Zbrodnie w Kutach nad Czeremoszem
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
Państwo | |
---|---|
Miejsce | |
Data |
marzec–kwiecień 1944 |
Liczba zabitych |
około 200 |
Typ ataku | |
Sprawca |
bojówki OUN-B |
Położenie na mapie Polski w 1939 ![]() | |
![]() |
Zbrodnie w Kutach nad Czeremoszem – zbrodnie popełniane przez nacjonalistów ukraińskich w marcu i kwietniu 1944 roku na ludności polskiej i ormiańskiej w miasteczku Kuty położonym w powiecie kosowskim województwa stanisławowskiego II RP. W zbrodniach tych zginęło około 200 Polaków i Ormian. Kulminacja mordów nastąpiła w dniach 19-21 kwietnia 1944 r.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Pow.kolomyja_kosow_huculski.jpg/220px-Pow.kolomyja_kosow_huculski.jpg)
W nocy z 19 na 20 marca 1944 r. załoga niemiecka ewakuowała się z miasteczka. Od tego momentu do 21 kwietnia 1944 r. (zajęcie Kut przez Armię Czerwoną) datują się pogromy dokonywane przez banderowców na polskich i ormiańskich mieszkańcach miasteczka.
Mordy odbywały się tylko w nocy, według ustalonej listy. Początkowo zabijano mężczyzn uznanych za zdolnych do stawiania oporu, później także kaleki, kobiety i dzieci. Banderowcy wchodzili do mieszkań i sprawdzali, czy wszyscy mieszkańcy są w domu, następnie ich mordowali. Po zabiciu obecnych osób dom podpalano i czekano, aż z kryjówek wyskoczą ukrywający się. Zdarzały się przypadki torturowania ofiar, np. ukrzyżowano inż. Zarembę.
Jako podżegającego do mordów a nawet biorącego w nich udział świadkowie wskazują księdza greckokatolickiego Władimira Zakrzewskiego (właściwie Roman Zakrewski - U podnóża Owidiusza, str. 455). Niektórzy Ukraińcy udzielali pomocy Polakom – np. Dmytro Babiuk udzielał schronienia Helenie Łysiak, a Stefan Polek ostrzegł przed napadem rodzinę Jerzego Zielińskiego.
Pod wpływem mordów większość Polaków uciekła z Kut. Z około 1000 polskich mieszkańców w miasteczku pozostało ok. 100 osób. Zginęło około 200 osób, w tym 140 o ustalonej tożsamości.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Zbigniew Manugiewicz, Jerzy Tustanowski, U podnóża Owidiusza. Rozkwit i zagłada wspólnoty kuckiej nad Czeremoszem. Kraków 2017, ISBN 978-83-7638-918-9
- ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, Przemilczane ludobójstwo na Kresach, Kraków 2008, na książce ISBN 978-83-922939-8-3, ISBN 978-83-922939-8-9
- Romuald Niedzielko (oprac.), Kresowa księga sprawiedliwych 1939-1945. O Ukraińcach ratujących Polaków poddanych eksterminacji przez OUN i UPA, Warszawa 2007, ISBN 978-83-60464-61-8
- Henryk Komański , Szczepan Siekierka, Eugeniusz Różański , Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w Województwie Stanisławowskim 1939-1946, Wrocław: ALTA 2, 2008, ISBN 978-83-85865-13-1, OCLC 261139661 .