Krajowa
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
Centrum miasta | |||
| |||
Państwo | |||
---|---|---|---|
Okręg | |||
Mer | |||
Powierzchnia |
81,41 km² | ||
Wysokość |
90 m n.p.m. | ||
Populacja (1 stycznia 2009) • liczba ludności • gęstość |
| ||
Nr kierunkowy |
02-51 | ||
Kod pocztowy |
200xxx | ||
Tablice rejestracyjne |
DJ | ||
Położenie na mapie okręgu Dolj ![]() | |||
Położenie na mapie Rumunii ![]() | |||
![]() | |||
Strona internetowa |
Krajowa (rum. Craiova) – miasto w Rumunii (Wołoszczyzna), historyczna stolica regionu Oltenia, ośrodek administracyjny i największe miasto okręgu Dolj. Leży na lewym brzegu rzeki Jiu.
Liczy 298 928 mieszkańców (dane z 2009 r.) i jest szóstym co do wielkości miastem Rumunii. Węzeł kolejowy i port lotniczy[2].
Historia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Craiova_-_Liceul_Carol_I_-_carte_postala_1922.jpg/220px-Craiova_-_Liceul_Carol_I_-_carte_postala_1922.jpg)
Miasto zostało założone przez Daków, następnie stało się rzymskim obozem wojskowym. Od XV w. był to znany ośrodek handlowy i siedziba namiestników Oltenii w Hospodarstwie Wołoskim. Po okresie osłabienia ekonomicznego w XVIII w., od początków XIX w. Krajowa odzyskała pozycję jednego z wiodących miast wołoskich. Była ośrodkiem rzemiosła i handlu. W 1859 wraz z Wołoszczyzną weszła w skład Zjednoczonych Księstw Mołdawii i Wołoszczyzny, które w 1866 r. przyjęły nazwę Rumunii. W 1896 r. rozpoczęła pracę elektrownia.
20 września 1939 roku w Krajowie marszałek Polski Edward Rydz-Śmigły wydał swój ostatni rozkaz do żołnierzy Wojska Polskiego. W 1939 r. w Krajowie przebywał internowany prezydent Polski Ignacy Mościcki. Zamieszkiwał w Pałacu Constantina Mihaila, co upamiętnia tablica na ścianie budynku[3].
7 września 1940 r. podpisano tu układ w Krajowie pomiędzy Rumunią a Bułgarią o przekazaniu na rzecz Bułgarii Południowej Dobrudży, natomiast 24 kwietnia 2015 utworzono Grupę Craiova.
Demografia
[edytuj | edytuj kod]Według spisu z 2002 r. miasto Krajowa liczyło 302 601 mieszkańców. Skład etniczny według spisu z 2002 roku[4]:
- Rumuni: 292 487 (96,65%)
- Romowie: 8820 (2,91%)
- Węgrzy: 218 (0,07%)
- Grecy: 188 (0,06%)
- Włosi: 178 (0,05%)
- Niemcy: 173 (0,05%)
- Żydzi: 37
- Serbowie: 34
- Ukraińcy: 32
- Bułgarzy: 29
- Polacy: 24
Zabytki
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Casa_Baniei.jpg/220px-Casa_Baniei.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/pl/thumb/c/c1/Dolj_County_Prefecture_in_Craiova%2C_2007_%282%29.jpg/220px-Dolj_County_Prefecture_in_Craiova%2C_2007_%282%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Craiova_-_Primaria.jpg/220px-Craiova_-_Primaria.jpg)
- Dom Banów – dawna rezydencja banów Krajowie, wzniesiona w XVII/XVIII w.
- Pałac Constantina Mihaila – pałac wzniesiony w l. 1898–1907, w którym gościli królowie Rumunii, a w listopadzie i grudniu 1939 r. zamieszkiwał prezydent Polski Ignacy Mościcki; współcześnie siedziba Muzeum Sztuki[3]. Pobyt prezydenta Mościckiego upamiętnia tablica w jęz. rumuńskim i polskim
- Park Nicolae Romanescu z l. 1901–1903
- Muzeum Oltenii z 1915 r., mieszczące się w budynku z 1905 r.
- Pałac Sprawiedliwości z 1880 r., rozbudowany w XX w., współcześnie siedziba Uniwersytetu w Krajowie
- Prefektura z l. 1912–1913
- Ratusz
- Szkoła im. króla Karola I (Colegiul Național Carol I ) z XIX w. – jedno z najsłynniejszych liceów w Rumunii
- Fostul Hotel Pallace z l. 1900–1905
- Hotel i kasyno Minerva z l. 1900–1903
- Cerkwie i kościoły, m.in.:
- Cerkiew Mântuleasa (Biserica Mântuleasa) z 1786 r.
- Cerkiew św. Archaniołów z l. 1785-1797
- Cerkiew Madona Dudu (Biserica Madona Dudu) z XVIII-XIX w.
- Kościół św. Antoniego z 1842 r. w stylu neogotyckim
- Kościół ewangelicki z l. 1870–1872
- Cerkiew św. Eliasza z XIX w.
- Sobór św. Dymitra z l. 1889–1933 w stylu neobizantyńskim
- Domy i kamienice z XIX w., m.in.:
- Dom Nicolae Romanescu , sięgający 1833 r.
- Dom Constantina Vălimărescu z 1892 r.
- Dom Farago z 1898 r., współcześnie siedziba biblioteki okręgowej
- Dom Vrăbiescu
- Dom Rusănescu
- Dom Feraru
- Dom Chintescu
- Dom Vârvoreanu
- Dom Calețeanu
Gospodarka
[edytuj | edytuj kod]Miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłowym; znajdują się tu między innymi Doljchim-Petrom (na północno-zachodnich przedmieściach) oraz zakłady produkujące lokomotywy Electroputere Craiova. Stamtąd pochodzi seria lokomotyw spalinowych 060Da eksploatowanych przez PKP jako ST43.
W Krajowie znajduje się fabryka koncernu Ford. Zakłady powstały 30 grudnia 1976 roku jako rumuńsko-francuska spółka Oltcit S.A. i produkowały m.in. samochody Oltcit Club. W 1991 roku, po wycofaniu się Citroëna, zmieniono nazwę spółki na Automobile Craiova S.A. W 1994 roku rozpoczęto współpracę z Daewoo i zmieniono nazwę na Rodae, a w 1997 roku na Daewoo Automobile Romania. W 2008 roku zakłady zostały przejęte przez Ford Motor Company.
W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, elektrotechniczny, chemiczny, włókienniczy, spożywczy, odzieżowy, materiałów budowlanych oraz drzewny[5].
Transport
[edytuj | edytuj kod]Komunikacja miejska opiera się głównie na sieci linii autobusowych oraz mikrobusów zwanych „Maxitaxi”. Jest też linia tramwajowa biegnąca główną ulicą miasta – Calea București, łącząca dzielnice fabryczne na dwóch krańcach miasta. Na wschodnim krańcu miasta mieści się lotnisko[6]. W mieście znajdują się stacja kolejowa Craiova oraz towarowa stacja rozrządowa.
Szkolnictwo i nauka
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Universitatea_din_Craiova.jpg/220px-Universitatea_din_Craiova.jpg)
- Uniwersytet w Krajowie (Universitatea din Craiova)
- Universitatea de Medicină și Farmacie din Craiova
- Parc Tehnologic Universitar IT Craiova
Sport
[edytuj | edytuj kod]W mieście tym siedzibę ma rumuński klub piłkarski CS Universitatea Craiova, który został założony 5 września roku 1948. Drużyna przez pierwsze sześć lat swojego istnienia grała w niższych klasach rozgrywkowych. Po raz pierwszy do drugiej ligi awansowała w 1954 roku. Dziesięć lat później zespół zawitał do ekstraklasy, w której występował nieprzerwanie do 2005 roku. Sezon 2006-2007 Universitatea rozpoczęła jako beniaminek ekstraklasy. Klub rozgrywa swoje mecze na stadionie Ion Oblemenco, którego pojemność wynosi 27 915 widzów[7].
Od 2007 roku w tym mieście, rozgrywany jest turniej tenisowy rangi ITF, Trofeul Popeci, o puli nagród 50 000 $.
Miasta partnerskie
[edytuj | edytuj kod]Kuopio (Finlandia)
Lyon (Francja)
Nanterre (Francja)
Shiyan (Chiny)
Skopje (Macedonia Północna)
Wraca (Bułgaria)
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Cerkiew Mântuleasa
-
Colegiul Național Carol I
-
Fostul Hotel Pallace
-
Cerkiew św. Eliasza
-
Sobór św. Dymitra
-
Rotunda w parku Nicolae Romanescu
-
Tablica upamiętniająca pobyt prezydenta Ignacego Mościckiego
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Dane na 1 stycznia 2009 r.. [dostęp 2012-02-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (18 lutego 2012)].
- ↑ Urząd Miasta Krajowa: History of Craiova. [dostęp 2010-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-04)]. (rum.).
- ↑ a b Art Museum – Lonely Planet [online], lonelyplanet.com [dostęp 2018-09-13] (ang.).
- ↑ Structura Etno-demografică a României [online], edrc.ro [dostęp 2017-11-24] .
- ↑ Krajowa, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-07-18] .
- ↑ www.rat-craiova.ro [online], rat-craiova.ro [dostęp 2017-11-24] .
- ↑ www.craiova-maxima.ro: Stadionul „Ion Oblemenco”. [dostęp 2010-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-05-05)]. (rum.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalna strona internetowa miasta (rum. • ang.)
- Galeria starych zdjęć miasta Krajowa (rum.)
- Interaktywna Mapa Krajowy. craiovamap.ro. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-27)]. (rum.)