Fransız sineması
Fransız sineması bir yüzyılı aşkın bir süredir Lumiere Kardeşler'den başlayarak Amélie Poulain'e, yeni dalga akımından avant-garde akıma, Georges Méliès'den Cannes film festivali'ne kadar oluşturduğu kendine özgü kültürüyle başta Avrupa sineması olmak üzere dünya sinemalarını birçok yönden etkilemiştir. Fransız film endüstrisi, 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılda dünyanın en önemli film endüstrisi olmuştur.
Tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]Sinemanın doğuşundan sessiz filmlerin sonuna kadar
[değiştir | kaynağı değiştir]Lumiere Kardeşler sinematografiyi icat ettiler. Onların filmi olan Arrivée d'un train gare de Vincennes 1895'te Paris'te çekildi. Birçok tarihçi bu filmi sinemanın başlangıcı olarak alır.
Birinci dünya savaşı sonrası
[değiştir | kaynağı değiştir]I. Dünya Savaşı'ndan sonra fransız sineması Paris'in işgali ve birçok Avrupa ülkesinde olduğu gibi film çekimlerinin azalması sonucu zor günler geçirmiştir. Ayrıca bu duruma ek olarak Avrupa yapımı filmlere göre daha ucuz satılan ABD yapımı filmler Avrupa film pazarına girmiştir. (ABD yapımı filmlerin daha ucuz olmasının nedeni ise prodüktörlerin filmin maliyetini kendi ülkelerinde çıkarmaları ve ondan sonra Avrupa pazarına girmeleridir). Avrupa'daki film stüdyolarının başarısız olduğunu gören Avrupa devletleri yabancı filmler için ithalat bariyerleri koymuştur. Fransa'nın koyduğu bariyere göre ise her yedi film ithal edildiğinde bir fransız filmi prodükte edilecek ve sinemalarda gösterilecektir.[1]
I. Dünya Savaşı ile II. Dünya Savaşı arasındaki bu dönemde Jacques Feyder Fransız sinemasında şiirsel gerçekçilik akımının kurucularından olmuştur. Feyder aynı zamanda empresyonist fransız sineması'nı da Abel Gance, Germaine Dulac ve Jean Epstein ile birlikte kontrolü altında tutmuştur.
1931'de Marcel Pagnol ilk büyük üçlemesi olan Marius, Fanny ve César filmlerini çekti. Pagnol bu üçlemeyi takiben La Femme du Boulanger filmini çekti. 1930'ların başka önemli filmleri olarak ise; René Clair'in Under the Roofs of Paris (1930), Jacques Feyder'in Carnival in Flanders (1935), and Julien Duvivier'in La belle equipe (1936) filmleri sayılabilir. 1935'te ünlü oyun yazarı ve oyuncu olan Sacha Guitry ilk filmini çekti ve yönetti, Guitry bu filmi takiben Yeni Dalga döneminin habercisi sayılabilecek 30'dan fazla film daha yönetti. 1937 yılında, ünlü ressam Pierre-Auguste Renoir'ın oğlu olan Jean Renoir ilk baş yapıtı olan La Grande Illusion (Büyük İllüzyon)'ü çekti. 1939'da Renoir La Règle du Jeu (Oyunun Kuralları)'nı çekti. Muhtelif eleştirmenlere göre bu film tüm zamanların en iyi filmlerinden biridir.
Marcel Carné'nin Les Enfants du Paradis (Cennetin Çocukları) filmi 2. Dünya Savaşı sırasında çekildi ve 1945 yılında piyasaya serbest bırakıldı. Üç saat süren filmin çekimleri Nazi işgali yüzünden oldukça zor geçmiştir. Film 1990'ların sonuna doğru yapılan, 600 Fransız film eleştirmeni ve profesyonelin katıldığı bir ankete göre "Yüzyılın En İyi Fransız Filmi" seçilmiştir.
İkinci Dünya Savaşı sonrası
[değiştir | kaynağı değiştir]1940'lar-1970'ler
[değiştir | kaynağı değiştir]André Bazin'in kurduğu Cahiers du cinéma dergisindeki eleştirmenler ve film severler bu dönemde filmi ve onun ne işe yaradığını sorgulmaya başladılar. Modern film teorisi bu tartışmalar sonucu doğdu. Cahiers dergisindeki eleştirmenlerden olan Jean-Luc Godard, François Truffaut, Claude Chabrol, Jacques Rivette ve Eric Rohmer kendileri film yönetmeye başladılar ve yeni dalga akımını yarattılar. Bu akımın özelliklerini taşıyan en önemli filmlerden bazıları Godard'ın 1960 yılında çektiği Jean-Paul Belmondo'un oynadığı À bout de souffle, Rivette'in yönettiği Jean-Claude Brialy'ın oynadığı Paris nous appartient '(1958) ve Truffaut'un 1960 yılında çektiği Jean-Pierre Léaud'un oynadığı Les Quatre Cent Coups 'udur. 1959'dan 1979 yılına kadar, Truffaut Léaud'un karakteri olan Antoine Doinel. Antoine Doinel'ın öyküsü üç filmde daha sürdü. Çalınmış Buseler’de (Baisers Voles, 1968), sevgi ve sıcaklık arayan bir dedektifti. Antoine çocukluk aşkı Christine Darbon (Claude Jade) evlenecek. Aile Yuvası’nda (Domicile conjugal, 1970) Antoine ve Christine evliyiz. Ayrıca artık bir çiftin hikâyesi.. Kaçak Aşık (L'amour en fuite, 1970) filminde, Antoine ve Christine boşanma, ancak birkaç arkadaş kalır.. Antoine Doinel hayal ürünü bir kişiydi, ama bir bakıma da Truffaut idi. Onun alter egosuydu. Jean-Pierre Leaud, bu kişiliği başarıyla canlandırdı. François Truffaut ve Claude Jade meşgul edildi gibi, aynı zamanda onların kişilik filmi döngüsünde yansıtır.
Yeni nesil oyuncuların gelişi (Jean-Paul Belmondo, Jean Seberg, Delphine Seyrig, Emmanuelle Riva, Jean-Pierre Léaud, Jeanne Moreau, Anna Karina, Romy Schneider, Jean-Claude Brialy, Stéphane Audran, Marie Laforêt, Anouk Aimée, Bernadette Lafont, Jean-Louis Trintignant, Brigitte Bardot, Catherine Deneuve, Françoise Dorléac, Claude Jade, Françoise Fabian, Alexandra Stewart, Anne Wiazemsky, Bulle Ogier ve Raoul Coutard ya da André Weinfeld gibi teknisyenlerin yanı sıra bir avuç yapımcı-patronun (Georges de Beauregard, Pierre Braunberger, Anatole Dauman) desteği de belirleyici unsurlardı. Fransız sineması iki savaş arası dönemden beri oyuncularını yenileyememişti ve yeni yüzlerin ortaya çıkması genç izleyicilere ulaşmayı mümkün kıldı.
Bu aynı zamanda Jean Yanne, Mireille Darc, Jacqueline Bisset, gibi oyuncuların hareketin gerileme döneminde ilk kez beyazperdede görünmeleriydi, Macha Méril, Marie-Christine Barrault, Marlène Jobert, Anny Duperey, Marina Vlady, Marie-France Pisier. .
1980'ler
[değiştir | kaynağı değiştir]1990'lar
[değiştir | kaynağı değiştir]2000'ler
[değiştir | kaynağı değiştir]2010'lar
[değiştir | kaynağı değiştir]Devlet desteği
[değiştir | kaynağı değiştir]Festivaller
[değiştir | kaynağı değiştir]Adı | Başlangıç tarihi | Şehir | Tipi | Detaylar | Web sitesi |
---|---|---|---|---|---|
Amiens Uluslararası Film Festivali | 1982 | Amiens | Özel ilgi alanları | Avrupa, Asya ve Latin Amerika sinemalarına odaklanan, yıllık düzenlenen bir festival. | http://www.filmfestamiens.org 11 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Festival du Film Merveilleux | 2010 | Paris | International | Annual film festival celebrating the imaginary, the Wonder and magic from all over the world. | http://www.Festival-film-merveilleux.com/ 18 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Annecy Uluslararası Animasyon Film Festivali | 1960 | Annecy | Özel ilgi alanları | http://www.annecy.org 29 Nisan 1999 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. | |
Festival du Film Européen Beauvais-Oise | 1990 | Beauvais | Avrupa | http://www.beauvaisfilmfest.com 28 Mart 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. | |
Festival International du Film Ecologique de Bourges | 2005 | Bourges | Çevre ile ilgili | https://web.archive.org/web/20121109231709/http://www.festival-film-bourges.fr/english/ecological-film-festival.php | |
Cabestany Kısa Film Festivali | 1981 | Cabestany | uluslararası | Her yıl düzenlenen kısa film festivali. | http://www.courts-metrages.org 23 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Cannes Film Festival | 1939 | Cannes | Uluslararası | Dünyanın en eski, en prestijli ve en etkili film festivallerinden biri, her yıl (genellikle mayıs ayında) Palais des Festivals et des Congrès'de düzenlenir. | http://www.festival-cannes.com 26 Ekim 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
CineHorizontes - Festival de cinéma espagnol de Marseille | 2001 | Marsilya | Özel ilgi alanları | One of the best Spanish film festivals in France | http://www.cinehorizontes.com 31 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Cinéma du réel - International Documentary Film Festival | 1978 | Paris | Özel ilgi alanları | http://www.cinereel.org 11 Mart 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. | |
Créteil International Women's Film Festival | 1978 | Créteil | Özel ilgi alanları | Showcase of films by female directors. | http://www.filmsdefemmes.com/ 29 Ocak 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Deauville American Film Festival | 1975 | Deauville | Özel ilgi alanları | Annual festival devoted to American cinema. | http://www.festival-deauville.com/ 29 Ocak 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Deauville Asian Film Festival | 1999 | Deauville | Özel ilgi alanları | Annual festival devoted to Asian cinema. | http://www.deauvilleasia.com/ 3 Eylül 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
ÉCU The European Independent Film festival | 2006 | Paris | Özel ilgi alanları | Annual festival devoted to independent cinema . | http://www.ecufilmfestival.com/ 2 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Fantastique semaine du cinéma | 2010 | Nice | uluslararası | Annual festival devoted to horror and fantastic cinema (Festival du Film Fantastique) cinema | http://www.cinenasty.com/ 12 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Hallucinations Collectives | 2008 | Lyon | Özel ilgi alanları | Annual festival devoted to Horror, fantastic, strange and culte cinema. | http://www.hallucinations-collectives.com 3 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Fantastic'Arts | 1994 | Gérardmer | Özel ilgi alanları | Annual festival devoted to horror and fantastic cinema (Festival du Film Fantastique) cinema | http://www.gerardmer-fantasticart.com/ 13 Aralık 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Festival du Film Polonais Cat.Studios | 2007 | Perpignan | Özel ilgi alanları | Annual festival devoted to Polish cinema. | http://www.catstudios.net 17 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Festival du Film Web | Oloron-Sainte-Marie | Özel ilgi alanları | |||
Festival International du Film de Montagne | 1984 | Autrans | Dağ Filmi | first week in December | http://www.festival-autrans.com 6 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Festival Pocket Film | Paris | Özel ilgi alanları | Mobile phone film festival. | https://web.archive.org/web/20191112050323/http://www.festivalpocketfilms.fr/ | |
Festival international du film des droits de l'homme de Paris | 2003 | Paris | International | Features and shorts documentaries on human rights issues. Once a year, in February or March. Also present in other cities in France. | http://www.festival-droitsdelhomme.org/paris/ 8 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
International Festival of Audiovisual Programs | Biarritz | Özel ilgi alanları | https://web.archive.org/web/20060701172343/http://www.fipa.tm.fr/ | ||
International student short-film festival of Cergy-Pontoise | 1991 | Cergy-Pontoise | International | Student Festival | http://lefestivalducourt.org/ 24 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Marseille Film Festival | 1989 | Marsilya | Uluslararası | Held in July | http://www.fidmarseille.org/ 4 Temmuz 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
NollywoodWeek Paris | 2013 | Paris | Özel ilgi alanları | Annual festival in late May showcasing the top new films from Nigerian filmmakers and Nollywood | http://www.nollywoodweek.com/ 6 Ekim 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Festival du Cinéma européen de Lille | 1984 | Lille | Özel ilgi alanları | European short movies competition | http://www.filmcourt-lille.com 27 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Paris Film Festival | 2003 | Paris | Uluslararası | Annual festival held in between June to July. | http://www.pariscinema.org/29 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Premiers Plans | Angers | Special interest | Showcase of European directorial debut films. | http://www.premiersplans.org/ 11 Mayıs 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. | |
Three Continents Festival | 1979 | Nantes | Özel ilgi alanları | Annual festival is devoted to the cinemas of Asia, Africa and Latin America. | http://www.3continents.com 23 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Tréguier International Film Festival | 2009 | Tréguier | Uluslararası | Annual festival held in July. Open to all filmmakers. | http://www.treguierfilmfest.com 23 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Utopiales - Nantes International Science-Fiction Festival | 1998 | Nantes | Özel ilgi alanları | Annual sci-fi festival. | http://www.utopiales.org/ 10 Mayıs 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
European Student Film Festival | 2006 | Paris | Uluslararası | Has competition, November 14 to 18, 2012 | http://www.esff.org/ 10 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. |
Fransız film yapım şirketleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Uzak okumalar
[değiştir | kaynağı değiştir]Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ L'Estrange Fawcett: Die Welt des Films. Amalthea-Verlag, Zürih, Leipzig, Wien 1928, p. 149 (German translation of Fawcetts' book of 1928: Film, Facts and Forecasts)