John M. Kosterlitz
![]() | |
Państwo działania | |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | |
Specjalność: fizyka | |
Alma Mater | |
Uczelnia |
Uniwersytet Oksfordzki, |
Nagrody | |
John Michael Kosterlitz (ur. 22 czerwca 1943 w Aberdeen) – brytyjski fizyk związany z Brown University, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w 2016 roku[1] .
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]John Michael Kosterlitz był synem lekarza i biochemika niemieckiego pochodzenia Hansa Waltera Kosterlitza i jego żony Johanny Marii Kosterlitz z domu Gresshöner. Hans Walter Kosterlitz, ze względu na żydowskie pochodzenie, zdecydował się opuścić Niemcy i, w 1934 roku, przyjął ofertę pracy na Uniwersytecie w Aberdeen[2].
John Michael Kosterlitz uczęszczał do prywatnej szkoły Robert Gordon's College w Aberdeen. Następnie studiował na Gonville and Caius College na Uniwersytecie Cambridge, który ukończył w 1965, po czym, w 1969 roku uzyskał stopień doktora na Uniwersytecie Oksfordzkim[2]. W latach 1969–1970 przebywał na stypendium w Istituto di Fisica Teorica na Uniwersytecie Turyńskim. Od 1970 do 1982 był pracownikiem naukowym Uniwersytetu w Birmingham. W latach 1973–1974 odbył staż podoktorski na Cornell University. W roku 1982 przeniósł się do Uniwersytetu Browna[3][4] .
Podczas pobytu w Birmingham, na początku lat 70. XX wieku, John Michael Kosterlitz współpracował z Davidem J. Thoulessem w badaniach nad przemianami fazowymi w materiałach dwuwymiarowych. Fizycy sądzili, że w materiałach dwuwymiarowych przemiany fazowe nie występują, ponieważ każde uporządkowanie zostanie zniszczone przez przypadkowe fluktuacje termiczne. Bez przejścia fazowego nie mogłyby wystąpić zjawiska takie jak nadciekłość i nadprzewodnictwo. Kosterlitz i Thouless odkryli topologiczne przejście fazowe, w którym pary wirów tworzą się w niskich temperaturach, a następnie rozpraszają się wraz ze wzrostem temperatury. Zmiana ta znana jest jako przejście Kosterlitz-Thouless (KT) (lub przejście Berezinski-Kosterlitz-Thouless [BKT]) i pojawia się w wielu innych obszarach fizyki[3].
W 2016 został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki wraz z Davidem J. Thoulessem i Duncanem Haldane’em za teoretyczne odkrycia topologicznych przejść fazowych i topologicznych faz materii. John M. Kosterlitz otrzymał jedną czwartą nagrody[1] .
Jest zapalonym alpinistą, twierdzi, że jedną z przyczyn, dla których zdecydował się na pobyt w Turynie, była bliskość Alp. Wyznaczył drogę wspinaczkową w dolinie Orco, nazwaną „Fessura Kosterlitz” od jego imienia[2][5].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Nobelprize.org ↓.
- ↑ a b c J. Michael Kosterlitz Biographical. [w:] nobelprize.org [on-line]. [dostęp 2020-03-11]. (ang.).
- ↑ a b J. Michael Kosterlitz, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2020-03-11] (ang.).
- ↑ University of Birmingham Website 2016 ↓.
- ↑ Mike Kosterlitz 2016 Nobel Prize Winner. [w:] alpine-club.org.uk [on-line]. [dostęp 2020-03-11]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Two former Birmingham scientists awarded Nobel Prize for Physics. University of Birmingham, 2016-10-04. [dostęp 2016-11-12]. (ang.).
- The Nobel Prize in Physics 2016. nobelprize.org. [dostęp 2016-11-12]. (ang.).