Կիոտո
Քաղաք | |||||
---|---|---|---|---|---|
Կիոտո | |||||
京都市 | |||||
| |||||
![]() Կիոտոյի տեսարժան վայրերը | |||||
Երկիր | ![]() | ||||
Ենթարկում | շ | ||||
Պրեֆեկտուրա | Կիոտո | ||||
Համայնք | Կիոտո (պրեֆեկտուրա) | ||||
Ներքին բաժանում | Կիտա, Kamigyō-ku?, Sakyō-ku?, Nakagyō-ku?, Հիգասիյամա, Shimogyō-ku?, Minami-ku?, Ukyō Ward?, Ֆուշիմի, Yamashina-ku? և Nishikyō Ward? | ||||
Քաղաքապետ | Յորիկանե Մասումոտո | ||||
Հիմնադրված է | ապրիլի 1, 1889 թ. | ||||
Մակերես | 827,83 կմ² | ||||
Խոսվող լեզուներ | ճապոներեն | ||||
Բնակչություն | 1 469 848 մարդ մարդ (2014) | ||||
Խտություն | 1775.39 մարդ/կմ² | ||||
Ժամային գոտի | UTCUTC+9 | ||||
Հեռախոսային կոդ | 75 | ||||
Փոստային դասիչ | 600-0000–616-9999[1] և 520-0461–520-0465[2] | ||||
Պաշտոնական կայք | city.kyoto.jp | ||||
| |||||
Կիոտո (ճապոներեն` 京都), քաղաք Ճապոնիայում, Հոնսյու կղզու կենտրոնական մասում, Բիվա լճի մոտ։ Կառուցվել է 792-794 թվականներին, 794-1192 թվականներին կոչվել է Հեյան։ Կիոտոն համարվում է իր համանուն պրեֆեկտուրայի վարչական կենտրոնը։ Քաղաքի տարածքը կազմում է 827,90 կմ2, բնակչությունը՝ 1 469 848 մարդ, խտությունը՝ 11775.39 մարդ/կմ2։ 794 թվականից մինչև 1868 թվականը եղել է Ճապոնիայի մայրաքաղաքը՝ կայսրերի աթոռանիստը։
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/%D0%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%B9_%D1%81%D0%B0%D0%B4.jpg/220px-%D0%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%B9_%D1%81%D0%B0%D0%B4.jpg)
Աշխարհագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Կիոտոն գտնվում է Կիոտոյի իջվածքի, համանուն սարի և շրջակայքի տարածքում։ Իջվածքը հանդիսանում է երկայնական գրաբեն՝ ձգված հյուսիսից հարավ։ Շրջակա սարերի իջվածքները համարվում են սահման քաղաքի համար։ Կիոտոյի հյուսիսային հատվածում գտնվում են Կիտայամա սարերը, որոնց բարձրությունը հասնում է 500-700 մետրի։ Ամենաբարձր գագաթը հանդիսանում է Ագատոն՝ 924 մետր բարձրությամբ։ Այն գտնվում է հյուսիս-արևելքում։ Քաղաքի արևելյան հատվածում գտնվում են Նիսայամա սարերը, որոնք բաժանում են Կիոտոն Կամեոկա քաղաքից։
Կիոտոյի կլիման չափավոր ներմայրցամաքային է։ Այն պայմանավորված է քաղաքի՝ իջվածքում գտնվելով և ծովի անհասանելիությամբ։ Կիոտոյում ամառը խոնավ է և շոգ։ Միջին բարձր ջերմաստիճանը օգոստոսին 32,9 °C է։ Ի հակադրություն այդ փաստին՝ ձմեռները չոր են և ցուրտ։ Միջին ջերմաստիճանը հունվարին 0.3 °C է։ Հունիսից սեպտեմբեր ամիսներին Կիոտոյում շարունակվում է անձրևային եղանակը։ Տեղումների միջին քանակը տարում կազմում է 1581 մմ։
Վարչական բաժանում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]№ | Հայերեն անվանում | Ճապոներեն անվանում | Տարածք | Բնակչություն | Խտություն |
01 | Կամիգյո | 上京区 | 7,11 | 82 601 | 11 617,6 |
02 | Կիտա | 北区 | 94,92 | 122 228 | 1287,7 |
03 | Մինամի | 南区 | 15,78 | 98 782 | 6259,9 |
04 | Նակագյո | 中京区 | 7,38 | 103 678 | 14 048,5 |
05 | Նիսակյո | 西京区 | 59,20 | 153 253 | 2588,7 |
06 | Սակյո | 左京区 | 246,88 | 166 966 | 676,3 |
07 | Սիմոգյո | 下京区 | 6,82 | 76 255 | 11 181,1 |
08 | Ուկյո | 右京区 | 291,95 | 202 945 | 695,1 |
09 | Ֆուսիմի | 伏見区 | 61,62 | 283 948 | 4608 |
10 | Հիգասիյամա | 東山区 | 7,46 | 40 730 | 5459,8 |
11 | Յամասինա | 山科区 | 28,78 | 136 012 | 4725,9 |
Անվանում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Անվանումը ճապոներեն բառացի նշանակում է «մայրաքաղաքային քաղաք»[3]։
Կլիմա
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Կիոտոի կլիմայական տվյալները | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Ամիս | հունվ | փետ | մարտ | ապր | մայ | հուն | հուլ | օգոս | սեպ | հոկ | նոյ | դեկ | Տարի |
Ռեկորդային բարձր °C (°F) | 19.9 (67.8) |
22.9 (73.2) |
25.7 (78.3) |
30.7 (87.3) |
33.8 (92.8) |
36.8 (98.2) |
38.2 (100.8) |
39.8 (103.6) |
38.1 (100.6) |
32.2 (90) |
26.9 (80.4) |
22.8 (73) |
39.8 (103.6) |
Միջին բարձր °C (°F) | 8.9 (48) |
9.7 (49.5) |
13.4 (56.1) |
19.9 (67.8) |
24.6 (76.3) |
27.8 (82) |
31.5 (88.7) |
33.3 (91.9) |
28.8 (83.8) |
22.9 (73.2) |
17.0 (62.6) |
11.6 (52.9) |
20.8 (69.4) |
Միջին օրական °C (°F) | 4.6 (40.3) |
5.1 (41.2) |
8.4 (47.1) |
14.2 (57.6) |
19.0 (66.2) |
23.0 (73.4) |
26.8 (80.2) |
28.2 (82.8) |
24.1 (75.4) |
17.8 (64) |
12.1 (53.8) |
7.0 (44.6) |
15.9 (60.6) |
Միջին ցածր °C (°F) | 1.2 (34.2) |
1.4 (34.5) |
4.0 (39.2) |
9.0 (48.2) |
14.0 (57.2) |
18.8 (65.8) |
23.2 (73.8) |
24.3 (75.7) |
20.3 (68.5) |
13.6 (56.5) |
7.8 (46) |
3.2 (37.8) |
11.7 (53.1) |
Ռեկորդային ցածր °C (°F) | −11.9 (10.6) |
−11.6 (11.1) |
−8.2 (17.2) |
−4.4 (24.1) |
−0.3 (31.5) |
4.9 (40.8) |
10.6 (51.1) |
12.8 (55) |
7.1 (44.8) |
0.2 (32.4) |
−4.4 (24.1) |
−9.4 (15.1) |
−11.9 (10.6) |
Տեղումներ մմ (դյույմ) | 50.3 (1.98) |
68.3 (2.689) |
113.3 (4.461) |
115.7 (4.555) |
160.8 (6.331) |
214.0 (8.425) |
220.4 (8.677) |
132.1 (5.201) |
176.2 (6.937) |
120.9 (4.76) |
71.3 (2.807) |
48.0 (1.89) |
1491,3 (58,713) |
Ձյան տեղումներ սմ (դյույմ) | 5 (2) |
8 (3.1) |
2 (0.8) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
3 (1.2) |
18 (7.1) |
Միջ. տեղումների օրեր (≥ 0.5 mm) | 7.8 | 9.2 | 11.9 | 10.6 | 11.4 | 12.9 | 12.9 | 8.7 | 11.0 | 8.8 | 7.6 | 8.1 | 120.9 |
Միջ. ձնառատ օրեր | 3.1 | 3.9 | 1.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 0.0 | 1.2 | 9.2 |
% խոնավություն | 66 | 66 | 62 | 59 | 62 | 67 | 70 | 66 | 68 | 68 | 68 | 68 | 65.8 |
Միջին ամսական արևային ժամ | 123.2 | 117.4 | 146.8 | 175.4 | 180.9 | 138.3 | 142.3 | 182.7 | 136.8 | 157.4 | 138.1 | 135.8 | 1775,1 |
Աղբյուր #1: 平年値(年・月ごとの値) | |||||||||||||
Աղբյուր #2: (record temperatures) 観測史上1~10位の値(年間を通じての値) |
Քաղաքականություն և կառավարություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2013 թվականից Կիոտոյի քաղաքապետ է հանդիսանում Դաիսակու Կադոկավան, ով չի պատկանում ինչ-որ կուսակցության, սակայն նրան աջակցում են Ճապոնիայի դեմոկրատական կուսակցությունը, Ազատական դեմոկրատական կուսակցությունը, Նոր Կոմեիտո կուսակցությունը, Քո կուսակցությունը և Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունը։ Օրենսդրական քաղաքը ունի ընտրական 69 անդամ։
Կիոտո քաղաքի ժողով
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Քաղաքական կուսակցություն | |
---|---|
Ազատական դեմոկրատական կուսակցություն | 22 |
Ճապոնական կոմունիստական կուսակցություն | 14 |
Ճապոնիայի դեմոկրատական կուսակցություն | 12 |
Նոր Կոմեիտո կուսակցություն | 12 |
Կիոտո կուսակցություն | 4 |
Ազատ | 2 |
Թափուր | 2 |
Մշակույթ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Չնայած Կիոտոյում շատ պատերազմներ, հրդեհներ, երկրաշարժեր են տեղի ունեցել այն 11 դարերի ընթացքում, որ Կիոտոն կայսրերի մայրաքաղաք է՝ Կիոտոն դիմակայել է շատ ավերումների Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։ Այն հեռացվել է ատոմային ռումբի վտանգավոր գոտուց Հենրի Սթիմսոնի անձնական միջամտությամբ, քանի որ Սթիմսոնը ցանկանում էր պահպանել մշակութային կենտրոնը, որի մասին նա տեղյակ էր իր մեղրամիսից և դիպլոմային այցելություններից[4]։
2000 կրոնական կառույցներով, 1600 բուդդայական տաճարներով և 400 շինտո սրբատեղիներով, ինչպես նաև պարտեզներով, ճարտարապետական շինություններով այս քաղաքը ամենաայցելվածներից է Ճապոնիայում։ Քաղաքը հայտնի է իր քարերի այգիով։ Քաղաքում երեք տեսարժան վայրեր կան, որ կապված են արքայական ընտանիքի հետ՝ Կյոտո Գյոնի տարածքը՝ ներառյալ Կյոտոյի արքայական պալատը և Սենտոյի արքայական պալատը, Ճապոնիայի կայսրերի տները, որ վերագրվում են տարբեր տարեթվերի։
Կիոտոյի այլ տեսարժան վայրերից են Արաշիյաման, որ ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՈ-յի ցուցակում՝ որպես համաշխարհային ժառանգություն։ Սա նաև ներառում է Կամոյի սրբատեղին, Կյո-օ-Գոկոկուջին, Կիյոմիզու-դերան, Դաիգո-ջին, Նիննա-ջին, Սաիհո-ջին, Թենրյու-ջին, Ռոկուն-ջի, Ջիշո-ջին։
Կիոտոն հայտնի նաև իր խոհանոցով և ճապոնական կերակուրներով։
-
Ավանդական նախաճաշ Կիոտոյում
-
Բրնձով ուտեստ Կիոտոյում
-
կիոտոցի արհեստավարժ խոհարարը ձուկ պատրաստելիս
Տնտեսություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Nintendo_Headquarters_-_panoramio.jpg/220px-Nintendo_Headquarters_-_panoramio.jpg)
Կիոտոյի տնտեսության ամենատարածված և ամենազարգացած ճյուղը տեղեկատվական տեխնոլոգիան է և էլէկտրոնիկան. Քաղաքում են գտնվում այնպիսի հայտնի ընկերությունների շտաբներ, ինչպիսիք են Նինթենդո, Intelligent Systems, Dainippon Screen, TOSE, OMRON, Kyocera, Shimadzu Corp., Rohm[5], Horiba, Nidec Corporation, Nichicon, Nissin Electric[6], և GS Yuasa ընկերությունները։
Զբոսաշրջությունը նույնպես մեծ հիմք է կիոտոյի տնտեսության համար։ Քաղաքի մշակութային ժառանգությունը այցելվում են Ճապոնիայի մի շարք դպրոցական խմբերի կողմից[7]։ 2014 թվականին քաղաքի կառավարությունը քաղաք այցելած զբոսաշրջիկների քանակի ռեկորդ է գրանցել և այն ընտրվել է որպես աշխարհի ամենալավ զբոսաշրջային քաղաք «U.S. travel» ամսագրի կողմից[8]։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ http://www.post.japanpost.jp/cgi-zip/zipcode.php
- ↑ http://www.post.japanpost.jp/zipcode/index.html
- ↑ Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987). Աշխարհագրական անունների բառարան. Երևան: «Լույս». էջ 257-258.
- ↑ «գերպատմություն». Արխիվացված է օրիգինալից 2010 թ․ հունիսի 11-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 27-ին.
- ↑ Rohm ընկերություն
- ↑ «Nissin». Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ դեկտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 27-ին.
- ↑ Կիոտո քաղաքի կայք
- ↑ http://blogs.wsj.com/
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կիոտո» հոդվածին։ |
|
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 5, էջ 439)։ ![]() |