Ռաուֆ Դենքթաշ
Ռաուֆ Դենքթաշ թուրքերեն՝ Rauf Raif Denktaş | |
---|---|
![]() | |
Ծնվել է | հունվարի 27, 1924[1] |
Ծննդավայր | Պաֆոս, Պաֆոսի շրջան, Կիպրոս[2] կամ Բրիտանական Կիպրոս, Բրիտանական կայսրություն |
Մահացել է | հունվարի 13, 2012[3][1][4][…] (87 տարեկան) |
Մահվան վայր | Հյուսիսային Նիկոսիա, Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետություն[2] |
Գերեզման | Հյուսիսային Նիկոսիա |
Քաղաքացիություն | ![]() ![]() |
Կրոն | սուննի իսլամ |
Կրթություն | Լինքոլս-Ին և Անգլիական դպրոց |
Մասնագիտություն | քաղաքական գործիչ և փաստաբան |
Զբաղեցրած պաշտոններ | Հյուսիսային Կիպրոսի Նախագահ և Կիպրոսի փոխնախագահ |
Կուսակցություն | Ազգային միասնություն կուսակցություն |
Երեխաներ | Սերդար Դենկթաշ և Ռաիֆ Դենկթաշ |
Կայք | denktas.info |
Ստորագրություն | |
![]() |
Ռաուֆ Ռաիֆ Դենքթաշ (հունվարի 27, 1924[1], Պաֆոս, Պաֆոսի շրջան, Կիպրոս[2] և Բրիտանական Կիպրոս, Բրիտանական կայսրություն - հունվարի 13, 2012[3][1][4][…], Հյուսիսային Նիկոսիա, Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետություն[2]), կիպրացի քաղաքական գործիչ, Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության առաջին նախագահ (1983-2005):
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծնվել է Պաֆոս քաղաքում ՝ դատավորի ընտանիքում։ Ռաուֆի մայրը մահացավ հերթական աբորտից հետո բարդությունների հետևանքով, երբ տղան հազիվ երեք ամսական էր (հայրը մահացավ 1941 թվականին)։ 1930 թվականին Հայրը նրան ուղարկում է Ստամբուլի լիցեյ ՝ սովորելու։ Ավարտելուց հետո (1942) նա նախ աշխատել է անգլիական ռազմական շտաբում, Այնուհետև Ֆամագուստայի դատարանի քարտուղար, այնուհետև 1 տարի տարրական դպրոցի ուսուցիչ նույն դպրոցում, որն ավարտել է։ 1944 թվականից սովորել է Լինկոլնս ին Իրավաբանական քոլեջում («Lincoln’s Inn»)։ Այնտեղ ընդունվել է նաև մասոնական օթյակներից մեկը[5]։
1947թ. վերադարձել է հայրենիք և զբաղվել մասնավոր փաստաբանական պրակտիկայով։ 1948 թվականին ամուսնացել է հորեղբոր թոռնուհու հետ։
- 1948թ. Կիպրոսի համար ինքնակառավարման սկզբունքների մշակման վեհաժողովի անդամ, թուրք բնակչության հարցերով հանձնաժողովի անդամ։
- 1949-1958թթ.աշխատել է որպես դատախազ։
- 1956թ. ՝ Կիպրոսի գլխավոր դատախազի տեղակալ։
- 1957 թ.-թուրքական դիմադրության կազմակերպության (TMT) հիմնադիրներից մեկը, որը դիմակայեց ԷՕԿԱ-ին ՝ անկախանալու և կղզին Հունաստանին միացնելու համար և նախապատրաստեց կղզու բաժանումը, հոկտեմբերի 27-ից ՝ թուրք-կիպրական ասոցիացիաների ֆեդերացիայի նախագահ։
- 1960-անկախությունից հետո ընտրվել է թուրք-կիպրական Ներկայացուցիչների պալատի ՝ համայնքային խորհրդարանի նախագահ։
- 1963 թ. - կառավարությունը ահաբեկչական գործունեության համար արգելեց նրա մնալ կղզում, փախավ Թուրքիա (վերադարձավ 1968 թ.):
- 1974 թ. - հուլիսի 15-ին հունական ծայրահեղ ազգայնական ռազմական հեղաշրջումից և թուրքական ռազմական ներխուժումից հետո երկու անգամ (1976 և 1981 թթ.) ընտրվել է այսպես կոչված «Կիպրոսի թուրքական դաշնային պետության» նախագահ։
- 1983 թ. նոյեմբերի 15 - 2005 թ. ապրիլի 24 - Հյուսիսային Կիպրոսի ինքնահռչակ թուրքական հանրապետության (ՀԿԹՀ) նախագահ (ընտրվել է 1985, 1990, 1995 և 2000 թվականներին[6]։
- 2004 թ. - կիպրոսցի թուրքերին կոչ արեց մերժել կղզին միավորելու ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Քոֆի Անանի ծրագիրը։ Առանձին հանրաքվեներում Կիպրոսի հույները մերժեցին այս ծրագիրը, մինչդեռ Կիպրոսի թուրքերը, հակառակ Դենկթաշի կարծիքի, համաձայնեցին դրա հետ ձայների երկու երրորդով։
2011 թվականի մայիսի 25-ին ինսուլտ Է տարել, 2012 թվականի հունվարի 13-ին, գտնվելով կոմայի մեջ, մահացել է Հյուսիսային Նիկոսիայի Մերձավոր Արևելքի համալսարանի կլինիկայում։
Գրել է մոտ հիսուն գիրք անգլերեն և թուրքերեն լեզուներով։ Նա համարվում էր հրապարակախոս, գրական նվերից զուրկ, ճարպիկ, փորձառու քաղաքական գործիչ, խարիզմատիկ հռետոր, համառ, մինչև համառ, իրավաբան։
Դենքթաշի որդին ՝ Սերդարը, գլխավորում է ՏՍՌԿ-ի Դեմոկրատական կուսակցությունը[7]։
Պարգևներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Թուրքիայի Հանրապետության Պատվո պետական մեդալ (2005 թվականի հուլիսի 6)[8]։
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Рауф Денкташ — первый президент Турецкой Республики Северного Кипра(չաշխատող հղում)
- ДЕНКТАШ Рауф
- Скончался бывший лидер турок-киприотов Рауф Денкташ
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Deutsche Nationalbibliothek Record #119478889 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Founder of Turkish Cyprus, Rauf Denktaş, dies at age 88
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
- ↑ Рауф Денкташ — первый президент Турецкой Республики Северного Кипра(չաշխատող հղում)Կաղապար:Неаи
- ↑ «North Cyprus: People & Life - Rauf Raif Denktaş». North Cyprus Home Page. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ հունվարի 16-ին. Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 15-ին.(անգլ.)
- ↑ «Скончался бывший президент турецкого Кипра Рауф Денкташ». Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ օգոստոսի 9-ին. Վերցված է 2014 թ․ մարտի 29-ին.
- ↑ «Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Birinci Cumhurbaşkanı Rauf R. Denktaş'a «Devlet Şeref Madalyası» verilmesi nedeniyle düzenlenen tören». Արխիվացված օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 5-ին. Վերցված է 2023 թ․ մարտի 6-ին.
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ռաուֆ Դենքթաշ» հոդվածին։ |
|