François Bayrou
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Minister sprawiedliwości Francji | |
Okres |
od maja 2017 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca | |
Przewodniczący Ruchu Demokratycznego | |
Okres |
od 2007 |
Przynależność polityczna | |
![]() |
François Bayrou (ur. 25 maja 1951 w Bordères) – francuski polityk i samorządowiec, były przewodniczący UDF, założyciel Ruchu Demokratycznego, deputowany krajowy i europejski, minister edukacji narodowej (1993–1997), minister sprawiedliwości (2017), kandydat w wyborach prezydenckich.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Uzyskał wykształcenie w dziedzinie filologii klasycznej, ukończył literaturoznawstwo na Université Bordeaux-Montaigne. Opublikował kilkanaście książek poświęconych polityce i historii, w tym biografię Henryka IV Burbona. Zajął się również prowadzeniem stadniny koni.
Zaangażował się w działalność polityczną w ramach Unii na rzecz Demokracji Francuskiej. Zaczął obejmować różne funkcje w administracji terytorialnej. W latach 1982–2008 był członkiem rady generalnej w Pirenejach Atlantyckich, w tym w okresie 1992–2001 zajmował stanowisko jej przewodniczącego. W latach 1983–1993 był radnym miasta Pau, ponownie objął mandat radnego w 2008.
W 1986, 1988 i 1993 uzyskiwał mandat deputowanego do Zgromadzenia Narodowego w jednym z okręgów departamentu Pireneje Atlantyckie. Zrezygnował z zasiadania w niższej izbie parlamentu wkrótce po ostatnich z tych wyborów, obejmując stanowisko ministra edukacji narodowej w rządzie Édouarda Balladura. Urząd ten sprawował także w obu gabinetach premiera Alaina Juppé (1995–1997). W przegranych przez centroprawicową koalicję wyborach z 1997 ponownie został posłem. Rok później wybrano go przewodniczącym Unii na rzecz Demokracji Francuskiej (stał na czele tej partii do czasu jej rozwiązania w 2007)[1].
W 1999 opuścił Zgromadzenie Narodowe w związku z wyborem do Parlamentu Europejskiego. W PE zasiadał w Grupie Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) i Europejskich Demokratów i Komisji ds. Konstytucyjnych[2].
W 2002 zadeklarował swój start w wyborach prezydenckich. Jeszcze przed pierwszą turą znaczna część partyjnych działaczy opowiedziała się jednak za kandydaturą ubiegającego się o reelekcję Jacques’a Chiraca. François Bayrou otrzymał wówczas 6,84% głosów. Opowiedział się przeciw akcesowi UDF do nowo powołanej centroprawicowej Unii na rzecz Większości Prezydenckiej. Przed wyborami parlamentarnymi wbrew jego stanowisku szereg działaczy centrystów (w tym Philippe Douste-Blazy, Pierre Méhaignerie, Hervé de Charette) zdecydowało się kandydować pod szyldem UMP, która jednocześnie poparła grupę kandydatów UDF, w tym także jej lidera.
François Bayrou uzyskał mandat poselski, odchodząc z PE. Utrzymał też funkcję przewodniczącego Unii na rzecz Demokracji Francuskiej, której parlamentarna reprezentacja skurczyła się do 30-osobowej frakcji. Początkowo wspierał rządową większość prezydencką i gabinet Jean-Pierre’a Raffarina. W 2005 przeforsował decyzję o niewchodzeniu do nowego rządu z Dominique'm de Villepin na czele (której nie podporządkował się minister Gilles de Robien). Rok wcześniej był jednym z inicjatorów utworzenia Europejskiej Partii Demokratycznej[3]; został jej współprzewodniczącym, a w 2019 samodzielnym przewodniczącym.
Lider UDF zarejestrował się jako kandydat na urząd prezydencki także w wyborach w 2007. Według niektórych sondaży przedwyborczych (w tym Ifop Fiducial z 10 marca 2007) mógł przez pewien okres liczyć na 23% głosów, czyli tyle samo co kandydatka socjalistów, Ségolène Royal[4]. Ostatecznie uzyskał ponad 6,8 mln głosów (18,57%), zajmując trzecie miejsce. Przed drugą turą wyborów nie poparł żadnego z kandydatów[5], ogłosił też zamiar powołania na bazie UDF nowego ugrupowania pod nazwą Ruch Demokratyczny. Jednocześnie zdecydowana większość deputowanych jego partii publicznie zaapelowała o wsparcie Nicolasa Sarkozy’ego, a po jego zwycięstwie powołało formację Nowe Centrum, która powróciła do większości prezydenckiej.
François Bayrou obronił mandat deputowanego w 2007, jednak założony przez niego MoDem wprowadził tylko kilku posłów do Zgromadzenia Narodowego XIII kadencji. W 2012 ponownie wystartował w wyborach prezydenckich. W głosowaniu z 22 kwietnia 2012 otrzymał około 3,73 miliona głosów (9,13%), zajmując wśród 10 kandydatów 5. miejsce i przegrywając w pierwszej turze[6]. Przed drugą turą zadeklarował, że sam poprze kandydata socjalistów François Hollande’a przeciwko Nicolasowi Sarkozy’emu[7]. Wystartował również po raz kolejny w tym samym roku w wyborach parlamentarnych w okręgu, z którego posłował od 1986. W drugiej turze przegrał z kandydatką Partii Socjalistycznej[8], a kierowany przez niego Ruch Demokratyczny uzyskał jedynie dwa mandaty deputowanych.
W 2014 został wybrany na urząd mera Pau[9]. Nie wystartował w wyborach prezydenckich w 2017, popierając wraz ze swym ugrupowaniem Emmanuela Macrona[10]. W maju 2017, po jego zwycięstwie, w nowo powołanym gabinecie Édouarda Philippe’a objął stanowiska ministra stanu, ministra sprawiedliwości i strażnika pieczęci[11].
W czerwcu 2017 zakończył pełnienie funkcji rządowej, nie wchodząc w skład nowego rządu dotychczasowego premiera, który powołano po wyborach parlamentarnych. Decyzja ta zbiegła się z wszczętym śledztwem w sprawie finansowania etatowych działaczy Ruchu Demokratycznego z funduszy przeznaczonych na wynagrodzenie asystentów eurodeputowanych[12]. W 2020 został merem Pau na kolejną kadencję[13].
Wybrane publikacje
[edytuj | edytuj kod]- La Décennie des mal-appris, Flammarion 1990, ISBN 2-08-066472-7
- Le roi libre, Flammarion 1994, ISBN 2-08-066821-8
- Le droit au sens, Flammarion 1996 ISBN 2-08-067204-5
- Saint-louis, Flammarion 1997, ISBN 2-08-067208-8
- Henri IV raconté par François Bayrou, Perrin jeunesse 1998, ISBN 2-262-01301-2
- Ils portaient l'écharpe blanche: l'aventure des premiers réformés, des Guerres de religion à l'édit de Nantes, de la Révocation à la Révolution, Grasset 1998, ISBN 2-246-55981-2
- Hors des sentiers battus: entretiens avec Sylvie Pierre-Brossolette, Hachette littératures 1999, ISBN 2-01-235258-8
- Relève, Grasset 2001, ISBN 2-246-61821-5
- Oui: Plaidoyer pour la Constitution européenne, Plon 2005, ISBN 2-259-20183-0
- Au nom du tiers état, Hachette Littératures 2006, ISBN 2-01-237250-3
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Union pour la démocratie française: Historie. france-politique.fr. [dostęp 2012-04-23]. (fr.).
- ↑ Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 2012-04-23].
- ↑ EDP History. pde-edp.eu. [dostęp 2020-03-24]. (ang.).
- ↑ Bayrou dogonił Royal. wprost.pl, 10 marca 2007. [dostęp 2012-04-23].
- ↑ Nowa francuska Partia Demokratyczna. rfi.fr, 25 kwietnia 2007. [dostęp 2012-04-23].
- ↑ Résultats de l'élection présidentielle 2012: Résultats 1er tour. interieur.gouv.fr. [dostęp 2012-04-23]. (fr.).
- ↑ Centrist Bayrou's tactical game in supporting Hollande. france24.com, 4 maja 2012. [dostęp 2012-06-18]. (ang.).
- ↑ Résultats des élections législatives 2012. lexpress.fr, 17 czerwca 2012. [dostęp 2012-06-18]. (fr.).
- ↑ Municipales 2014, second tour – Les résultats à Pau: François Bayrou, „lucky”. lepoint.fr, 31 marca 2014. [dostęp 2017-01-22]. (fr.).
- ↑ French elections: Emmanuel Macron and François Bayrou form alliance. theguardian.com, 22 lutego 2017. [dostęp 2017-05-17]. (ang.).
- ↑ Gouvernement Édouard Philippe: qui sont les ministres de Macron. lefigaro.fr, 17 maja 2017. [dostęp 2017-05-17]. (fr.).
- ↑ Francja: Francois Bayrou nie wejdzie w skład nowego rządu. rp.pl, 21 czerwca 2017. [dostęp 2017-06-21].
- ↑ Municipales à Pau: François Bayrou réélu. lefigaro.fr, 28 czerwca 2020. [dostęp 2020-06-29]. (fr.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- François Bayrou na stronie Zgromadzenia Narodowego XIII kadencji. [dostęp 2012-04-23]. (fr.).
- Nota biograficzna na stronie prywatnej. [dostęp 2012-04-23]. (fr.).
- Francuscy ministrowie edukacji
- Francuscy ministrowie (V Republika)
- Francuscy parlamentarzyści (V Republika)
- Francuscy posłowie do Parlamentu Europejskiego
- Francuscy ministrowie sprawiedliwości
- Francuscy samorządowcy
- Politycy Ruchu Demokratycznego
- Politycy Unii na rzecz Demokracji Francuskiej
- Urodzeni w 1951
- Kandydaci na urząd prezydenta Francji