کعبہ
کعبہ (خانہ کعبہ) | |
---|---|
![]() کعبہ معظمہ، سب توں پہلی مسجد | |
بنیادی معلومات | |
مقام | ![]() |
متناسقات | 21°25′21.0″N 39°49′34.2″E / 21.422500°N 39.826167°Eمتناسقات: 21°25′21.0″N 39°49′34.2″E / 21.422500°N 39.826167°E |
مذہبی انتساب | اسلام |
ملک | سعودی عرب |
طرز تعمیر | اسلامی معماری |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Kaaba.png/220px-Kaaba.png)
2 - باب کعبہ
3 پرنالہ
4 - بنیاداں
5 - حطیم
6 - ملتزم
7 - مقام ابراہیم
8 - رکن حجر اسود
9 - رکن یمانی
10 - رکن شامی
11 - رکن عراقی
12 - غلاف کعبہ
13 - سنگ مرمر توں ڈھانپا ہويا حصہ، چاراں طرف سے
14 - مقام جبرائيل
خانہ کعبہ، کعبہ یا بیت اللہ (عربی: الكعبة المشرًفة، البيت العتيق یا البيت الحرام) مسجد حرام دے وسط وچ واقع اک عمارت اے، جو مسلماناں دا قبلہ اے، جس دی طرف رخ کرکے اوہ عبادت کيتا کردے نيں۔ ایہ دین اسلام دا مقدس ترین مقام اے۔ صاحب حیثیت مسلماناں اُتے زندگی وچ اک مرتبہ بیت اللہ دا حج کرنا فرض اے ۔
کعبہ مذہب اسلام دے منن آلیاں (مسلماناں) لئی سب توں مقدس جگہ اے۔ اے کیوب شکل دی اک عمارت اے جیڑی مسجد الحرام مکہ سعودی عرب چ واقع اے۔ اسلامی روایات دے مطابق اس نوں پیفمبر ابراہیم نیں تعمیر کیتا سی تے اے پتھر دی بنی ہوئی عمارت اے۔ سارے جگ دے مسلمان کعبہ ول منہ کر کے نماز پڑھدے نیں۔
اسلام دے پنج بنیادی اصولاں وچ حج کرنا وی شامل اے تے حج اصل وچ مکہ جا کے کعبہ دے دوالے پھیرے لان تے ہور مذہبی رسماں نوں ادا کرن دا ناں اے۔
تریخ
[سودھو]ابراہیمکا قائم کردہ بیت اللہ بغیر چھت دے اک مستطیل نما عمارت سی جس دے دونے طرف دروازے کھلے سن جو سطح زمین دے برابر سن جنہاں توں ہر خاص و عام نوں گذرنے دی اجازت سی۔ اس دی تعمیر وچ 5 پہاڑاں دے پتھر استعمال ہوئے سن جدوں کہ اس دی بنیاداں وچ اج وی اوہی پتھر نيں جو ابراہیم نے رکھے سن ۔ خانہ خدا دا ایہ انداز صدیاں تک رہیا تاوقتیکہ قریش نے 604ء وچ اپنے مالی مفادات دے تحفظ دے لئی اس وچ تبدیلی کردتی کیونجے زائرین جو نذر و نیاز اندر رکھدے سن اوہ چوری ہوجادیاں سن۔
امام مسلم رحمہ اللہ تعالٰی نے عائشہ رضي اللہ تعالٰی عنہا توں حدیث بیان فرمائی اے کہ :
"عائشہ رضي اللہ تعالٰی عنہا بیان کردیاں نيں کہ ميں نے رسول اکرم صلی اللہ علیہ وسلم توں حطیم دے بارے وچ سوال کيتا کہ کیہ ایہ بیت اللہ دا ہی حصہ اے ؟
تو نبی صلی اللہ علیہ وسلم نے جواب دتا جی ہاں!، عائشہ رضي اللہ تعالٰی عنہا بیان کردیاں نيں ميں نے پُچھیا کہ اسنوں فیر بیت اللہ وچ داخل کیوں نئيں کيا گيا؟ تاں نبی صلی اللہ علیہ وسلم دا جواب سی کہ تیری قوم دے پاس خرچہ دے لئی رقم کم پڑ گئی سی ۔
ميں نے کہیا کہ بیت اللہ دا دروازہ اُچا کیوں اے ؟ نبی صلی اللہ علیہ وسلم نے جواب دتا تیری قوم نے اسنوں اُچا اس لئی کيتا توں کہ اوہ جسنوں چاہن بیت اللہ وچ داخل کرن اورجسنوں چاہن داخل نہ ہونے داں ۔
اور اگرتیری قوم نويں نويں مسلمان نہ ہُندی اوران دے دل اس گل کوتسلیم توں انکارنہ کردے تاں وچ اسنوں ( حطیم ) کوبیت اللہ وچ شامل کردیندا اوردروازہ زمین دے برابرکردیندا"۔
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Supplicating_Pilgrim_at_Masjid_Al_Haram._Mecca%2C_Saudi_Arabia.jpg/220px-Supplicating_Pilgrim_at_Masjid_Al_Haram._Mecca%2C_Saudi_Arabia.jpg)
قریش نے بیت اللہ دے شمال دی طرف تن ہتھ جگہ چھڈ کے عمارت نوں مکعب نما (یعنی کعبہ) بنادتا سی۔ وجہ ایہ دسی جاندی اے کہ روپے پینال کيتی کمی سی کیونجے حق و حلال دی کمائی توں بیت اللہ دی تعمیر کرنی سی تے ایہ کمائی غالباً ہر دور وچ کم رہی اے لیکن انہاں توں اس اُتے چھت وی ڈال دتی تاکہ اُتے توں وی محفوظ رہی، مغربی دروازہ بند کر دتا گیا جدوں کہ مشرقی دروازے نوں زمین توں اِنّا اُچا کر دتا گہ کہ صرف خواص ہی قریش دی اجازت توں اندر جاسکن۔ اللہ دے گھر نوں وڈا سا دروازہ تے تالا وی لگادتا گیا جو مقتدر حلفےآں دے مزاج تے سوچ دے عین مطابق سی۔ حالانکہ نبی پاک صلی اللہ علیہ وسلم (جو اس تعمیر وچ شامل سن تے حجر اسود نوں اس دی جگہ رکھنے دا مشہور زمانہ واقعہ وی رونما ہويا سی) دی خواہش سی کہ بیت اللہ نوں ابراہیمی تعمیر دے مطابق ہی بنایا جائے۔
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Kaba.jpg/220px-Kaba.jpg)
عبد اللہ بن زبیر (جو عائشہ ا دے بھانجے سن تے امام حسین دی شہادت دے بطور احتجاج یزید بن معاویہ توں بغاوت کردے ہوئے مکہ وچ اپنی خود مختاری دا اعلان کيتا سی) نے نبی پاک صلی اللہ علیہ وسلم دی خواہش دا احترام کردے ہوئے685ءماں بیت اللہ نوں دوبارہ ہن رہیمی طرز اُتے تعمیر کروایا سی مگر حجاج بن یوسف نے693ءماں انہاں نوں شکست دتی تاں دوبارہ قریشی طرز اُتے تعمیر کرادتا جسنوں بعد وچ تمام مسلمان حکمراناں نے برقرار رکھیا۔
کعبہ | |
Kaaba | |
![]() | |
تھاں |
مکہ، سعودی عرب |
مذہب | اسلام |
عمارت دی ساخت
[سودھو]
|
خانہ کعبہ دے اندر تن ستون تے دو چھتاں نيں۔ باب کعبہ دے متوازی اک ہور دروازہ سی دیوار وچ نشان نظر آندا اے ایتھے نبی پاک صلی اللہ وسلم نماز ادا کيتا کردے سن ۔ کعبہ دے اندر رکن عراقی دے پاس باب توبہ اے جو المونیم دی 50 سیڑھیاں نيں جو کعبہ دی چھت تک جاندیاں نيں۔ چھت اُتے سوا میٹر دا شیشے دا اک حصہ اے جو قدرتی روشنی اندر پہنچاندا اے۔ کعبہ دے اندر سنگ مرمر دے پتھراں توں تعمیر ہوئی اے تے قیمتی پردے لٹکے ہوئے نيں جدوں کہ قدیم ہدایات اُتے مبنی اک صندوق وی اندر رکھیا ہويا اے۔
کعبہ دی موجودہ عمارت دی آخری بار 1996ءماں تعمیر کيتی گئی سی تے اس دی بنیاداں نوں نويں سرے توں بھریا گیا سی۔ کعبہ دی سطح مطاف توں تقریباً دو میٹر بلند اے جدوں کہ ایہ عمارت 14 میٹر اُچی اے۔ کعبہ دی دیواراں اک میٹر توں زیادہ چوڑی نيں جدوں کہ اس دی شمال دی طرف نصف دائرے وچ جوجگہ اے اسنوں حطیم کہندے نيں اس وچ تعمیری ابراہیمی دی تن میٹر جگہ دے علاوہ اوہ مقام وی شامل اے جو ابراہیم نے ہاجرہ تے اسماعیل دے رہنے دے لئی بنایا سی جسنوں باب اسماعیل کہیا جاندا اے۔
حطیم
[سودھو] تفصیلی مضمون لئی ملاحظہ کرو: حطیم
حطیم جسنوں حجر اسماعیلبھی کہیا جاندا اے، خانہ کعبہ دے شمال دی سمت اک دیوار اے جس دے باہر توں طواف کيتا جاندا اے۔ اس دیوار دے متعلق کہیا جاندا اے کہ اوہ خانہ کعبہ وچ شامل سی۔ حطیم دی اونچائی 30 اِنچ (90 سینٹی میٹر) اے تے چوڑائی 1.5 میٹر (4.9 فُٹ) اے۔
مقام ابراہیم
[سودھو] تفصیلی مضمون لئی ملاحظہ کرو: مقام ابراہیم
خانہ کعبہ توں تقریباً سوا 13 میٹر مشرق دی جانب مقام ابراہیم قائم اے۔ ایہ اوہ پتھر اے جو بیت اللہ دی تعمیر دے وقت ابراہیمنے اپنے قد توں اُچی دیوار قائم کرنے دے لئی استعمال کيتا سی تاکہ اوہ اس اُتے اُچے ہوکے دیوار تعمیر کرن۔
1967ءسے پہلے اس مقام اُتے اک کمرہ سی مگر ہن سونے دی اک جالی وچ بند اے۔ اس مقام نوں مصلے دا درجہ حاصل اے تے امام کعبہ ايسے دی طرف توں کعبہ دی طرف رخ کرکے نماز پڑھاندے نيں۔ طواف دے بعد ایتھے دو رکعت نفل پڑھنے دا حکم اے۔
حجر اسود
[سودھو] تفصیلی مضمون لئی ملاحظہ کرو: حجر اسود
کعبہ دے جنوب مشرقی رکن اُتے نصب تقریباً اڑھائی فٹ قطر دے چاندی وچ مڑھے ہوئے مختلف شکلاں دے 8 چھوٹے چھوٹے سیاہ پتھر نيں جنہاں دے بارے وچ اسلامی عقیدہ اے کہ تعمیری ہن رہیمی دے وقت جنت توں جبریل لیائے سن تے بعد وچ تعمیر قریش دے دوران وچ نبی اکرم صلی اللہ علیہ وسلم نے اپنے دست مبارک توں اس جگہ نصب کيتا سی تے اک بہت وڈے فساد توں قوم نوں بچایا۔ ایہ مقدس پتھر حجاج بن یوسف دے کعبہ اُتے حملے وچ ٹکڑے ٹکڑے ہوئے گیا سی جسنوں بعد وچ چاندی وچ مڑھ دتا گیا۔ کعبہ شریف دا طواف وی حجر اسود توں شروع ہُندا اے تے ہر چکر اُتے جے ممکن ہوئے تاں حجر اسود نوں بوسہ دینا چاہیے ورنہ دور توں ہی ہتھ دے اشارے توں بوسہ دتا جاسکدا اے۔ حج دے دناں وچ ہر کسی نوں اس مقدس پتھر نوں بوسہ دینا یا استلام کرنا ممکن ہوپاندا۔
کنواں زمزم
[سودھو] تفصیلی مضمون لئی ملاحظہ کرو: زمزم
مسجد حرام وچ کعبہ دے جنوب مشرق وچ تقریباً 21 میٹر دے فاصلے اُتے تہ خانے وچ آب زمزم دا کنواں اے جو ابراہیم تے ہاجرہ دے شیر خوار بیٹے اسماعیل دی پیاس بجھانے دے بہانے اللہ تعالٰیٰ نے تقریباً 4 ہزار سال پہلے اک معجزے دی صورت وچ مکہ مکرمہ دے بے آب و گیاہ ریگستان وچ جاری کيتا جو وقت دے نال سُک گیا سی۔ نبی پاک صلی اللہ علیہ وسلم دے دادا عبد المطلب نے اشارہ خداوندی توں دوبارہ کھدوایا جواج تک جاری و ساری اے۔ آب زمزم دا سب توں وڈا دہانہ حجر اسود دے پاس اے جدوں کہ اذان دی جگہ دے علاوہ صفا و مروہ دے وکھ وکھ سینواں توں وی نکلدا اے۔ 1953ءتک تمام کنوئاں توں پانی ڈول دے ذریعے نکالاجاندا سی مگر ہن مسجد حرام دے اندر تے باہر وکھ وکھ سینواں اُتے آب زمزم دی سبیلاں لگادی گئیاں نيں۔ آب زمزم دا پانی مسجد نبوی وچ وی عام ملدا اے تے حجاج کرام ایہ پانی دنیا بھر وچ اپنے نال لے جاندے نيں۔
دروازہ
[سودھو] تفصیلی مضمون لئی ملاحظہ کرو: باب کعبہ
کعبہ شریف وچ داخل ہونے دے لئی صرف اک دروازہ اے جسنوں باب کعبہ کہیا جاندا اے۔ باب کعبہ زمین یا حرم دے فرش توں 2.13 میٹر اُتے اے۔ ایہ دروازہ کعبہ شریف دے شمال-مشرقی دیوار اُتے موجود اے تے اس دے نیڑے ترین دہانے اُتے حجر اسود نصب اے جتھے توں طواف دی ابتدا کيتی جاندی اے۔ 1942ء توں پہلے پہلے باب کعبہ کس نے تیار کيتا تے کِداں تیار کيتا اس دا تریخ وچ زیادہ تذکرہ نئيں ملدا۔ اُتے 1942ء وچ ابراہیم بدر نے چاندی دا بنایا سی،اس دے بعد 1979ء وچ ابراہیم بدر دے بیٹے احمد بن ابراہیم بدر نے خانہ کعبہ دا سنہرہ دروازہ بنایا۔ ایہ سنہرہ دراوزہ تقریباََ 300 کلوگرام سونے توں تیار کيتا گیا سی۔
پرنالہ رحمت
[سودھو] تفصیلی لی لئی ویکھو: میزاب رحمت
ارکان کعبہ
[سودھو] تفصیلی لی لئی ویکھو: ارکان کعبہ
رکن یمانی
[سودھو] تفصیلی لی لئی ویکھو: رکن یمانی
رکن یمانی خانہ کعبہ دے جنوب مغربی کونے نوں کہندے نيں۔ محمد صلی اللہ علیہ و آلہ و سلمنے فرمایا: رکن یمانی تے حجر اسود دونے جنت دے دروازے نيں۔[۱]
- عن ابن عمر قال علی الرکن الیمانی ملکان یؤمنان علی دعا من مر بہما و انہاں علی الحجر الاسود ما لا یحصی۔
ترجمہ: عبد اللہ بن عمر فرماندے نيں کہ رکن یمانی اُتے دو فرشتے نيں جو اوتھے توں گزرنے والے دی دعا اُتے آمین کہندے نيں تے حجر اسود اُتے تاں بے شمار فرشتے ہُندے نيں“۔[۲]
اہل تشیع
[سودھو]اثنا عشریہ
[سودھو]اثنا عشری دو گروہاں وچ منقسم نيں:
اخباری
[سودھو]- نبی صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم نے ارشاد فرمایا کہ کعبہ دا ناں کعبہ اس لئی رکھیا گیا کہ ایہ دنیا دے وسط وچ اے۔[۳]
- کعبہ دا ناں کعبہ اس لئی رکھیا گیا کہ ایہ مربع (چوکور) اے تے ایہ چوکور اس لئی ہوئے گیا کہ ایہ بیت معمور دے ٹھیک تھلے اے تے اوہ چوکور اے تے بیت معمور اس لئی چوکور اے کہ اوہ عرش دے ٹھیک تھلے اے تے اوہ چوکور اے تے عرش اس لئی چوکور اے کہ اوہ کلمات جنہاں اُتے اسلام دی بنیاد اے اوہ چار نيں۔ یعنی سبحان اللہ، والحمد اللہ، ولا الہ اللہ، و اللہ اکبر[۴]
- بیت اللہ دا ناں حرام اس لئی رکھیا گیا کہ اس دے اندر مشرکین دا داخلہ حرام اے۔[۵]
- بیت اللہ نوں عتیق اس لئی کہیا گیا کہ ایہ غرق ہونے توں بچا سی۔[۶]
- اک ہور روایت وچ اے کہ اس دا ناں عتیق اس لئی اے کہ ایہ لوکاں توں آزاد اے اس اُتے کسی دی ملکیت نئيں اے۔[۷]
- بیت اللہ نوں زمین دے بالکل وسط وچ اس لئی رکھیا گیا کہ اس دے تھلے توں زمین بچھائی گئی توں کہ اہل مشرق تے اہل مغرب سب اُتے اس دا فریضہ حج برابر رہے۔
اور حجر اسود نوں اس لئی بوسہ دتا جاندا تے مس کيتا جاندا اے توں کہ اس عہد نوں جو میثاق وچ انہاں لوکاں توں لیا گیا سی اللہ دی بارگاہ وچ ادا کر دتا جائے۔
اور حجر اسود نوں اس دے رکن وچ رکھیا گیا جتھے اوہ اس وقت اے کِسے دوسرے رکن وچ اس لئی نئيں رکھیا گیا کہ اللہ تعالیٰ نے جس وقت میثاق کيتا سی اسنوں ايسے جگہ رکھیا سی۔
اور کوہ صفا توں اس رکن دا استقبال جس وچ حجر اسود اے تکبیر دے نال کرنے دی سنت اس لئی جاری ہوئے گئی کہ جدوں آدمنے کوہ صفا توں دیکھیا کہ حجر اسود اس رکن وچ رکھیا ہويا اے تاں اللہ تعالیٰ دی تکبیر و تمجید کرنے لگے۔
اور میثاق نوں حجر اسود وچ اس لئی رکھیا کہ جدوں اللہ تعالیٰ نے اپنی ربوبیت تے محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دی نبوت تے علیکی وصایت دا میثاق کيتا تاں ملائکہ دے جوڑ جوڑ کانپنے لگے۔ تے سب توں پہلے اقرار وچ جس نے جلدی دی ایہی حجر اسود سی اس لئی اللہ تعالیٰ نے اسنوں منتخب کيتا تے اوہ میثاق اس دے منہ وچ ڈال دتا۔ ہن اوہ قیامت دے دن آئے گا تاں اس دی بولدی ہوئی زبان تے دیکھنے والی اکھ ہوئے گی تے اوہ ہر اس شخص دی گواہی دے گا جس نے ایتھے آ کے اس میثاق نوں ادا کيتا۔
اور حجر اسود نوں جنت توں اس لئی کڈ کے بھیجیا گیا توں کہ آدم جو عہد و میثاق وچوں بھُل گئے ہاں انہاں نوں یاد دلا دے۔ تے حرم دے حدود جو سن اوہ اوہی نيں انہاں وچ نہ کچھ کم ہوئے نہ زیادہ اس دی وجہ ایہ اے کہ اللہ تعالیٰ نے آدم دے پاس اک سرخ یاقوت نازل فرمایا سی اسنوں انہاں نے بیت اللہ دی جگہ رکھیا سی تے اس دا طواف کردے سن جس دی ضَوانِ نشانات تک پہنچی تاں اللہ تعالیٰ نے اِنہاں نشانات تک حرم قرار دے دتا۔
اور حجر اسود نوں مس اس لئی کيتا جاندا اے کہ اس وچ سارے خلائق دے عہد و میثاق و دیعت نيں تے دُدھ توں وی زیادہ سفید سی مگر بنی آدم دے گناہاں نے اسنوں سیاہ بنا دتا جے ایام جاہلیت دے گندے تے نجس لوک اسنوں مس نہ کردے تاں ایہ ایسا ہُندا کہ جو بیمار وی اسنوں مس کردا اوہ چنگا ہوئے جاندا۔[۸]
- حطیم نوں حطیم اس لئی کہیا جاندا اے کہ لوک اوتھے اک دوسرے اُتے ٹوٹے پڑدے نيں۔ تے لوک حجر اسود تے رکن یمانی نوں مس کردے نيں تے دوسرے ارکان نوں مس نئيں کردے اس دی وجہ ایہ اے کہ رکن یمانی عرش دے داہنی جانب اے تے اللہ تعالیٰ نے حکم دتا اے کہ جو چیز اس دے عرش دے داہنی جانب اے اسنوں مس کيتا جائے۔[۹]
- تے مقام ابراہیم اس(حطیم) دے کھبے جانب اس لئی اے کہ قیامت وچ ابراہیم دے کھڑے ہونے دی اک جگہ ہوئے گی تے محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے کھڑے ہونے دی اک جگہ ہوئے گی مگر محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے کھڑے ہونے دی جگہ عرش دے داہنے جانب ہوئے گی تے ابراہیم دے کھڑے ہونے دی جگہ عرش دے کھبے جانب ہوئے گی تے قیامت دے دن مقام ابراہیم اپنی ايسے جگہ اُتے ہوئے گا تے ساڈے رب دا عرش اگے دی جانب ہوئے گا پِچھے دی جانب نئيں ہوئے گا۔
اور رکن شامی جاڑے گرمی وچ متحرک رہندا اے اس لئی کہ اس دے تھلے ہويا قید اے تے خانہ کعبہ اِنّا بلند ہوئے گیا کہ اس اُتے سیڑھی لگیا کر جاندے نيں اس دی وجہ ایہ اے کہ جدوں حجاج نے خانہ کعبہ نوں منہدم کيتا تاں لوک اس دی مٹی اٹھا اٹھا کے لے گئے تے فیر جدوں لوکاں نے اس دی دوبارہ تعمیر دا ارادہ کيتا تاں اک سپ نمودار ہويا جس نے لوکاں نوں تعمیر توں روک دتا جدوں حجاج آیا تاں اسنوں لوکاں نے دسیا اس نے امام علی بن الحسین توں اس دے متعلق رجوع کيتا تاں آپ نے فرمایا تسيں لوکاں نوں حکم دو کہ جو شخص ایتھے توں جو کچھ لے گیا اے اوہ سب لیا کے ایتھے واپس ڈال جائے۔ چنانچہ جدوں اس دی دیواراں بلند ہوئے گئياں تاں آپ نے حکم دتا کہ اس دی ساری مٹی اس وچ ڈال دتی جائے اس لئی خانہ کعبہ اِنّا بلند ہوئے گیا کہ اس وچ سیڑھی لگیا کر جاندے نيں۔ تے لوک اس چہار دیواری توں باہر خانہ کعبہ دا طواف کردے نيں اس دے اندر توں نئيں کردے اس لئی کہ اسماعیل دی مادر گرامی چہار دیواری دے اندر دفن نيں تے اس وچ انہاں دی قبر اے اس لئی باہر توں طواف کردے نيں توں کہ انہاں دی قبر پیر تلے روندی نہ جائے۔[۱۰]
- تے روایت کيتی گئی اے کہ اس وچ چند انبیاء دی قبراں وی نيں۔
اور اس چہار دیواری وچ خانہ کعبہ دا کوئی جز ناخن دے اک تراشے دے برابر وی نئيں اے۔[۱۱]
- تے اس دا ناں مکہ اس لئی ہويا کہ لوک ایتھے اک دوسرے نوں ہتھوں توں دھکا دیندے نيں۔[۱۲]
- تے ایہ وی روایت کيتی گئی اے کہ اس دا ناں مکہ اس لئی پے گیا کہ اس دے گرد تے اس دے اندر لوک گریہ و بکا کردے نيں۔ تے بکہ خانہ کعبہ دی جگہ نوں کہندے نيں تے مکہ پوری آبادی دا ناں اے۔ تے خانہ کعبہ دے پاس کوئی ہدیہ تے نذر لیانا مستحب نئيں اس لئی کہ ایہ سب خانہ کعبہ دے خدام دا ہوئے جاندا اے۔ مسکیناں نوں کچھ نئيں ملدا۔ تے کعبہ تاں نہ کھاندا تے نہ پیندا اے تے اس دے لئی جو وی ہدیہ لیایا جاندا اے اوہ خانہ کعبہ دے زائرین دے لئی اے تے روایت وچ اے کہ حجر دے اُتے توں ندا کيتی جاندی سی کہ آگاہ ہوئے جس دا خرچہ ختم ہوئے گیا ہوئے اوہ ایتھے آ جائے اسنوں خرچہ دتا جائے گا۔[۱۳]
ہور ویکھو
[سودھو]![]() |
وکیمیڈیا کامنز چ مورتاں: کعبہ |
کعبہ | حطیم | غلاف کعبہ | حجر اسود | ملتزم | میزاب رحمت |
---|
کعبہ | حطیم | کسوہ | حجرہ اسود | الملتزم | میزاب رحمت |
---|
حوالے
[سودھو]- ↑ جامع اللطیف، ماخوذ تریخ مکۃ المکرمۃ ج:2، ص:227
- ↑ الازرقی، 1/341، فضل الحجر الاسود، ص:4
- ↑ من لا یحضرہ الفقیہ جلد 2، صفحہ 131، حدیث نمبر 2109، مترجم سید حسن امداد ممتاز الافضل (غازی پوری)
- ↑ من لا یحضرہ الفقیہ جلد 2، صفحہ 131، حدیث نمبر 2110، مترجم سید حسن امداد ممتاز الافضل (غازی پوری)
- ↑ من لا یحضرہ الفقیہ جلد 2، صفحہ 131، حدیث نمبر 2111، مترجم سید حسن امداد ممتاز الافضل (غازی پوری)
- ↑ من لا یحضرہ الفقیہ جلد 2، صفحہ 131، حدیث نمبر 2112، مترجم سید حسن امداد ممتاز الافضل (غازی پوری)
- ↑ من لا یحضرہ الفقیہ جلد 2، صفحہ 132، حدیث نمبر 2113 مترجم سید حسن امداد ممتاز الافضل (غازی پوری)
- ↑ من لا یحضرہ الفقیہ جلد 2، صفحہ 132، حدیث نمبر 2114، مترجم سید حسن امداد ممتاز الافضل (غازی پوری)
- ↑ من لا یحضرہ الفقیہ جلد 2، صفحہ 132، حدیث نمبر 2115، مترجم سید حسن امداد ممتاز الافضل (غازی پوری)
- ↑ من لا یحضرہ الفقیہ جلد 2، صفحہ 132،133 حدیث نمبر 2116، مترجم سید حسن امداد ممتاز الافضل (غازی پوری)
- ↑ من لا یحضرہ الفقیہ جلد 2، صفحہ 133، حدیث نمبر 2117، مترجم سید حسن امداد ممتاز الافضل (غازی پوری)
- ↑ من لا یحضرہ الفقیہ جلد 2، صفحہ 133، حدیث نمبر 2118، مترجم سید حسن امداد ممتاز الافضل (غازی پوری)
- ↑ من لا یحضرہ الفقیہ جلد 2، صفحہ 133، حدیث نمبر 2119، مترجم سید حسن امداد ممتاز الافضل (غازی پوری)
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Kaaba_%281%29_Makkah_%28Mecca%29_%28crop%29.png/50px-Kaaba_%281%29_Makkah_%28Mecca%29_%28crop%29.png)
بارلے جوڑ
[سودھو]- [۱] Archived 2009-05-01 at the وے بیک مشین
- [۲]
- [۳]
- [۴] Archived 2008-04-23 at the وے بیک مشین
- [۵] Archived 2011-07-04 at the وے بیک مشین
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Kaaba-plan.svg/250px-Kaaba-plan.svg.png)
![]() |
وکیمیڈیا کامنز چ مورتاں: کعبہ |