Ad Quintum
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Bradashesh%2C_Albania_%E2%80%93_Ad_Quintum_Thermae_04.jpg/250px-Bradashesh%2C_Albania_%E2%80%93_Ad_Quintum_Thermae_04.jpg)
Ad Quintum (shqiptohet Ad Kuintum) ka qenë një stacion, vendbanim dhe një kompleks termik romak në Iliri, afër Bradasheshit, në Shqipërinë e sotme.[1][2] Ad Quintum ishte një mutatio ("stacion ndryshues" ose "stacion udhëtar") i Via Egnatias,[3] që lidhte Ilirinë perëndimore me Trakën lindore, nga dy pikënisjet në Dyrrachium dhe Apoloni, drejt e në Bizant. Dy degët e pikënisjet e Egnatias bashkoheshin në Ad Quintum, më pas rruga vazhdonte drejt lindjes përmes luginës së Shkumbinit.[2]
Përshkrimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Bradashesh%2C_Albania_%E2%80%93_Ad_Quintum_Thermae_01.jpg/250px-Bradashesh%2C_Albania_%E2%80%93_Ad_Quintum_Thermae_01.jpg)
Ad Quintum ndodhej në rrugën Egnatia që lidhte Dyrrachiumin dhe Apoloninë me Bizantin. Via Egnatia fillonte me dy degë, atë veriore nga Dyrrhachium dhe atë jugor nga Apollonia. Të dy degët u bashkuan në Ad Quintum, duke vazhduar në lindje përmes luginës së Shkumbinit. [2]
Kompleksi termik u ndërtua në mesin e shekullit II pas Krishtit dhe vazhdoi të banohej deri në shekullin e IV pas Krishtit. Ajo u braktis ndoshta për shkak të zhvillimit qytetar të Scampa-s aty pranë ose për shkak të përdorimit të reduktuar të stacionit rrugor.[4] Rrënojat e tij të ruajtura mirë mund të shihen pranë fshatit të sotëm Bradashesh, [3] pikërisht pranë rrugës SH7.
Krahasuar me strukturat e tjera termike bashkëkohore, sipërfaqja e tij është mjaft modeste: 41.5 x 11 m 2 . Megjithatë, hapësirat arkitekturore janë të strukturuara mirë, duke përfshirë një Nymphaeum të madh, frigidarium, apodyterium, tepidarium, calidarium, laconicum dhe praefurnum.[5] Banja përbëhet nga pesë dhoma kryesore. Në skajin lindor ndodhet një eksedër abside që përdorej si dhomë ngrënie. Kjo lidhet me banjën e vogël drejtkëndëshe të zhytjes së ftohtë. Apodyteriumi (dhoma e zhveshjes) mbijetoi gjithashtu me piktura të bukura dhe afreske në muret e tij. Më tej në skajin perëndimor të ndërtesës shihen rrënojat e laconicum (dhoma e djersitjes së nxehtë) me gjurmët e hipokaustit (ngrohje nën dysheme), së bashku me praferniumin (furrë) ngjitur.
Vendi u gërmua gjerësisht rreth vitit 1968, i cili zbuloi një vilë të bukur romake dhe një terma (banjë) të ruajtur jashtëzakonisht mirë, duke përfituar nga burimet e bollshme aty pranë.
Galeria
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
|
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Literatura
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- de Matteis, Mario (2017). "Stazioni di sosta (mutationes) lungo la via Egnazia". Palaver. 6 (2): 7–28. doi:10.1285/i22804250v6i2p7. ISSN 2280-4250.
{{cite journal}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!) - Gilkes, Oliver (2013). Albania: An Archaeological Guide. London; New York: I. B. Tauris. fq. 90–92. ISBN 9781780760698.
{{cite book}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!) - Stocker, Sharon R. (2009). Illyrian Apollonia: Toward a New Ktisis and Developmental History of the Colony.
{{cite book}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!)
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ^ de Matteis 2017
- ^ a b c Stocker, Sharon R. (2009). Illyrian Apollonia: Toward a New Ktisis and Developmental History of the Colony.
{{cite book}}
: Mungon ose është bosh parametri|language=
(Ndihmë!) - ^ a b de Matteis 2017, p. 18
- ^ de Matteis 2017
- ^ de Matteis 2017, p. 19