18 век
Изглед
< 17 век | 18 век | 19 век > | |||||||
01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |
18 век започнува на 1 јануари 1701 г. и завршува на 31 декември 1800 г.
Настани
[уреди | уреди извор]Настани во Македонија
[уреди | уреди извор]- 1705: Негушки бунт, спротивставување на собирањето данок во крв.
- 1728/1729 – изградена саат-кулата во Гостивар.
- 1743: Обновување на Бигорскиот манастир
- 1767: Укинување на Охридската архиепископија
Настани во светот
[уреди | уреди извор]1700-ти
[уреди | уреди извор]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Crystal_Clear_app_xmag.svg/17px-Crystal_Clear_app_xmag.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Flag_of_Great_Britain_%281707%E2%80%931800%29.svg/220px-Flag_of_Great_Britain_%281707%E2%80%931800%29.svg.png)
- 1701 — 1714: Војна за шпанското наследство.
- 1701:Прусија станува кралство.
- 1703: Петар Велики го основал Санкт Петербург. До 1918 бил престолнина на Русија.
- 1707: По спојувањето на шкотскиот и англискиот парламент настанува Кралството Велика Британија.
1710-ти
[уреди | уреди извор]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Crystal_Clear_app_xmag.svg/17px-Crystal_Clear_app_xmag.svg.png)
- 1711: Роден е Руѓер Бошковиќ.
- 1715: По смртта на кралот Луј XIV Франција е на работ на пропаст.
- 1718: Французите го основале Њу Орлеанс во Северна Америка.
- 1718: Пожаревачки мир.
1720-ти
[уреди | уреди извор]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Crystal_Clear_app_xmag.svg/17px-Crystal_Clear_app_xmag.svg.png)
- 1721: Роберт Волпол станува премиер на Велика Британија (de facto).
- 1721: Потпишан Ништадскиот мир, завршена Големата северна војна.
- 1722 — 1723: Руско-персиска војна.
- 1722: Авганистанците го зазеле Иран.
- 1722: Умрел Канѓи кинескиот владетел.
1730-ти
[уреди | уреди извор]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Crystal_Clear_app_xmag.svg/17px-Crystal_Clear_app_xmag.svg.png)
- 1733 — 1738: Војна за полското наследство.
- 1739: Белградски мир; Втора селидба на Србите.
1740-ти
[уреди | уреди извор]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Crystal_Clear_app_xmag.svg/17px-Crystal_Clear_app_xmag.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Frederick_II_of_Prussia_Coloured_drawing.png/220px-Frederick_II_of_Prussia_Coloured_drawing.png)
- 1740: Фридрих II Велики крунисан за крал на Прусија.
- 1740: 1748 - Војна за австриското наследство.
- 1741: Русите ги населуваат Алеутските Острови.
- 1741: Роден е Доситеј Обрадовиќ.
1750-ти
[уреди | уреди извор]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Crystal_Clear_app_xmag.svg/17px-Crystal_Clear_app_xmag.svg.png)
- 1750: Врв на Малото ледено време.
- 1755: Лисабонски земјотрес.
- 1756 — 1763 - Седумгодишна војна.
- 1757: Битка за Пласеј го означува почетокот на британското владеење во Индија.
1760-ти
[уреди | уреди извор]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Crystal_Clear_app_xmag.svg/17px-Crystal_Clear_app_xmag.svg.png)
- 1760: Џорџ III станува крал на Британија.
- 1762 — 1796: Катерина Велика владее со Русија.
- 1768: Гурките го зазеле Непал.
- 1768 — 1774: Руско-турска војна.
- 1769.: Шпански мисионери ја основале својата прва, од 21, мисија во Калифорнија.
- 1769.: Роден Наполеон Бонапарт
1770-ти
[уреди | уреди извор]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Crystal_Clear_app_xmag.svg/17px-Crystal_Clear_app_xmag.svg.png)
- 1772 — 1795: Поделба на Полска, крај на Полско-литванската Унија, и бришење на Полска од мапите 123 години.
- 1775 — 1783.: Војна за независност на САД.
1780-ти
[уреди | уреди извор]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Crystal_Clear_app_xmag.svg/17px-Crystal_Clear_app_xmag.svg.png)
- 1785: Јосиф II го укинува кметството во Унгарија.
- 1785—1795: Севернозападна индијанска војна меѓу САД и американските домородци.
- 1787: Ослободените робови од Лондон го основале Фритаун.
- 1787: Роден Вук Стефановиќ Караџиќ
- 1788: Прво европско населено место основано во Австралија во Сиднеј.
- 1789: Џорџ Вашингтон избран за претседател на САД. Служи до 1797 година.
- 1789—1799: Француска револуција
1790-ти
[уреди | уреди извор]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Crystal_Clear_app_xmag.svg/17px-Crystal_Clear_app_xmag.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Prise_de_la_Bastille.jpg/350px-Prise_de_la_Bastille.jpg)
- 1791: Еврејска еманципација во Франција.
- 1791 — 1804: Хаиќанска револуција
- 1792 — 1815: Големата француска војна почнува како Француска револуционерна војна што доведува до Наполеоновите војни.
- 1793: Горна Канада го забранува ропството.
- 1795: Со Мадридскот мир меѓу САД и Шпанија територијата Мисисипи станува дел од Соединетите Држави.
- 1796: Британците ги исфрлиле Холанѓаните од Цејлон.
- 1797: Со инвазијата на Наполеон и делењето на Венецијанската Република завршува илјадагодишната независност на Венецијанската Република.
- 1799: Наполеон изведува пуч и станува диктатор на Франција.
Личности
[уреди | уреди извор]Наука, истражување
[уреди | уреди извор]- Марија Гаетана Ањези, италијанска математичарка и лингвист
- Жан ле Рон Даламбер, француски математичар, физичар и енциклопедист
- Даниел Бернули, швајцарски математичар и физичар
- Алекси Клеро, француски математичар
- Леонард Ојлер, швајцарски математичар
- Бенџамин Френклин, американски научник и државник
- Карл Фридрих Гаус, германски математичар и астроном
- Жозеф Лагранж, италијанско-француски математичар и физичар
- Пјер Симон Лаплас, француски физичар и математичар
- Михаил Ломоносов, руски научник
- Антоан Лавоазје, француски хемичар
- Адриен Мари Лежандр, француски математичар
- Џејмс Ват, шкотски научник и пронаоѓач
- Џејмс Кук, британски навигатор
Уметност
[уреди | уреди извор]Музика
[уреди | уреди извор]- Јохан Себастијан Бах, германски композитор
- Франсоа Купрен, француски композитор
- Кристоф Вилибалд Глук, германски композитор
- Георг Фридрих Хендл, германски композитор
- Јозеф Хајдн, австриски композитор
- Волфганг Амадеус Моцарт, австриски композитор
- Доменико Скарлати, италијански композитор
- Антонио Вивалди, италијански композитор
Книжевност
[уреди | уреди извор]- Пјер Бомарше, француски писател
- Роберт Бернс, шкотски поет
- Дени Дидро, француски писател и филозоф
- Јохан Волфганг Гете, германски писател
- Вилијам Блејк, англиски уметник и поет
- Самјуел Џонсон, британски писател и литературен критичар
- Оноре Габриел Мирабо, француски писател и политичар
- Александар Поуп, британски поет
- Жан Жак Русо, француски писател и филозоф
- Волтер, француски писател и филозоф
- Лоренс Стерн, британски писател
- Џонатан Свифт, англо-ирски сатиричар
Сликарство
[уреди | уреди извор]- Франсоа Буше, француски сликар
- Жан-Оноре Фрагонар, француски сликар
- Вилијам Хогарт, англиски сликар
- Антоан Вато, француски сликар
- Џошуа Рејнолдс, британски сликар
Политика
[уреди | уреди извор]- Ана, британска владетелка
- Марија Антоанета, француска кралица
- Аурангзеб, монголски владетел
- Џереми Бентам, англиски реформатор
- Катерина Велика, руска царица
- Фридрих II Велики, пруски монарх
- Џорџ III, британски монарх
- Александар Хамилтон, американски државник
- Томас Џеферсон, американски државник
- Луј XV, француски монарх
- Луј XVI, француски монарх
- Џејмс Медисон, американски државник
- Марија Терезија, австриска владетелка
- Мичикиниква, воен водач
- Надир Шах, персиски крал
- Ференц II Ракоци, принц на Унгарија и Трансилванија
- Максимилијан Робеспјер, француски диктатор
- Александар Суворов, руски воен водач
- Франсоа Доминик Тусен Лувертур, хаиќански револуционерен водач
- Роберт Волпол, британски премиер
- Џорџ Вашингтон, американски генерал и прв претседател
Филозофија, теологија
[уреди | уреди извор]- Џорџ Беркли, ирски филозоф
- Едмунд Берк, британски филозоф
- Дејвид Хјум, шкотски филозоф
- Имануел Кант, германски филозоф
- Томас Пејн, британски интелектуалец
- Папа Пиј VI, римски папа
- Фридрих Шилер, германски филозоф
- Адам Смит, шкотски економиста и филозоф
- Џон Весли, британски мислител, основач на методизмот
- Вилијам Пит, британски премиер
Откритија
[уреди | уреди извор]- 1709: Даниел Габриел Фаренхајт го започнал развојот на топломерот.
- 1709: Првото пијано, го направил Бартоломео Кристофори.
- околу 1710: Парната машина ја пронашол Томас Њукомен.
- околу 1730: Секстант, навигациски апарат. Го направил Џон Хадли во Англија и Томас Годфри во Америка.
- 1736: Европејците ја пронашле гумата.
- околу 1740: Бенџамин Хантсман го пронашол модерниот челик.
- 1741: Витус Беринг ја открил Алјаска.
- 1751 — 1785: Француска енциклопедија
- 1755: Самјуел Џонсон напишал англиски речник.
- 1761: Проблемот со географската должина конечно го решил Џејмс Харисон со четврт хронометар.
- 1768 — 1779: Џејмс Кук ги нацртал границите на Тихиот Океан и открил многу тихоокеански острови.
- 1769: Никола Кињо направил возило на парен погон.
- 1779: Фотосинтезата ја открил Холанѓанецот Јан Игенгаус.
- 1783: Браќа Монголфје извршија летови со балон на топол воздух.
- 1790: Томас Сејнт ја изумил шивачката машина.
- 1799: Каменот од Розета го откриле Наполеоновите трупи.