Oulu
Oulu Oulu Uleåborg | |||
---|---|---|---|
hiria | |||
![]() | |||
| |||
Administrazioa | |||
Estatu burujabe | ![]() | ||
Regional State Administrative Agency | Northern Finland Regional State Administrative Agency | ||
Finlandiako eskualdeak | Ipar Ostrobotnia | ||
Alkatea | Matti Pennanen (en) ![]() | ||
Izen ofiziala | Oulun kaupunki Uleåborgs stad | ||
Jatorrizko izena | Oulu Uleåborg | ||
Posta kodea | 90100–90420, 90460–90940, 91200, 91240–91310 | ||
Geografia | |||
Koordenatuak | 65°00′51″N 25°28′19″E / 65.0142°N 25.4719°E | ||
![]() | |||
![]() | |||
Azalera | 2.972,44 km² | ||
Altuera | 15 m | ||
Mugakideak | Kempele (en) ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | ||
Demografia | |||
Biztanleria | 214.814 (2024ko otsailaren 29a)![]() | ||
Dentsitatea | 72 bizt/km² | ||
Informazio gehigarria | |||
Sorrera | 1605 | ||
Telefono aurrizkia | 8 | ||
Ordu eremua | UTC+02:00 eta UTC+03:00 | ||
Hiri senidetuak | Siófok (en) ![]() ![]() | ||
Matrikula | O | ||
Hizkuntza ofiziala | finlandiera eta suediera | ||
ouka.fi, ouka.fi… eta ouka.fi… |
Oulu (suedieraz: Uleåborg) Finlandiako hiria da, iparraldeko handiena eta herrialde osoko bosgarrena.
Etimologia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Oulujoki ibaiak ematen dio izena Ouluri. Izenak "uholdea" esan nahi du.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Aintzinatik populatua izan da Oulu kokaturik dagoen lur eremua, izan ere merkataritza gune historikoa baita. Hiria bera Karlos IX.a Suediakoak sortu zuen 1605eko apirilaren 8an, Linnansaari uharteko gotorlekuari aurre egiteko. Errusiarekiko bake itunak sinatu zirenean erasoen mehatxuak aldendu eta 1776an Ouluko probintzia eratu zen, Oulu bera hiriburu bihurtuz.
1822an sute handi batek hiria suntsitu zuen eta Carl Ludvig Engel arkitekto alemaniarrak berreraikuntza diseinatu zuen, aurrez Helsinki eta ondoren Turkurekin egin bezala. 1832an eraiki zen Ouluko katedrala. Krimeako Gerra garaian flota britainirarrak Ouluko kaia erasotu zuen, inguruko eraikinak eta itsasontzi guztiak suntsituz.
2009an Ouluko probintzia hainbat zatitan banatu zen eta Oulu Ipar Ostrobothnia probintziako hiriburu bihurtu zen.
Geografia eta klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Botniako golkoan kokaturik dago, Oulujoki ibaiaren ahoan. Klimari dagokionez subartikoa da, negu elurtetsuekin eta uda epelekin.
![]() ![]() | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | −6 | −5.7 | −0.9 | 5.6 | 12.5 | 17.9 | 21.1 | 18.5 | 12.5 | 5.8 | −0.4 | −4.0 | 6.4 |
Batez besteko tenperatura (ºC) | −9.6 | −9.3 | −4.8 | 1.4 | 7.8 | 13.5 | 16.8 | 14.3 | 8.9 | 3.3 | −2.8 | −8.2 | 2.6 |
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | −15.4 | −14.7 | −10.1 | −3.4 | 2.8 | 8.8 | 11.4 | 9.5 | 4.9 | 0.3 | −5.9 | −12.1 | -2 |
Pilatutako prezipitazioa (mm) | 26 | 21 | 23 | 19 | 30 | 43 | 57 | 65 | 48 | 42 | 31 | 28 | 433 |
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm) | 8 | 7 | 6 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 10 | 9 | 9 | 9 | 98 |
Eguzki orduak | 18.6 | 65.0 | 127.1 | 189.0 | 266.6 | 288.0 | 285.2 | 204.6 | 126.0 | 74.4 | 27.0 | 6.2 | 1677.7 |
Iturria: Hong Kong Observatory,[1] |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Garai batean izokin arrantzak eta mundrun ekoizpenean oinarritu bazen ere gaur egun teknologia berrien erdigunea da, eta "laborategi bizia" ezizena hartu du.
Kultura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ouluren ekarpen kultural handiena Munduko "Air Guitar" txapelketa da, urtero ospatzen dena. Ouluko bideo musikal jaialdia eta Jaialdi irlandarra ere urterokoak dira.
Kirolak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ouluko kirol jarraituena izotz-hockeya da. Oulun Kärpät taldeak zazpi aldiz irabazi du Finlandiako Liga eta Europako Txapelketako bi final jokatu ditu, titulurik lortu ez badu ere.
Bandyak ere indar handia dauka. Oulun Luistinseura taldeak 14 liga eta Oulun Palloseura taldeak 7 liga irabazi dituzte. 2001 urtean Munduko Bandy Txapelketako egoitza nagusia izan zen.
Oulun Tervahiihto 1889-tik aurrera urtero izaten den ski maratoi lasterketa da.
Iruditegia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]-
Ouluko udaletxea.
-
Merkatua.
-
Arte museoa.
-
Lizeoa.
Hiritar ezagunak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Keke Rosberg (1948 - ) 1 Formula gidaria
Hiri senidetuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Hiri senidetuak:
Alta (Norvegia) (Norvegia) (1948)
Boden (Suedia) (1948)
Odessa (Ukraina) (1963)
Halle (Saxonia-Anhalt) (Alemania) (1968)
Leverkusen (Alemania) (1968)
Siófok (Hungaria) (1978)
Bursa (Turkia) (1978)
Arkhangelsk (Errusia) (1993)
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Climatological Information for Oulu, Finland. Hong Kong Observatory.