John Boyd Orr
![]() | |
Państwo działania | |
---|---|
Data i miejsce urodzenia |
23 września 1880 |
Data i miejsce śmierci |
25 czerwca 1971 |
profesor | |
Specjalność: biologia | |
Alma Mater | |
Uczelnia | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() | |
Nagrody | |
John Boyd Orr (ur. 23 września 1880 w Kilmaurs (Ayrshire), zm. 25 czerwca 1971 w Edzell w Angus) – szkocki biolog i polityk, dyrektor generalny Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla z 1949 roku.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był jednym z siedmiorga dzieci R.C. Orra, właściciela kamieniołomów w Ayrshire[1]. John Boyd Orr uzyskał stypendium na University of Glasgow, gdzie studiował teologię i uczestniczył w kursie szkolenia nauczycieli[2]. W 1902 roku uzyskał tytuł magistra i podjął pracę nauczyciela (było to warunkiem stypendium). W 1905 roku wrócił na uczelnię, gdzie kontynuował studia w dziedzinie nauk biologicznych (uzyskał bakalaureat w 1910 roku) oraz medycyny (ukończył je w 1914). Po ukończeniu studiów został dyrektorem Instytutu Żywienia Zwierząt (później Rowett Research Institute), tworzonego przez Uniwersytet w Aberdeen[2].
Prace nad organizacją instytutu zostały przerwane przez wybuch I wojny światowej. John Boyd Orr służył najpierw w Korpusie Medycznym (Royal Army Medical Corps), a następnie w Royal Navy[2]. Został odznaczony Military Cross i Distinguished Service Order[3]. Do Aberdeen wrócił w 1919 roku.
W latach 20. XX wieku prowadził badania nad metabolizmem przeżuwaczy oraz wpływem obecności minerałów w diecie na stan zdrowia zwierząt hodowlanych. Odbył szereg podróży, m.in. do Afryki, na Bliski Wschód i do Indii, podczas których badał lokalne diety oraz praktyki rolnicze i hodowlane. Prowadził badania nad wartością odżywczą mleka krowiego w diecie człowieka. Odkrył, że zwiększenie jego ilości w diecie brytyjskich dzieci, zwiększyło ich wzrost i wagę[2].
W 1929 roku założył Imperial Bureau of Animal Nutrition. W 1935 roku przeprowadził kompleksowe badania nad dietą osób o różnych dochodach. W opublikowanym w 1936 roku raporcie Food, Health and Income zamieścił wyniki ankiety, z których wynikało, że koszt diety spełniającej podstawowe wymagania żywieniowe był poza zasięgiem połowy badanej populacji, a 10% populacji było niedożywionych[2].
W czasie II wojny światowej wykorzystał wyniki swoich badań nad stworzeniem systemu wydzielania żywności. Był członkiem Komitetu Naukowego ds. Polityki Żywnościowej[1].
Po wojnie zakończył pracę w Instytucie Rowetta, przechodząc na emeryturę, ale objął funkcję rektora University of Glasgow, a także stanowisko Dyrektora Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO). Podczas kierowania FAO pracował nad systemem transferu żywności z krajów dysponujących jej nadmiarem do obszarów zagrożonych głodem. Taka forma pożyczki miała być spłacana (bez odsetek) po ustąpieniu głodu. Propozycja została odrzucona podczas kongresu FAO w Kopenhadze w 1946 roku[2].
W 1935 roku nadano mu tytuł szlachecki, a w 1949 tytuł barona. W 1949 roku otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Lord Boyd Orr Biographical. [w:] nobelprize.org [on-line]. [dostęp 2020-03-08]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g John Boyd Orr, Baron Boyd-Orr of Brechin Mearns, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2020-03-08] (ang.).
- ↑ John Boyd Orr 1913-1918. [dostęp 2009-10-12].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Portret z biografią (ang.)
- Absolwenci University of Glasgow
- Brytyjscy biolodzy
- Nobliści – nagroda pokojowa
- Szkoccy biolodzy
- Uczestnicy I wojny światowej (Imperium brytyjskie)
- Brytyjscy parlamentarzyści 1935–1945
- Brytyjscy parlamentarzyści 1945–1950
- Odznaczeni Orderem Wybitnej Służby
- Odznaczeni Krzyżem Wojskowym (Wielka Brytania)
- Rycerze Kawalerowie
- Odznaczeni Orderem Towarzyszy Honoru
- Urodzeni w 1880
- Zmarli w 1971