John Cleese
![]() |
Ten artykuł od 2021-12 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł. |
![]() John Cleese w 2014 roku | |
Imię i nazwisko |
John Marwood Cleese |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
27 października 1939 |
Zawód |
aktor, komik, scenarzysta, producent |
Współmałżonek |
Connie Booth |
Lata aktywności |
od 1961 |
Strona internetowa |
John Marwood Cleese (ur. 27 października 1939 w Weston-super-Mare) – angielski aktor komediowy, członek grupy Monty Python.
Jego rodzina nazywała się Cheese, czyli ser. Ojciec w obawie przed drwinami w wojsku zmienił nazwisko na Cleese w 1915 r., zanim się zaciągnął. Stworzył słowo, które nic nie znaczy w języku angielskim.
Pythoni
[edytuj | edytuj kod]Studiował prawo w Cambridge, gdzie poznał swego przyszłego partnera pisarskiego Grahama Chapmana. Ukończył uczelnię w 1963. Efekt działania tej spółki (obok animacji Gilliama) był najbardziej surrealistyczną częścią działalności Pythonów.
Ich skecze dotyczyły zwykle szarych ludzi w codziennych sytuacjach, jednak robiących rzeczy dziwaczne. Na przykład Cleese i Chapman zmienili zwyczajny widok zdążającego do biura urzędnika w czarnym garniturze i meloniku w scenę, gdy Cleese z kamienną twarzą wije się, potyka i podskakuje w drodze do pracy w „Ministerstwie Głupich Kroków”. Ujawnia to talent Cleese’a do humoru bazującego na cechach fizycznych aktora, stosowanego też w autorskim cyklu komediowym Cleese’a Fawlty Towers (Hotel Zacisze).
Często gra postacie, które pozostają śmiertelnie poważne, mimo że wykonują czynności niedorzeczne. Uwidacznia to m.in. jego rola Sir Lancelota w „Świętym Graalu”, gdzie podąża na zamek, by wybawić damę z opresji, nie zdając sobie sprawy z tego, że w efekcie masakruje gości weselnych. Innym często stosowanym przez spółkę autorską Cleese-Chapman chwytem jest osadzanie skeczu wokół sporu na zupełnie oczywisty temat, tak jak w skeczu ze zdechłą papugą, w sklepie z serem czy w klinice kłótni. We wszystkich tych rolach Cleese pojawiał się wraz z Michaelem Palinem, którego często określał jako swego „ulubionego Pythona”.
Działalność pozafilmowa
[edytuj | edytuj kod]W 1979 wyreżyserował oraz występował w programie The Secret Policeman's Ball, który miał na celu zdobycie funduszy dla Amnesty International. Dzięki temu programowi oraz jego następnym edycjom w działalność charytatywną zaangażowało się wiele osób, w tym muzycy: Sting, Bono, Peter Gabriel, Bob Geldof, Midge Ure.
Z terapeutą Robinem Skynnerem Cleese napisał dwie książki o życiu rodzinnym: Żyć w rodzinie i przetrwać (Families and how to survive them) oraz Żyć w tym świecie i przetrwać (Life and how to survive it). Napisał także wstępy do serii książek o życiu z chorobami cywilizacyjnymi (cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, astma oskrzelowa).
W 1996 roku Cleese odmówił przyjęcia komandorii Orderu Imperium Brytyjskiego (CBE).
W 2003 roku użyczył swego głosu jako mistrz ceremonii na albumie Mike’a Oldfielda Tubular Bells 2003[1].
W 2008 John Cleese zagrał w serii telewizyjnych spotów reklamowych banku BZ WBK. W jednym z nich stwierdzał, że lubi pierogi i ma ciotkę w Pcimiu. Pierwszy spot wyemitowano w połowie lutego.
W 2012 John Cleese zagrał w serii telewizyjnych spotów reklamowych czeskiego banku UniCredit. W jednym z nich stwierdzał, że lubi knedliki i ma ciotkę w Czeskim Cieszynie. Pierwszy spot wyemitowano w połowie lutego.
Obecnie ma tytuł Provost's Visiting Professor na Cornell University, gdzie prowadzi niekiedy zajęcia.
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Jego pierwszą żoną była Connie Booth (od 15 lutego 1968 do 1978). Z tego związku mają jedno dziecko, Cynthię Cleese (ur. 1971).
Cleese ponownie się ożenił w 1981 z amerykańską aktorką Barbarą Trentham. Ich córka Camilla urodziła się w 1984 r. To małżeństwo również się rozpadło, w 1990 r.
W 1992 Cleese ożenił się po raz trzeci, z amerykańską psychoterapeutką Alyce Faye Eichelberger. Tym razem rozwód nastąpił w 2008 r. W 2012 r. ożenił się po raz czwarty – z aktorką Jennifer Wade.
Mieszka w Montecito w stanie Kalifornia. Ma 197 cm wzrostu.
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]Filmografia:
- 1975 – Monty Python i Święty Graal jako Dzielny Sir Lancelot / Czarny Rycerz
- 1975–1979: Hotel Zacisze (Fawlty Towers) jako Basil Fawlty
- 1979 – Żywot Briana jako Reg (przywódca Frontu Wyzwolenia Judei)/Centurion/Żydowski urzędnik/Mędrzec ze Wschodu
- 1980 – Poskromienie złośnicy jako Petruchio
- 1983 – Sens życia według Monty Pythona
- 1983 – Żółtobrody jako Harvey Pew
- 1985 – Silverado jako szeryf Langston
- 1986 – Jak w zegarku jako Brian Stimpson
- 1988 – Rybka zwana Wandą jako Archie
- 1989 – Eryk wiking jako Halfdan Czarny
- 1993 – Awantura o spadek jako Raoul P. Shadgrind
- 1994 – Frankenstein jako profesor Waldman
- 1997 – Lemur zwany Rollo jako Rollo Lee
- 1997 – George prosto z drzewa jako Małpa
- 1999 – Świat to za mało jako R
- 2001 – Wyścig szczurów jako Donald Sinclair
- 2001 – Harry Potter i Kamień Filozoficzny jako Prawie Bezgłowy Nick
- 2002 – Harry Potter i Komnata Tajemnic jako Prawie Bezgłowy Nick
- 2002 – Śmierć nadejdzie jutro jako Q
- 2004 – Will & Grace
- 2004 – W 80 dni dookoła świata jako sierżant Grizzled
- 2008 – Dzień, w którym zatrzymała się Ziemia jako naukowiec
- 2009 – Różowa Pantera 2 jako inspektor Dreyfus
- 2021 – Święta u Christmasów jako John Christmas
Dubbing
[edytuj | edytuj kod]- 1994: Księżniczka łabędzi jako Jean-Bob
- 2004: Shrek II jako król Harold
- 2009: Planeta 51 jako profesor Kipple
- 2011: Kubuś i przyjaciele
- 2016: Payday 2 jako Aldstone
- 2016: Trolle jako król Gryzek Sr.
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- Żyć w rodzinie i przetrwać – współautor (z psychiatrą Robinem Skynnerem)
- Żyć w tym świecie i przetrwać – współautor (z psychiatrą Robinem Skynnerem)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- John Cleese w bazie IMDb (ang.)
- John Cleese w bazie Notable Names Database (ang.)
- John Cleese w bazie Filmweb
- ISNI: 0000000122820921
- VIAF: 76510997
- LCCN: n81074401
- GND: 11911609X
- NDL: 01042012
- LIBRIS: b8nqqlwv200hl9g
- BnF: 13999345z
- SUDOC: 055675727
- SBN: MILV088457
- NLA: 35161506
- NKC: xx0034113
- BNE: XX1538052
- NTA: 074406981
- BIBSYS: 90073832
- CiNii: DA04233871
- Open Library: OL912170A
- PLWABN: 9810668459005606
- NUKAT: n93120265
- J9U: 987007303649305171
- PTBNP: 32127
- LNB: 000040263
- NSK: 000314129
- CONOR: 9272163
- ΕΒΕ: 67661
- BLBNB: 000514869
- KRNLK: KAC2020L5471
- LIH: LNB:CWPc;=Bj
- Absolwenci Downing College (Cambridge)
- Brytyjscy aktorzy filmowi
- Brytyjscy aktorzy głosowi
- Brytyjscy aktorzy radiowi
- Brytyjscy aktorzy teatralni
- Brytyjscy aktorzy telewizyjni
- Brytyjscy komicy
- Brytyjscy producenci filmowi
- Brytyjscy reżyserzy filmowi
- Brytyjscy scenarzyści
- Członkowie grupy Monty Pythona
- Laureaci nagrody BAFTA dla najlepszego aktora pierwszoplanowego
- Urodzeni w 1939
- Wykładowcy Cornell University