zawarcie sojuszu wojskowego z Niemcami (1879), do którego trzy lata później przystąpiły Włochy. Uformowało się w ten sposób Trójprzymierze, jeden z dwóch wielkich bloków militarnych w Europie.
We wrześniu 1880 roku cesarz odbył podróż do Galicji. Został owacyjnie przyjęty przez mieszkańców oraz obiecał pomóc w restauracji Zamku Królewskiego na Wawelu. Wielkim wstrząsem dla cesarza było domniemane samobójstwo Rudolfa w Mayerlingu (1889) oraz morderstwo jego żony Elżbiety Bawarskiej (1898). Następcą tronu został brat cesarza, arcyksiążę Karol Ludwik, a po jego śmierci jego syn, arcyksiążę Franciszek Ferdynand. W sierpniu 1903 Franciszek Józef zgłosił po raz ostatni w historii weto (tzw. ekskluzywę) w czasie konklawe. W imieniu cesarza weto do wyboru kardynała Rampolliego zgłosił kardynał Jan Puzyna, biskup krakowski.
1889–1916. Ostatnie lata
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Fj_pomnik.jpg/170px-Fj_pomnik.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/AHK_20_coronae_1910_obverse.jpg/170px-AHK_20_coronae_1910_obverse.jpg)
W czerwcu 1908 roku obchodził 60. rocznicę wstąpienia na tron, świętowaną uroczyście. Zjawiło się wtedy w Wiedniu z życzeniami wiele koronowanych głów, m.in. król Anglii Edward VII oraz wszyscy książęta niemieccy na czele z cesarzem Wilhelmem II. Hołd ten znacznie umocnił prestiżowo Austro-Węgry, popadające jednak coraz silniej w zależność od Cesarstwa Niemieckiego.
Jesienią tego roku Austro-Węgry ogłosiły aneksję Bośni i Hercegowiny. Doprowadziło to do zaostrzenia sytuacji na Bałkanach. Kilka lat później, 28 czerwca 1914 roku w Sarajewie zabity został następca tronu Franciszek Ferdynand. 28 lipca Austria wypowiedziała Serbii wojnę, co w konsekwencji doprowadziło do wybuchu I wojny światowej. Informację o wybuchu wojny cesarz przekazał poddanym w proklamacji Do Moich Ludów[3].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Kaiser_Franz_Joseph_tomb_-_Vienna.jpg/170px-Kaiser_Franz_Joseph_tomb_-_Vienna.jpg)
Franciszek Józef zdawał sobie sprawę, że wojna źle rokuje monarchii Habsburgów i podobno tuż przed śmiercią zamierzał zawrzeć z państwami Trójporozumienia pokój za wszelką cenę. Znane są jego słowa, że „monarchia idzie na dno, ale przynajmniej z honorem”[potrzebny przypis]. Jednym z ostatnich dokumentów, jakie podpisał, był akt 5 listopada, powołujący „samodzielne państwo polskie” pod patronatem Niemiec i Austro-Węgier.
Zmarł 21 listopada 1916 roku w pałacu Schönbrunn. Pochowany został w krypcie cesarskiej pod Kościołem Kapucynów, między żoną a synem.
Ocena panowania
[edytuj | edytuj kod]Jego panowanie przyniosło Austrii prawie pół wieku pokoju, ale uzależniło ją politycznie od Niemiec[potrzebny przypis].
O poważaniu, jakim cieszył się w społeczeństwie Franciszek Józef I, świadczy, że przed 50-leciem panowania cesarz poprosił poddanych, aby wysłali mu pocztówki z widokami swoich rodzinnych miejscowości. Do 2 grudnia 1898 otrzymał około 10 mln kartek pocztowych[4].
Za jego panowania Wiedeń został gruntownie przebudowany, stając się europejską metropolią.
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Wielki Mistrz Orderu Złotego Runa[5]
- Wielki Mistrz Orderu Marii Teresy[5]
- Wielki Mistrz Orderu Świętego Stefana[5]
- Wielki Mistrz Orderu Leopolda[5]
- Wielki Mistrz Orderu Korony Żelaznej[5]
- Wielki Mistrz Orderu Franciszka Józefa (fundator w 1849)[5]
- Medal Wojenny
- Odznaka za 50-letnią Służbę Wojskową dla Oficerów
- Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii
- Krzyż Jubileuszowy Wojskowy
- Order Świętego Jerzego IV kl. (Rosja)
- Order Słonia (Dania, 1849)[6]
- Order Świętych Cyryla i Metodego (Bułgaria)[5]
- Order Królewski Serafinów (Szwecja)[5]
- Order Świętego Andrzeja (Rosja)[5]
- Order Świętego Huberta (Bawaria)[5]
- Order Korony Rucianej (Saksonia)[5]
- Order Lwa Norweskiego (Norwegia)[5]
- Order Ducha Świętego (Francja)
- Order Orła Czarnego (Prusy)[5]
- Order Annuncjaty (Włochy)[5]
- Order Podwiązki (1867, Wielka Brytania)[5]
- Królewski Łańcuch Wiktoriański (1904, Wielka Brytania))[7]
- Krzyż Zasługi Wojennej I i II kl. (Meklemburgia-Strelitz)[8]
- Krzyż Wielki Orderu Kamehamehy I (1865, Hawaje)[9]
- Krzyż Wielki Orderu Kalākauy (1878, Hawaje)[9]
Genealogia
[edytuj | edytuj kod]Prapradziadkowie |
cesarz rzymski |
król Hiszpanii |
król Hiszpanii |
cesarz rzymski |
Christian III Wittelsbach |
Józef Karol Wittelsbach |
wielki książę Badenii |
landgraf Hesji-Darmstadt | |
Pradziadkowie |
cesarz rzymski |
król Hiszpanii |
Fryderyk Michał Wittelsbach |
Karol Ludwik Badeński | |||||
Dziadkowie |
cesarz Austrii |
król Bawarii | |||||||
Rodzice |
arcyksiążę | ||||||||
Franciszek Józef I (1830–1916), Cesarz Austrii | |||||||||
Żona |
∞ Elżbieta Bawarska (1837–1898) | ||||||||
Dzieci |
Zofia Habsburg-Lotaryńska |
Gizela Habsburg-Lotaryńska |
Rudolf Habsburg-Lotaryński |
Maria Waleria Habsburg-Lotaryńska |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Kronika. Pamiątkowa uroczystość wojskowa. „Gazeta Sanocka”. Nr 225, s. 3, 10 maja 1908.
- ↑ Herbert Gnaś: Księżniczka Sissi (Elżbieta Bawarska) – pochodzenie, panowanie, dzieci, śmierć. kronikidziejow.pl, 2021-12-29. [dostęp 2022-01-03].
- ↑ An Meine Völker!, fotokopia odezwy
- ↑ Kartocha, Dopiśnica, Niedyskretka, czyli… dawna pocztówka, „Gazeta Wyborcza”, 2 marca 2010 .
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o The titled nobility of Europe. Londyn: Harrison & Sons, 1914, s. 6–9.
- ↑ Kongelig Dansk Hof- og Stats- Calender for Aar 1860, s. 3
- ↑ William A. Shaw: The Knights of England.. Londyn: Sherratt and Hughes, 1906, s. 415.
- ↑ Peter Ohm-Hieronymussen: Die Mecklenburg-Strelitzer Orden und Ehrenzeichen, Kopenhaga, 2000, s. 150 (niem.)
- ↑ a b Royal Orders Established by the Kamehameha Dynasty. keouanui.org. [dostęp 2017-11-03]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Henryk Batowski, Rozpad Austro-Węgier, Kraków 1982
- Christian Dickinger, Franciszek Józef I, Warszawa 2006
- Stanisław Grodziski, Franciszek Józef I, Wrocław 1983
- John Van der Kiste, Franciszek Józef. Prywatne życie ostatniego wielkiego cesarza Europy, Warszawa 2006
- Georg Kugler, Franciszek Józef i Elżbieta, Łódź 2002
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Franciszek Józef I – dokumenty w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000121270219
- VIAF: 32787948
- ULAN: 500339089
- LCCN: n50025622
- GND: 118535013
- NDL: 00620683
- LIBRIS: khwzz1p30d5zf5k
- BnF: 12239721g
- SUDOC: 027324583
- SBN: MILV055783
- NLA: 35992905
- NKC: jn19981001234
- BNE: XX1196975
- NTA: 073500518
- BIBSYS: 90535536
- CiNii: DA11120729
- Open Library: OL677647A
- PLWABN: 9810546470805606
- NUKAT: n98097192
- J9U: 987007261377305171
- PTBNP: 59258
- CANTIC: a11132838
- LNB: 000214761
- NSK: 000101324
- CONOR: 18363235
- BNC: 000257253
- ΕΒΕ: 100390
- BLBNB: 000189244
- LIH: LNB:V*124559;=BM
- RISM: people/333099
- Franciszek Józef I
- Habsburgowie Lotaryńscy
- Kawalerowie maltańscy
- Ludzie urodzeni w Wiedniu
- Odznaczeni Królewskim Łańcuchem Wiktoriańskim
- Odznaczeni Królewskim Orderem Wiktoriańskim
- Odznaczeni Krzyżem Jubileuszowym Wojskowym
- Odznaczeni Krzyżem Zasługi za Odznaczenie się Podczas Wojny
- Odznaczeni Medalem Jubileuszowym Pamiątkowym dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii
- Odznaczeni Medalem Wojennym (Austro-Węgry)
- Odznaczeni Odznaką za Służbę Wojskową (Austria)
- Odznaczeni Orderem Annuncjaty
- Odznaczeni Orderem Daniły I
- Odznaczeni Orderem Domowym i Zasługi Księcia Piotra Fryderyka Ludwika
- Odznaczeni Orderem Grobu Świętego
- Odznaczeni Orderem Kalākauy
- Odznaczeni Orderem Kamehamehy I
- Odznaczeni Orderem Korony Rucianej
- Odznaczeni Orderem Korony Żelaznej
- Odznaczeni Orderem Królewskim Serafinów
- Odznaczeni Orderem Leopolda (Austria)
- Odznaczeni Orderem Lwa Norweskiego
- Odznaczeni Orderem Marii Teresy
- Odznaczeni Orderem Orła Czarnego
- Odznaczeni Orderem Orła Czerwonego
- Odznaczeni Orderem Orła Meksykańskiego
- Odznaczeni Orderem Podwiązki
- Odznaczeni Orderem Słonia
- Odznaczeni Orderem Świętego Andrzeja (Imperium Rosyjskie)
- Odznaczeni Orderem Świętego Ducha
- Odznaczeni Orderem Świętego Huberta
- Odznaczeni Orderem Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie)
- Odznaczeni Orderem Świętego Stefana
- Odznaczeni Orderem Świętych Cyryla i Metodego
- Odznaczeni Orderem Waleczności (Bułgaria)
- Odznaczeni Orderem Wojskowym Maksymiliana Józefa
- Odznaczeni Orderem Wojskowym Wilhelma
- Odznaczeni Orderem Złotego Runa
- Odznaczeni Świętym Konstantyńskim Orderem Wojskowym Świętego Jerzego
- Odznaczeni wojskowym Orderem Pour le Mérite
- Osoby upamiętnione nazwami obiektów fizjograficznych na Ziemi
- Pochowani w kościele kapucynów w Wiedniu
- Uczestnicy wojny austriacko-piemonckiej
- Władcy Czech
- Władcy Węgier
- Władcy włoscy
- Władcy Austrii
- Władcy Galicji i Lodomerii
- Austro-Węgrzy
- Władcy ziem polskich okresu zaborów
- Urodzeni w 1830
- Zmarli w 1916