Յան Բոլոզ Անտոնևիչ
Յան Բոլոզ Անտոնևիչ լեհ.՝ Jan Antoniewicz-Bołoz | |
---|---|
![]() | |
Ծնվել է | մայիսի 3, 1858 Սկոմորոխի, Գալիցիայի և Լոդոմերիայի թագավորություն, Ավստրո-Հունգարիա |
Մահացել է | սեպտեմբերի 29, 1922 (64 տարեկան) Բադ Էլստեր, Ֆոգտլանդ, Գերմանիա |
Քաղաքացիություն | ![]() ![]() |
Մասնագիտություն | արվեստագետ |
Հաստատություն(ներ) | Լվովի համալսարան |
Ալմա մատեր | Կրակովի համալսարան |
Գիտական աստիճան | փիլիսոփայության դոկտոր |
Տիրապետում է լեզուներին | լեհերեն և գերմաներեն |
![]() |
Անտոնևիչ Յան Բոլոզ (կեղծանունը՝ Պերեգրիմուս) (մայիսի 3, 1858, Սկոմորոխի, Գալիցիայի և Լոդոմերիայի թագավորություն, Ավստրո-Հունգարիա - սեպտեմբերի 29, 1922, Բադ Էլստեր, Ֆոգտլանդ, Գերմանիա), լեհական արվեստաբան, գրականագետ, լեզվաբան, երաժշտագետ-քննադատ, ծագումով հայ։
Ծնվել է Սկոմորոխ գյուղում։ 1876–1880 թվականին սովորել է Կրակովի համալսարանում։ Եղել է Լվովի համալսարանի պրոֆեսոր, Լեհական գիտությունների ակադեմիայի (Կրակով) թղթակից-անդամ (1897), ակադեմիկոս (1914), Գեղեցիկ արվեստների ընկերության (Լվով) նախագահ, Վիեննայի կոնսերվատորիայի կենտրոնական հանձնաժողովի և Ավստրիական արտիստական խորհրդի անդամ (1914 թվականից)։ 1893 թվականից ղեկավարել է Լվովի համալսարանի արվեստի պատմության ամբիոնը, 1894–1922 թվականներին պաշտոնավարել է որպես արվեստի պատմության ինստիտուտի տնօրեն։ Լվովի գիտական ընկերության համահիմնադիրներից էր (1920 թ.), այդ ընկերության արվեստի պատմության բաժանմունքի ստեղծողը (1922 թ.)[1]: Անտոնևիչի բազմամյա ուսումնասիրության արդյունքն է լեհ նկարիչ Արթուր Գրոտգերի մասին մենագրությունը, որ լույս է տեսել 1910 թվականին։ Հոդվածներ է հրատարակել իտալական Վերածննդի վարպետների, մասնավորապես Լեոնարդո դա Վինչիի մասին։ Անտոնևիչ ուսումնասիրել է Լեհաստանի հայ գաղութի եկեղեցական և քաղաքացիական ճարտարապետությունը, Գալիցիայի և Բուկովինայի հայկական արձանագրագիտական հուշարձանները։ 1895 թվականին և 1896 թվականին Լվովում հանդես է եկել Լեհաստանի հայերի քաղաքացիական ճարտարապետության ու արվեստի մասին զեկուցումներով, ցույց է տվել լեհ-ուկրաինական և հայ արվեստի կապերը։ Անտոնևիչ հետաքրքրվել է նաև XX դարի արվեստով։ Ուսումնասիրել է արվեստի տեսության հիմնախնդիրները, լեհական գրականության ու արվեստի պատմությունը, մասնավորապես՝ վերածնության և մոդեռնիզմի դարաշրջանները։ Եղել է Լվովում սրբոց Օլգայի և Ելիզավետայի եկեղեցու (1903)[2], на проект памятника Анджею Потоцкому во Львове (1910)[3], Անջեյ Պոտոցկու հուշարձանի (1910)[3], Լվովի համալսարանի նոր շենքի (1913)[4] կառուցման համար հայտարարված մրցույթներին ներկայացված նախագծերը քննող ժյուրիի անդամ։
Երկեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Poezya polska w Ameryce(չաշխատող հղում) (1881)
- O średniowiecznych źródłach do rzeźb, znajdujących się na szkatułce z kości słoniowej w skarbcu Katedry na Wawelu(չաշխատող հղում) (1885)
- «Ostatni» Krasińskiego(չաշխատող հղում) (1889)
- Ikonographisches zu Chrestien de Troyes(չաշխատող հղում) (1890)
- Młodość Krasińskiego: próba syntezy(չաշխատող հղում) (1891)
- Katalog Wystawy sztuki polskiej 1764—1886(չաշխատող հղում) (1894)
- Bohater ostatniej powieści Sienkiewicza: studyum nad «Bez dogmatu»(չաշխատող հղում) (1896)
- Historya, filologia i historya sztuki: odczyt wygłoszony na IV Walnem Zgromadzeniu Towarzystwa filologicznego we Lwowie d. 23 maja 1896 r.(չաշխատող հղում) (1897)
- Cele i drogi sztuki kościelnej(չաշխատող հղում) (1897)
- O malarstwie polskiem: z powodu dzieła J. Mycielskiego(չաշխատող հղում) (1898)
- Świątynia zagadkowa Lionarda da Vinci(չաշխատող հղում) (1900)
- O wieczerzy Lionarda da Vinci: (Das Abendmahl Lionardos)(չաշխատող հղում) (1904)
- Senae Triplices: uwagi o sztuce syeneńskiej i florentyńskiej z powodu «Sieny» Kazimierza Chłędowskiego(չաշխատող հղում) (1905)
- Raz jeszcze «Nasz Raffael» (?)(չաշխատող հղում) (1908)
- Grottger(չաշխատող հղում) (1910)
- «Wojna» Artura Grottgera(չաշխատող հղում) (1911)
- Stance Zygmunta Krasińskiego(չաշխատող հղում) (1911)
- Wykład Jana Bołoza Antoniewicza Klasycy i romantycy wobec sztuki […] 15 marca 1917(չաշխատող հղում) (1917)
- Leonardo da Vinci: w czterechsetletnią rocznicę jego śmierci 2 maja 1519(չաշխատող հղում) (1919)
- «Lament» opatowski i jego twórca"(չաշխատող հղում) (1921)
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ "Helena d'Abancourt". Antoniewicz Jan Bołoz (1858-1922)... — S. 138.
- ↑ Kościoł św. Elżbiety // Słowo Polskie. — 18 marca 1903. — № 129. — S. 1.
- ↑ 3,0 3,1 Rozstrzygnięcie konkursu ścisłego na projekt pomnika Andrzeja Potockiego we Lwowie // Architekt. — 1910. — № 6-7-8. — S. 126.
- ↑ Konkurs na budowę nowego gmachu uniwersyteckiego we Lwowie // Architekt. — 1912. — № 11-12. — S. 134; Rozstrzygnięcie konkursu na gmach uniwersytetu we Lwowie (wyciąg z protokołu) // Architekt. — 1913. — № 5-6. — S. 69.
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- "Панчук". Тернопольщина в именах. Справочник. — Тернополь : Учебники и пособия, 2006.
- "Ханас В." Антоневич-Ян Болоз // Կաղապար:ТЭС
- "d'Abancourt H". Antoniewicz Jan Bołoz (1858-1922) // Polski Słownik Biograficzny. — Warszawa — Kraków — Łódź — Pozna — Wilno — Zakopane : Nakładem Polskiej Akademji Umiejętności, Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1935. — Т. 1, zeszyt 1.— S. 137-139. — Reprint: Kraków : Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1989. — ISBN 8304034840. (լեհ.)
- "Bryl M." Jan Bołoz Antoniewicz (1858-1922) // Rocznik История Sztuki. — PAN WDN, 2011. — Т. XXXVI. — S. 7-20. (լեհ.)
- Biogramy uczonych polskich. Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A–J. Wrocław 1983.
- Polski Słownik Biograficzny, tom 1, wydawca =[Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, miejsce = Kraków, rok = 1935, autor - Helena d’Abancourt de Franqueville, Antoniewicz Jan Bołoz (1858—1922). Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ISBN|8304034840
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- An das k. k. Ministerium für Cultus und Unterricht in Wien! в библиотеке Polona.
- Jan Antoniewicz-Bołoz. [dostęp 2017-02-08]
- Dzieła Jana Bołoza Antoniewicza w bibliotece Polona
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յան Բոլոզ Անտոնևիչ» հոդվածին։ |
|
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 1, էջ 455)։ ![]() |