Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ
Воҳиди маъмурии дараҷаи аввал | |
39° с. ш. 70° в. д.HGЯO | |
Кишвар |
![]() |
Тобеъи | Ҷумҳурии Тоҷикистон |
Шомили | 13 ноҳия |
Маркази маъмурӣ | Душанбе |
Таърих ва ҷуғрофиё | |
Таърихи таъсис | 10 апрел 1951 |
Масоҳат | 28 600 км² (2-ум ҷой) |
Вақти минтақавӣ | UTC+05:00 |
Шаҳрҳои бузургтарин | Ваҳдат, Ҳисор, Турсунзода |
Аҳолӣ | |
Аҳолӣ | 2 270 000 нафар (2022)(3-ум ҷой) |
Зичӣ | 68,9 нафар/км² |
Миллият | тоҷикон, ӯзбекҳо, қирғизҳо, русҳо |
Мазҳаб | мусулмонони суннимазҳаби ҳанафӣ |
Забонҳои расмӣ | тоҷикӣ |
Шиносаҳои ададӣ | |
Сарвожа | RR |
Рамзи ISO 3166-2 | TJ.RR |
Нишонаи почта | 735413 |
Домени интернет | .tj |
Коди мошинҳо | TJ07, TJ08 |
![]() |
|
![]() |
Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ (ҳамч. Ноҳияҳои тобеи марказ, форсӣ: ناحیههای تابع جمهوری) — як воҳиди идорӣ аз тақсимоти кишварии Тоҷикистонро ташкил медиҳад, ки сездаҳ ноҳияро дар бар мегирад ва шомили ҳеч кадом аз вилоятҳои Тоҷикистон нест ва мустақиман аз Душанбе идора мешавад.
Аҳолӣ — 2 270 000 нафар (2022).
Ҷойгоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]Паҳноварии ин воҳиди идорӣ дар соли 2016 — 28 600 км² аст, ки 20,1 дарсад аз ҳудуди Тоҷикистонро ташкил медиҳад. Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ дар водии Ҳисор ва водии Рашт ҷойгир шуда аз самти ҷануб бо виолияти Сурхондарёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон, шимол бо вилояти Суғд, ҷануб бо вилояти Хатлон ва аз шарқ бо ВМКБ ҳамсарҳад мебошанд. Дар ин қаламрави ҷумҳурӣ, дар водии Ҳисор, пойтахти Тоҷикистон шаҳри Душанбе низ воқеъ аст.
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар қисме аз НТҶ дар солҳои 1939-1951 вилояти Сталинобод ва дар солҳои 1939-1955 вилояти Ғарм вуҷуд доштанд. Соли 1951 вилояти Сталинобод барҳам ёфта ҳамаи ноҳияҳояш ба тобеияти ҷумҳурӣ гузаштанд, дар соли 1955 вилояти Ғарм барҳам дода шуд ва ноҳияҳояш ба тобеияти ҷумҳурӣ гузаштанд. Дар соли 1977 қисме аз ноҳияҳо ба вилояти нави Қӯрғонтеппа дода шуданд.
Мардум
[вироиш | вироиши манбаъ]Бино бар саршумори соли 2016, шумораи аҳолии Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ 1972,3 ҳазор кас буда, ки 23,1% дарсад аз аҳолии Тоҷикистонро ташкил медиҳад. Аз ин шумор 259,0 ҳазор нафар (13,1 дарсад аз шумораи умумии аҳолии вилоят) шаҳрӣ ва 1713,3 ҳазор нафар (86,9 дарсад) рустоӣ будаанд. Миёнгини зичии аҳолӣ дар вилоят 69,0 кас бар км² аст.[2] Мардуми [НТҶ] ба забонҳои тоҷикӣ, ӯзбекӣ ва қирғизӣ сухан мегӯянд.
Тоҷикон – 85%, ӯзбекон — 12%, ғайра — 3%.
Ҳайати миллӣ тибқи барӯйхатгириҳои шӯравӣ (1979; 1989) ва Тоҷикистон (2010)
Халқ | 1979[2]наф. | % | 1989[3]наф. | % | 2010[4]наф. | % |
---|---|---|---|---|---|---|
Ҳамагӣ | 789 105 | 100,00 % | 1 112 084 | 100,00 % | 1 722 908 | 100,00 % |
тоҷикон | 517 223 | 65,55 % | 766 944 | 68,96 % | 1 465 237 | 85,04 % |
узбекҳо | 172 957 | 21,92 % | 236 215 | 21,24 % | 201 356 | 11,69 % |
қирғизҳо | 20 531 | 2,60 % | 30 788 | 2,77 % | 35 627 | 2,07 % |
русҳо | 49 449 | 6,27 % | 46 715 | 4,20 % | 2846 | 0,17 % |
тоторҳо | 11 254 | 1,43 % | 11 148 | 1,00 % | 898 | 0,05 % |
туркманҳо | 399 | 0,05 % | 1476 | 0,13 % | 318 | 0,02 % |
қазоқҳо | 497 | 0,06 % | 707 | 0,06 % | 74 | 0,00 % |
украинҳо | 4200 | 0,53 % | 4877 | 0,44 % | ||
белорусҳо | 779 | 0,10 % | 747 | 0,07 % | ||
дигарон | 11 816 | 1,50 % | 12467 | 1,12 % | 16 552 | 0,96 % |
Бахшбандӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Бино бар Қонуни тақсимоти кишварии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ 4 шаҳр, 13 шаҳрак, 13 ноҳия ва 101 ҷамоат дорад[3]:
Матни пуррангНоҳияҳо ва шаҳрҳои НТМ | |||||||||||
Номи воҳиди идорӣ | Аҳолӣ (01.01.2016) ҳазор кас |
Паҳно ҳазор км² |
Зичии аҳолӣ кас/км² | ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
шаҳри Ваҳдат* | 96,4 | 3,7 | 85,7 | ||||||||
шаҳри Турсунзода* | 52,8 | 1,2 | 228,2 | ||||||||
шаҳри Роғун* | 15,0 | 0,5 | 82,4 | ||||||||
шаҳри Ҳисор* | 67,7 | 1,0 | 280,6 | ||||||||
Ноҳияи Варзоб | 74,8 | 1,7 | 44,0 | ||||||||
Ноҳияи Ваҳдат* | 263,0 | ююдлттлллддддддддддддд | |||||||||
Ноҳияи Лахш | 61,3 | 4,6 | 13,3 | ||||||||
Ноҳияи Нуробод | 74,2 | 0,9 | 82,4 | ||||||||
Ноҳияи Рашт | 116,6 | 4,6 | 25,3 | ||||||||
Ноҳияи Роғун* | 26,2 | 0,5 | 82,4 | ||||||||
Ноҳияи Рӯдакӣ | 463,1 | 1,8 | 257,3 | ||||||||
Ноҳияи Сангвор | 21,6 | 6,0 | 3,6 | ||||||||
Ноҳияи Тоҷикобод | 42,0 | 0,7 | 60,0 | ||||||||
Ноҳияи Турсунзода* | 221,1 | ||||||||||
Ноҳияи Файзобод | 94,5 | 0,9 | 105,0 | ||||||||
Ноҳияи Шаҳринав | 111,5 | 1,0 | 111,5 | ||||||||
Ноҳияи Ҳисор* | 240,3 | ||||||||||
Ҳамагӣ | 1972,3 | 69,0 | |||||||||
* ҳамроҳ бо шаҳрҳои тобеи ҷумҳурӣ |
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]
|
Иқтисодиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Ин зерсаҳифа ҳанӯз нонавишта аст. Мувофиқи фикри яке аз корбарони Википедиа, дар ин ҷо бояд мавзӯъи хусусии зерсаҳифа бошад. Шумо метавонед кӯмак расонед ва ин зерсаҳифаро эҷод кунед. |
Омӯзишу парвариш
[вироиш | вироиши манбаъ]Ин зерсаҳифа ҳанӯз нонавишта аст. Мувофиқи фикри яке аз корбарони Википедиа, дар ин ҷо бояд мавзӯъи хусусии зерсаҳифа бошад. Шумо метавонед кӯмак расонед ва ин зерсаҳифаро эҷод кунед. |
Ниҳодҳои фарҳангӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Ин зерсаҳифа ҳанӯз нонавишта аст. Мувофиқи фикри яке аз корбарони Википедиа, дар ин ҷо бояд мавзӯъи хусусии зерсаҳифа бошад. Шумо метавонед кӯмак расонед ва ин зерсаҳифаро эҷод кунед. |
Беҳдошту беҳзистӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Ин зерсаҳифа ҳанӯз нонавишта аст. Мувофиқи фикри яке аз корбарони Википедиа, дар ин ҷо бояд мавзӯъи хусусии зерсаҳифа бошад. Шумо метавонед кӯмак расонед ва ин зерсаҳифаро эҷод кунед. |
Нигаред
[вироиш | вироиши манбаъ]Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]- ↑ 1.0 1.1 1.2 https://tj.sputniknews.ru/20211012/tajikistan-itogi-perepis-naseleniya-1042793998.html
- ↑ 2.0 2.1 Шумораи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон то 1 январи соли 2016 Бойгонӣ шудааст 2 июли 2015 сол..
- ↑ 3.0 3.1 Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2016 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан.. 15 июли 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 2 июли 2015.
- ↑ Том 3. Национальный состав и владение языками, гражданство населения Республики Таджикистан (2010). Баргирифта аз сарчашмаи аввал 14 октябри 2013. // Агентство по статистике при Президенте Республики Таджикистан