Oksikodon
![]() | |||
![]() | |||
(IUPAC) ime | |||
---|---|---|---|
(5R,9R,13S,14S)-4,5α-epoxy-14-hydroxy-3-methoxy-17-methylmorphinan-6-one | |||
Klinički podaci | |||
Identifikatori | |||
CAS broj | 76-42-6 | ||
ATC kod | N02AA05 N02AA55 (u kombinaciji) | ||
PubChem[1][2] | 5284603 | ||
DrugBank | DB00497 | ||
ChemSpider[3] | 4447649 | ||
UNII | CD35PMG570 ![]() | ||
KEGG[4] | D05312 ![]() | ||
ChEMBL[5] | CHEMBL656 ![]() | ||
Hemijski podaci | |||
Formula | C18H21NO4 | ||
Mol. masa | 315.364 g/mol | ||
SMILES | eMolekuli & PubHem | ||
| |||
Sinonimi | dihydrohydroxycodeinone, 14-hydroxydihydrocodeinone, 6-deoxy-7,8-dihydro-14-hydroxy-3-O-methyl-6-oxomorphine[6] | ||
Farmakokinetički podaci | |||
Bioraspoloživost | Up to 87% | ||
Vezivanje za proteine plazme | 45% | ||
Metabolizam | Hepatički: primarno CYP3A, sekondarno CYP2D6[7] | ||
Poluvreme eliminacije | 3–4.5 h | ||
Izlučivanje | Urin (19% nepromenjen) | ||
Farmakoinformacioni podaci | |||
Trudnoća | ? | ||
Pravni status | Droga (S8) (AU) Schedule I (CA) ? (UK) Schedule II (SAD) | ||
Opojna droga | umereno–visoka | ||
Način primene | oralno, IM, IV, intranazalno, supkutano, transdermalno, rektalno, epiduralno[8] |
Oksikodon je opioidni analgetik koji se sintetiše iz opijumskog derivata tebaina. On je razvijen u Nemačkoj 1916, kao jedan od nekoliko semi-sintetičkih opioida u pokušaju da se poboljšaju postojeći opioidi: morfin, diacetilmorfin, i kodein.[8]
Oksikodon je oralni lek koji se generalno propisuje za olakšavanje umerenog do jakog bola. Niske doze se takođe propisuju za privremeno olakšavanje dijareje. On je na tržištu u oblik proizvoda sa jednim ili više ingredijenata. Neki uobičajeni primeri proizvoda sa više sastojaka su oksikodon sa acetaminofen/paracetamolom, ili NSAID kao što je ibuprofen. Formulacije su dostupne kao generici, a i pod raznim brand imenima.
Hemija i nomenklatura
Hemijsko ime oksikodona je izvedeno iz kodeina. Njihove hemijske strukture su veoma slične. Razlikuju se samo u tome da je
- Oksikodon ima hidroksilnu grupu na ugljeniku-14 (kodein ima samo vodonik na tom mestu), otuda oksikodon;
- Oksikodon ima 7,8-dihidro osobinu, dok kodein ima dvostruku vezu između ta dva ugljenika; i
- Oksikodon ima karbonilnu grupu (kao u ketonima) umesto hidroksilne grupe kodeina, otuda sufiks „-on“.
On je isto tako sličan da hidrokodonu. Razlikuju se samo po tome da oksikodon ima hidroksilnu grupu na ugljeniku-14.[9]
Oksikodon je poznat pod imenima "dihidrohidroksikodeinon",[10][11][12] Eucodal,[11][12] Eukodal,[8][13] "14-hidroksidihidrokodeinon",[6][11] i "Nukodan".[11][12]
Reference
- ↑ Li Q, Cheng T, Wang Y, Bryant SH (2010). „PubChem as a public resource for drug discovery.”. Drug Discov Today 15 (23-24): 1052-7. DOI:10.1016/j.drudis.2010.10.003. PMID 20970519.
- ↑ Evan E. Bolton, Yanli Wang, Paul A. Thiessen, Stephen H. Bryant (2008). „Chapter 12 PubChem: Integrated Platform of Small Molecules and Biological Activities”. Annual Reports in Computational Chemistry 4: 217-241. DOI:10.1016/S1574-1400(08)00012-1.
- ↑ Hettne KM, Williams AJ, van Mulligen EM, Kleinjans J, Tkachenko V, Kors JA. (2010). „Automatic vs. manual curation of a multi-source chemical dictionary: the impact on text mining”. J Cheminform 2 (1): 3. DOI:10.1186/1758-2946-2-3. PMID 20331846.
- ↑ Joanne Wixon, Douglas Kell (2000). „Website Review: The Kyoto Encyclopedia of Genes and Genomes — KEGG”. Yeast 17 (1): 48–55. DOI:10.1002/(SICI)1097-0061(200004)17:1<48::AID-YEA2>3.0.CO;2-H.
- ↑ Gaulton A, Bellis LJ, Bento AP, Chambers J, Davies M, Hersey A, Light Y, McGlinchey S, Michalovich D, Al-Lazikani B, Overington JP. (2012). „ChEMBL: a large-scale bioactivity database for drug discovery”. Nucleic Acids Res 40 (Database issue): D1100-7. DOI:10.1093/nar/gkr777. PMID 21948594.
- ↑ 6,0 6,1 Maryadele J. O'Neil (2006). The Merck index (14 izd.). Whitehouse Station, NJ: Merck & Co.. ISBN 978-0-911910-00-1.
- ↑ Lalovic B, Kharasch E, Hoffer C, Risler L, Liu-Chen LY, Shen DD (2006). „Pharmacokinetics and pharmacodynamics of oral oxycodone in healthy human subjects: role of circulating active metabolites” (PDF). Clin Pharmacol Ther 79 (5): 461–479. DOI:10.1016/j.clpt.2006.01.009. PMID 16678548. Arhivirano iz originala na datum 2010-06-07. Pristupljeno 2009-03-28.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 Kalso E (2005). „Oxycodone”. Journal of Pain and Symptom Management 29 (5S): S47–S56. DOI:10.1016/j.jpainsymman.2005.01.010. PMID 15907646.
- ↑ „AHFS Drug Information. Oxycodone (28:08.08) – 382132”. American Society of Health-System Pharmacists. March 2008. Arhivirano iz originala na datum 2008-10-04. Pristupljeno 2009-03-27.
- ↑ Maryadele J. O'Neil, editor ... (2006). The Merck index (14 izd.). Whitehouse Station, NJ: Merck & Co.. ISBN 978-0-911910-00-1.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 Eddy NB (1973). The National Research Council involvement in the opiate problem, 1928–1971. Washington: National Academy of Sciences.
- ↑ 12,0 12,1 12,2 May EL, Jacobson AE (1989). „The Committee on Problems of Drug Dependence: a legacy of the National Academy of Sciences. A historical account”. Drug Alcohol Depend 23 (3): 183–218. DOI:10.1016/0376-8716(89)90083-5. PMID 2666074.
- ↑ Sunshine A, Olson NZ, Colon A, Rivera J, Kaiko RF, Fitzmartin RD, Reder RF, Goldenheim PD (1996-07-01). „Analgesic efficacy of controlled-release oxycodone in postoperative pain”. J Clin Pharmacol 36 (7): 595–603. PMID 8844441. Pristupljeno 2009-03-25.
Literatura
- Meier, Barry (2003). Pain killer: a "wonder" drug's trail of addiction and death. Emmaus, PA: Rodale. ISBN 1579546382.
- Pinsky, Drew (2004). When painkillers become dangerous: what everyone needs to know about OxyContin and other prescription drugs. Center City, MN: Hazelden. ISBN 159285107X.
- Lockwood, Brad (2006). Oxycontin: from pain relief to addiction. New York: Rosen Pub. Group, Inc. ISBN 9781404209138.
- Maryadele J. O'Neil (2006). The Merck index (14 izd.). Whitehouse Station, NJ: Merck & Co.. ISBN 978-0-911910-00-1.
- Maryadele J. O'Neil, editor ... (2006). The Merck index (14 izd.). Whitehouse Station, NJ: Merck & Co.. ISBN 978-0-911910-00-1.
- Eddy NB (1973). The National Research Council involvement in the opiate problem, 1928–1971. Washington: National Academy of Sciences.