Piraci somalijscy
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/Somali_Pirates.jpg/220px-Somali_Pirates.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Somalian_Piracy_Threat_Map_2010.png/220px-Somalian_Piracy_Threat_Map_2010.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Suspected_pirate_skiff_near_Somalia.jpg/220px-Suspected_pirate_skiff_near_Somalia.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Sirius_Star_2008e.jpg/220px-Sirius_Star_2008e.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/US_Navy_111219-N-ZZ999-070_A_visit%2C_board%2C_search_and_seizure_team_from_the_guided-missile_destroyer_USS_Pinckney_%28DDG_91%29_approaches_a_suspected_p.jpg/220px-US_Navy_111219-N-ZZ999-070_A_visit%2C_board%2C_search_and_seizure_team_from_the_guided-missile_destroyer_USS_Pinckney_%28DDG_91%29_approaches_a_suspected_p.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Somali_pirate_boat_at_the_Marinemuseum_Den_Helder.jpg/220px-Somali_pirate_boat_at_the_Marinemuseum_Den_Helder.jpg)
Piraci somalijscy – zbrojne grupy rozbójnicze działające na wodach okalających tzw. „Róg Afryki” od momentu rozpoczęcia wojny domowej w Somalii na początku lat 90. XX wieku[1].
Sposób działania
[edytuj | edytuj kod]Piraci rekrutują się głównie z byłych rybaków. W większości pochodzą z autonomicznego regionu Puntland, przeważnie są to mężczyźni w wieku 20–35 lat. Szacuje się, że istnieje co najmniej pięć zorganizowanych gangów, które liczą ponad 1000 członków[2]. Większość uzbrojenia piratów (głównie karabinek AK, granatnik RPG-7, granat RGD-5) pochodzi z Jemenu. Podstawowym środkiem transportu pozostają szybkie łodzie motorowe, zaopatrzone nierzadko w urządzenia typu GPS. W skład ich grupy wchodzi najczęściej „statek-matka” (udający statek rybacki), który służy do uzupełniania paliwa.
Na pokłady atakowanych statków piraci dostają się za pomocą drabin i haków. Ataki trwają bardzo krótko (ok. 20–30 min), co powoduje, że ujęcie sprawców jest bardzo trudne. W ostatnim czasie stosowana jest też taktyka polegająca na pozorowanych atakach na mniejsze statki (np. kutry rybackie) w celu odciągnięcia uwagi marynarek wojennych patrolujących region, podczas gdy najsilniejsza grupa uderza na bardziej wartościową zdobycz, za którą można zdobyć większy okup.
Przyczyny piractwa
[edytuj | edytuj kod]Początkowo przyczyną piractwa była nadmierna eksploatacja łowisk u wybrzeży Somalii przez zagraniczne kutry rybackie, co pozbawiło miejscową ludność źródła utrzymania. Drugim czynnikiem jest także poziom ubóstwa w Somalii, która jest jednym z najbiedniejszych krajów na świecie (PKB per capita wynosi ok. 600 dolarów)[3]. Jednakże w ostatnich latach piractwo stało się bardziej popularnym zajęciem wśród Somalijczyków ze względu na dużą opłacalność. Daje się również zauważyć wzrost liczby ataków po pokonaniu w 2006 bojówkarzy Unii Trybunałów Islamskich przez armię etiopską. Sumę wymuszeń uzyskaną w 2010 ocenia się na 238 milionów dolarów, przy czym średni okup wzrósł w ciągu ostatnich pięciu lat ze 150 tysięcy do 5,4 miliona dolarów[4].
Piraci z reguły traktują dobrze załogi porwanych statków z uwagi na duże okupy, jakie uzyskują od firm będących właścicielami statków. Na potrzeby przetrzymywanych statków i zakładników piraci przekształcili nadmorskie miasteczka w silnie ufortyfikowane i dobrze zaopatrzone twierdze. Mieści się w nich cała infrastruktura potrzebna do dokonywania wypadów.
Chronologia wydarzeń (2008–2011)
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
(Zestawienie działań piratów somalijskich i walczących z nimi międzynarodowymi siłami w ramach unijnej operacji Atalanta i natowskiej operacji Ocean Shield od grudnia 2008 roku do kwietnia 2011 roku.)
Walka z piractwem
[edytuj | edytuj kod]Rosnące zagrożenie dla żeglugi w rejonie Zatoki Adeńskiej skłoniło społeczność międzynarodową do podjęcia działań przeciw piractwu. Tymczasowy Rząd Federalny Somalii nie jest w stanie uporać się z tym procederem, ponieważ sprawuje kontrolę tylko nad niewielkim fragmentem terytorium kraju. Paradoksalnie, skala zjawiska była najmniejsza podczas rządów islamistów z Unii Trybunałów Islamskich, którzy również obecnie prowadzą działania przeciw piratom[5][6]. Piractwo zwalczają także władze separatystycznej republiki Somalilandu[7].
W kwietniu 2009 roku, w odpowiedzi na apel[8] sekretarza generalnego ONZ Ban Ki-moona, darczyńcy zaoferowali ponad 250 milionów dolarów pomocy dla rządu somalijskiego[9]. Kwota przeznaczona jest na wzmocnienie misji pokojowej Unii Afrykańskiej i sił rządowych, część pieniędzy zostanie przeznaczona też na cele humanitarne.
W obliczu braku sprawowania jurysdykcji przez organy somalijskie, pojawiają się liczne głosy postulujące powołanie odpowiednich instytucji sądowniczych o charakterze międzynarodowym. Jednym z pomysłów jest rosyjski postulat utworzenia Międzynarodowego sądu ds. piratów z siedzibą w Kenii[10].
W styczniu 2011 komandosi morscy Republiki Korei przeprowadzili Operację Świt, której przyczyną było uprowadzenie przez somalijskich piratów południowokoreańskiego chemikaliowca MV Samho Jewelry. Operacja zakończyła się odbiciem statku i uwolnieniem zakładników z rąk porywaczy. Piraci, którzy przeżyli walkę zostali zatrzymani, a później byli sądzeni za piractwo.
14 marca 2011 indyjska marynarka wojenna osiągnęła znaczący sukces w walce przeciwko piratom. Indyjska Fregata IMS Tabar w trakcie jednej misji schwytała 61 piratów i uwolniła 13 marynarzy. To największy sukces w historii walki z piratami na Oceanie Indyjskim[11].
Międzynarodowe operacje na wodach somalijskich
[edytuj | edytuj kod]W celu zwalczania piratów na wodach Oceanu Indyjskiego wiele państw wysłało w ten rejon swoje okręty wojenne. W działaniach antypirackich uczestniczą m.in. siły morskie Stanów Zjednoczonych, Indii, Francji i Rosji[12]. Jednakże nawet gdy udaje się schwytać piratów, istnieje problem, gdyż nie wiadomo, w którym państwie powinni być sądzeni ze względu na przynależność wód terytorialnych.
27 października 2008 rozpoczęła się operacja NATO przeciwko piratom. Z kolei od 8 grudnia 2008 trwa Operacja Atalanta prowadzona przez część państw UE.
Projekt wykorzystania kaprów
[edytuj | edytuj kod]15 kwietnia 2009 zgłoszono w Kongresie St. Zjedn. projekt użycia kaprów do walki z piratami[13], został on odrzucony[14].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Tackling Piracy in Somali Waters.
- ↑ Pirates anchor hijacked supertanker off Somalia coast.
- ↑ Somalia’s pirates face battles at sea.
- ↑ Spencer Ackerman: Arrr! Pirates Take Up to $12 Billion Worth of Booty. Wired, 2011-01-18. [dostęp 2011-01-19]. (ang.).
- ↑ Tony Karon: Battling the Somali Pirates: The Return of the Islamists. Time, 2008-11-25. [dostęp 2009-04-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-25)].
- ↑ Islamic Courts in Somalia: We are not Courting Saudi Arabia. Asharq Al-Awsat, 2008-11-28.
- ↑ Dalmar Kaahin: Somaliland: The World Arms Pirates While It Disarms Somaliland Navy. SomalilandEMBASSY.com.
- ↑ Apel o fundusze na walkę z somalijskim piractwem. Rzeczpospolita, 2009-04-23.
- ↑ Constant Brand: Donors Pledge Over $250 Million for Somalia. ABC News, 2009-04-23.
- ↑ Międzynarodowy sąd ds. piratów w Kenii?. rp.pl, 2009-05-29. [dostęp 2009-06-07].
- ↑ CNN: Rekord: 61 piratów za jednym zamachem. TVN24.pl, 2011-03-14. [dostęp 2011-03-14]. (pol.).
- ↑ „Combined Task Force 150 Thwarts Criminal Activities.
- ↑ Ron Paul’s plan to fend off pirates, Call for private forces to fight pirates.
- ↑ Teoretycznie uchwalenie takiej ustawy jest możliwe, gdyż Kongres wg art. 1. 8. 11. Konstytucji może wystawiać listy kaperskie (grant Letters of Marque and Reprisal), a USA nie przystąpiły do Deklaracji z 1856 zakazującej takiego sposobu prowadzenia wojny morskiej.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- 2004 vs. 2007 global piracy summary, The Economist (ang.)
- Somalian piracy. coordination-maree-noire.eu. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-12-16)]. (ang.)
- Piracy in Somalia: Threatening Global Trade, Feeding Local Wars. chathamhouse.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-22)]. (ang.)
- Piractwo morskie u wybrzeży Somalii
- Piractwo Somalijskie
- Współczesne piractwo morskie w świetle prawa międzynarodowego. akademia.e-prawnik.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-19)].
- Współczesne piractwo morskie zagrożeniem dla międzynarodowego transportu morskiego
- Terroryzm morski w świetle międzynarodowego prawa karnego
- Pirackie FAQ. jollyroger.republika.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-02-27)].