Ostia (starożytne miasto)
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
![]() |
Ten artykuł od 2015-01 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł. |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Region | |
Data założenia | |
Położenie na mapie Lacjum ![]() | |
Położenie na mapie Włoch ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/Ostia_-_widok_ogo%C5%82ny.jpg/300px-Ostia_-_widok_ogo%C5%82ny.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Temple_of_Roma.jpg/300px-Temple_of_Roma.jpg)
Ostia (łac. ostium – ujście) – antyczne miasto portowe, położone w ujściu rzeki Tyber do Morza Tyrreńskiego, obecnie oddalone o ok. 30 km od centrum Rzymu[1].
Przypuszczalnie pierwsza kolonia starożytnego Rzymu; zachowane do dziś ruiny są pod względem powierzchni jednymi z największych we Włoszech. Ponieważ od czasów starożytnych linia brzegowa odstępowała w ślad za morzem, obecnie port w dalszym ciągu znajduje się nad Tybrem, ale odległy około 3 km od plaży.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Na wschód od Ostii znajdują się wyrobiska solne, z których najprawdopodobniej wydobywano sól morską już w środkowym i późnym okresie brązu (1400–1000 lat p.n.e.). Obok wyrobisk mogły we wczesnej erze żelaza (1000–700 lat p.n.e.) istnieć niewielkie wioski.
Zgodnie z przekazami takich autorów jak Enniusz, Liwiusz, Cyceron i Dionizjusz z Halikarnasu, Ostia została założona przez czwartego króla Rzymu, Ankusa Marcjusza, w roku 620 p.n.e., lecz dotąd nie odnaleziono żadnych pozostałości archeologicznych, poświadczających ten okres.
Za czasów Republiki jako port wykorzystywano naturalne ukształtowanie terenu przy ujściu Tybru, dopiero w czasach Cesarstwa cesarz Klaudiusz zbudował sztuczną przystań, zaś Hadrian rozkazał wykonać kanał łączący port z Tybrem. Wówczas Ostia rozkwitła jako miasto, dodatkowo wzbogacona budowlami przez Marka Aureliusza i połączona z wiecznym miastem nową drogą – Via Portuensis, przebiegającą prawym brzegiem Tybru. Wraz z upadkiem politycznym i militarnym miasta Rzymu, Ostia straciła na znaczeniu, a port w ciągu stuleci zamienił się w bagnisko. W latach 827–844 papież Grzegorz IV odnowił miasto, wznosząc fortyfikacje, które miały bronić je przed Saracenami, i nadał mu nazwę Gregoriopolis[2][3]. W 849 w pobliżu Ostii doszło do bitwy morskiej, w której flota chrześcijańska pokonała flotę arabską.
Kompleks ruin antycznych
[edytuj | edytuj kod]Główna ulica Ostii to decumanus maximus – oryginalna, antyczna droga prowadzi obok starożytnej nekropolii przez miejsce, w którym znajdowała się dawna główna brama – Porta Romana. Inne interesujące obiekty to kompleks łaźni „cesarskich”, dawne magazyny portowe i termy Neptuna oraz położone tuż obok baraki straży. W centrum dawnej miejscowości, przy głównym placu, znajduje się antyczny teatr z II wieku, mogący pomieścić około 4000 widzów (częściowo zrekonstruowany w okresie rządów Mussoliniego).
W pobliżu głównego placu zrekonstruowano budynek tzw. Kapitolu, otoczony forum (ze świątynią Augusta) i budynkami term. Najlepiej zachowanym domem w Ostii jest Dom Diany (Casa di Diana) z dziedzińcem i zespołem licznych pomieszczeń. Na uwagę zasługuje Termopilum – antyczny bar z zachowanymi malowidłami ściennymi przedstawiającymi tamtejszy jadłospis.
Końcowy odcinek „Decumano Massimo” prowadzi w kierunku wschodnim, gdzie w starożytności znajdowała się przystań, obok pozostałości domów dawnych rzemieślników, kupców i sprzedawców (m.in. rzeźników, kowali), przez resztki bramy Porta Marina (inną główną bramą była Porta Laurentina, w południowej części murów miejskich). W pobliżu antycznej linii brzegowej znajdują się ruiny term Porta Marina.
Na terenie Ostia Antica funkcjonuje także niewielkie muzeum, które prezentuje turystom sarkofagi, malowidła oraz cenniejsze posągi (m.in. Mitry zabijającego byka).
W polskiej literaturze emocjonalno-nastrojowy opis ruin Ostii zawarła Maria Kuncewiczowa w powieści Cudzoziemka[4].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Szaleńcowa A., Kłossowska A., Włochy Południowe i Rzym, Warszawa: SBM, 2024, s. 101, ISBN 978-83-8348-200-2 (pol.).
- ↑ Catholic Encyclopedia: Ostia.
- ↑ Historia powszechna Mediaset ↓, s. 680.
- ↑ Cudzoziemka, Warszawa: Książka i Wiedza, 1984, s. 156-157.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Historia powszechna. Od upadku cesarstwa rzymskiego do ekspansji islamu. Karol Wielki. Praca zbiorowa. T. 7. Mediaset Group SA, 2007. ISBN 978-84-9819-814-0.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Witryna Ostii
- Fotografia satelitarna z Google Maps
- Wirtualna wycieczka panoramiczna po Ostii Antycznej. wojciechsadlej.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-29)].