Manila
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
![]() Centrum miasta nocą | |||||
| |||||
Dewiza: Linisin at Ikarangal ang Maynila | |||||
Państwo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Prowincja | |||||
Burmistrz | |||||
Powierzchnia |
38,55 km² | ||||
Wysokość |
16 m n.p.m. | ||||
Populacja (2007) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
Nr kierunkowy |
2 | ||||
Kod pocztowy |
0900 do 1096 | ||||
Położenie na mapie Filipin ![]() | |||||
![]() | |||||
Strona internetowa |
Manila (filipiński Maynila) – stolica Filipin, położona na wyspie Luzon, przy ujściu rzeki Pasig do Zatoki Manilskiej, licząca razem z przedmieściami ponad 24 miliony mieszkańców[1].
Demografia
[edytuj | edytuj kod]Według spisu z 2007 roku miasto liczyło 1 660 714 mieszkańców, a wraz z Quezon City, Caloocan, Pasay, Makati, Pasig i innymi tworzyło zespół miejski – Metro Manila z populacją 11 553 427. W ostatnich dekadach najszybszy wzrost notuje się na nowych przedmieściach stolicy już poza Metro Manilą w ościennych prowincjach (Laguna, Cavite, Rizal, Bulacan), razem z którymi tworzy tzw. Mega Manilę (16,1 mln w 1995 r., 18,7 mln w 2000 r., 22 mln w 2007 r.)[2].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Przed podbojem Filipin przez Hiszpanów Manila była ośrodkiem plemienia Tagalów, natomiast po podboju – siedzibą gubernatora. W XVII w. miasto było często atakowane przez Holendrów. W latach 1762–1764 zajęte przez Brytyjczyków. W latach 1946–1948 i od 1976 roku jest stolicą Filipin. Od 1951 r. bardzo szybki rozwój miasta i aglomeracji.
Gospodarka
[edytuj | edytuj kod]Manila jest obecnie największym ośrodkiem gospodarczym – aglomeracja Manili dostarcza ok. 90% krajowej produkcji przemysłowej. Jest także największym ośrodkiem kulturalno-naukowym Filipin. W Manili znajdują się siedziby (także fabryki) dużych koncernów, m.in. Philips, Honda Motors, Husqvarna, Dagg Kortejn, Lucent Technologies. Jest siedzibą krajowych i międzynarodowych banków (szczególnie Makati) oraz towarzystw ubezpieczeniowych. Przemysł głównie włókienniczy, odzieżowy (Wrangler Inc.), spożywczy (zakłady Danone, liczne cukrownie), elektroniczny. Manila jest głównym portem morskim Filipin (przeładunek ponad 34 mln t), wywóz kopry, cukru, rud miedzi, chromu, drewna, sprzętu elektronicznego.
Podział administracyjny
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Manila_Congressional_Districts.png/100px-Manila_Congressional_Districts.png)
Manila podzielona jest na sześć dzielnic (od 1986), z których każda ma swojego przedstawiciela w Izbie Reprezentantów[3].
- 1 dzielnica: powierzchnia 4,57 km², ludność 407 331 (2007)
- 2 dzielnica: powierzchnia 4,08 km², ludność 223 273 (2007)
- 3 dzielnica: powierzchnia 6,24 km², ludność 197 242 (2007)
- 4 dzielnica: powierzchnia 5,14 km², ludność 255 613 (2007)
- 5 dzielnica: powierzchnia 11,56 km², ludność 315 961 (2007)
- 6 dzielnica: powierzchnia 7,79 km², ludność 261 294 (2007)
Nauka i kultura
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Plano_de_Manila_1851.jpg/220px-Plano_de_Manila_1851.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/Manila_Philippines.jpg/220px-Manila_Philippines.jpg)
Manila jest siedzibą Akademii Nauk, 18 uniwersytetów (m.in. Uniwersytet św. Tomasza założony w 1611 r., uniwersytet narodowy założony w 1900 r.), instytutów naukowych (m.in. Międzynarodowy Instytut Ryżu). W mieście znajdują się też liczne muzea i parki (m.in. rozległy park Luneta).
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]Zabytki są położone głównie w centrum miasta – fragmenty fortyfikacji z XVI w. (znane jako Intramuros), kościół św. Augustyna (1599–1614), rezydencja prezydenta (pałac Malacanang) z okresu kolonialnego, neogotycki kościół św. Sebastiana. Ponadto imponujące budynki użyteczności publicznej z końca XIX w. Jako kulturalne centrum kraju, miasto jest siedzibą wielu muzeów oferujących spory wybór wystaw traktujących o lokalnej historii i tradycjach. Muzeum Narodowe, zaprojektowane początkowo jako biblioteka i wybudowane ostatecznie w 1921 roku, zawiera eksponaty z wielu dziedzin kultury (historia naturalna, antropologia, sztuki piękne, a także planetarium). Oprócz tego na uwagę zasługuje kilka innych obiektów, jak Museo Pambata (interaktywne, przeznaczone dla dzieci), Muzeum Historii Politycznej Filipin, najstarsze działające muzeum uniwersyteckie czy Bahay Tsinoy – placówka dokumentująca chiński wkład w cywilizację Filipin.
Charakterystyka miasta
[edytuj | edytuj kod]Manila jest nowoczesnym miastem azjatyckim. Wokół centrum rozprzestrzeniają się dzielnice przemysłowe oraz nowoczesne osiedla mieszkaniowe (Makati) i turystyczno-rozrywkowe (Ermitta), a także slumsy (zwłaszcza dzielnica Tondo).
Współpraca międzynarodowa
[edytuj | edytuj kod]Manila posiada wiele miast partnerskich, podzielone na kategorie[4][5]:
- International – partnerstwo międzynarodowe: 33 miasta
- Friendly location – partnerstwo związane z położeniem: 3 miasta
- Local city – partnerstwo lokalne: 2 miasta.
- International
Osaka, Japonia
Sacramento, Stany Zjednoczone
San Francisco, Stany Zjednoczone
Maui, Stany Zjednoczone
Honolulu, Stany Zjednoczone
Guam
Tajpej, Republika Chińska
Winnipeg, Kanada
Guangzhou, Chińska Republika Ludowa
Acapulco, Meksyk
Astana, Kazachstan
Bangkok, Tajlandia
Pekin, Chińska Republika Ludowa
Bukareszt, Rumunia
Cartagena de Indias, Kolumbia
Hajfa, Izrael
Hawana, Kuba
Ho Chi Minh, Wietnam
Inczon, Korea Południowa
Dżakarta, Indonezja
Jersey City, Stany Zjednoczone
Yagi, Japonia
Lima, Peru
Madryt, Hiszpania
Malaga, Hiszpania
Montreal, Kanada
Moskwa, Rosja
Nowe Delhi, Indie
Nicea, Francja
Santiago, Chile
Seberang Perai, Malezja
Sydney, Australia
Taizhong, Republika Chińska
Takatsuki, Japonia
Teheran, Iran
Jokohama, Japonia
- Friendly location
- Local
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Demographia: World urban areas.
- ↑ Wyniki spisu ludności Filipin 2007 r.. [dostęp 2008-04-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-12)].
- ↑ 1987 Constitution – Ordinance. [dostęp 2010-02-16].
- ↑ Sister Cities of Manila. City Government of Manila. [dostęp 2009-07-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-08-06)]. (ang.).[martwy link]
- ↑ About Manila. [dostęp 2017-12-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-11)].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Strona miasta. manila.gov.ph. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-23)].
- Stolica Manili – informacje o zabytkach