ผิวตรา (มุทราศาสตร์)
(ดูรายละเอียดในนิยามของตรา) |
ผิวตรา (อังกฤษ: tincture) ในภาษามุทราศาสตร์ “ผิวตรา” เป็นองค์ประกอบของการให้คำนิยามตราอาร์มหรือธงที่หมายถึงสีที่ใช้หรือลักษณะของผิวของตรา ผิวตราแบ่งออกเป็นหลายกลุ่มๆ ที่มีสีอ่อนเรียกว่า “โลหะ”, กลุ่มๆ ที่มีสีแก่เรียกว่า “สี”, กลุ่มๆ ที่มีสีต่างจากสีหลักเรียกว่า “สีเพี้ยน” (stains), กลุ่ม “ขนสัตว์” (furs), กลุ่ม “ธรรมชาติ” (proper หรือ natural) สีกลุ่มหลังเป็นสีที่พบตามธรรมชาติ กฎพื้นฐานสองสามข้อของมุทราศาสตร์คือผิวตราในกลุ่มเดียวกันจะไม่ใช้ด้วยกันเช่นสีทองและสีเงินจะไม่ใช้ด้วยกันเพราะทั้งสองสีเป็นสีในกลุ่ม “โลหะ” แต่ผิวตราจากต่างกลุ่มกันใช้ด้วยกันได้ เช่นผิวตราจากกลุ่ม “ขนสัตว์” ใช้กันได้กับผิวตราจากกลุ่ม “ธรรมชาติ” เป็นต้น กฎเหล่านี้บรรยายในบทความกฎของผิวตรา กลุ่ม “สีเพี้ยน” มาเริ่มใช้กันในยุคกลางตอนปลายแต่ก็ไม่เป็นที่ยอมรับกันเท่าใดนักเพราะไม่ตรงกับปรัชญาของการใช้สีของมุทราศาสตร์ที่เน้นการใช้ภาพที่เด่นและสีที่สด ในสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาก็เกิดความนิยมที่ค่อนข้างแปลกที่จับคู่ระหว่างสีตรากับดาวเคราะห์ อัญมณี ดอกไม้ สัญลักษณ์โหราศาสตร์ หรืออื่นๆ แต่ก็เลิกทำกันไปและถือกันว่าเป็นเรื่องนอกขอบเขตของมุทราศาสตร์ ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ก็เริ่มมีการใช้ “ภูมิทัศน์” และผิวตรากลุ่มสี “ธรรมชาติ” โดยเฉพาะในการประยุกต์ตรา โดยเฉพาะในมุทราศาสตร์เยอรมันมากกว่าในมุทราศาสตร์อังกฤษ[1] แต่ความนิยมนี้ก็เช่นกันถือว่าทำให้คุณค่าของมุทราศาสตร์ลดลง
ผิวตราพื้นฐาน
[แก้]มุทราศาสตร์อังกฤษมีผิวตราหลักเจ็ดสี สองสีอยู่ในกลุ่ม “โลหะ” หรือกลุ่มสีอ่อนที่รวมทอง/เหลือง และ เงิน/ขาว และอีกห้าสีเป็นผิวกลุ่มสีหนัก หรือ กลุ่มที่เรียกว่า “สี” ที่รวมทั้งน้ำเงิน แดง ม่วง ดำ และ เขียว
บนแผ่นดินใหญ่ยุโรปโดยเฉพาะในเยอรมนีและกลุ่มนอร์ดิค ม่วง และ ขนเออร์มิน ไม่ใช้บนโล่แต่สงวนไว้เพื่อใช้สำหรับเป็นศาลา, บุมงกุฎกษัตริย์หรือจุลมงกุฎขอขุนนางชั้นสูง[2] ธรรมเนียมมุทราศาสตร์ของแผ่นดินใหญ่ยุโรปบางอย่างแยกสีขาวจากสีเงิน นักประพันธ์บางท่านเสนอโทนสีต่างกันภายในสีหนึ่งสีใด แต่สีหลักของมุทราศาสตร์ไม่เปลี่ยนโทน ยกเว้นเมื่อมาถึงคริสต์ศตวรรษที่ 19 เมื่อมีการเริ่มใช้สี “ธรรมชาติ” ที่เรียกว่า “สีเพี้ยน” แต่ก็ไม่เป็นที่นิยมกันมากเท่าใดนัก
ผิวตรา | ชื่อเดิม | ชื่ออังกฤษ | ชื่อไทย |
---|---|---|---|
![]() |
Or | Gold/yellow | สี: ทอง/เหลือง พิมพ์:ลายประ |
![]() |
Argent | Silver/White | สีเงิน หรือ ขาว พิมพ์:ไม่มีลาย แต่ตามหลักแล้ว Argent จะเป็นคนละสีกับสีขาว |
![]() |
Azure | Blue | น้ำเงิน พิมพ์:เส้นขีดแนวนอน |
![]() |
Gules | Red | แดง พิมพ์:เส้นขีดแนวตั้ง |
![]() |
Purpure | Purple | ม่วง พิมพ์:เส้นขีดแนวทแยงจากซ้ายล่างขึ้นขวาบน (ของผู้ถือโล่) |
![]() |
Sable | Black | ดำ พิมพ์:ตาราง |
![]() |
Vert | Green | เขียว พิมพ์:แผงเส้นแนวทแยงซ้ายลงขวา |
![]() |
Ermine | ขนเออร์มิน | |
![]() |
Ermines | ขนเออร์มินกลับสี | |
![]() |
Erminois | ขนเออร์มินพื้นทองแทนที่จะเป็นพื้นเงิน | |
![]() |
Pean | ขนเออร์มินพื้นดำลายทอง | |
![]() |
Vair | ขนกระรอก | |
![]() |
Counter-vair | ขนกระรอกกลับสี | |
![]() |
Potent | ขนกระรอกเหมือนขนกระรอกแต่เป็นรูปตัวทีแทนที่จะเป็นตัวยูตามปกติ | |
![]() |
Counter-potent | ขนกระรอกตัวทีกลับสี |
กลับสี
[แก้]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/db/DE-ST_15-0-83-230_Behnsdorf_COA.png/220px-DE-ST_15-0-83-230_Behnsdorf_COA.png)
เมื่อเครื่องหมายคาบช่องแบ่งของโล่, พื้นตราซับซ้อน หรือ เรขลักษณ์ คำนิยามอาจจะระบุลักษณะว่าเป็น “counterchanged” ซึ่งเป็นการกลับสีของเครื่องหมายกับสีของพื้นตรา แต่วิธีนี้ใช้กับพื้นตราเช่นลายหมากรุกไม่ได้
ตัวอย่างการกลับสีก็ได้แก่คำนิยามว่า Per fess vert and argent, a lion counterchanged ซึ่งหมายความว่าโล่แบ่งตามแนวนอน ครึ่งบนเป็นสีเขียว และครึ่งล่างเป็นสีเงิน ลายตรงกลางบนพื้นตราที่เป็นสิงโตท่อนบนที่อยู่บนพื้นตราสีเขียวจะเป็นสีเงิน และท่อนล่างที่อยู่บนพื้นตราสีเงินจะเป็นสีเขียว
อ้างอิง
[แก้]- ↑ Fox-Davies (1909), pp. 87-88.
- ↑ Volborth (1981), p. 10.
ดูเพิ่ม
[แก้]แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้] วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ผิวตรา
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ขนสัตว์ในมุทราศาสตร์
วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ตราอาร์มเรียงตามสี