Sygnet
![]() |
Ten artykuł od 2015-11 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Signet_ring_Louvre_MAN87432.jpg/245px-Signet_ring_Louvre_MAN87432.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Lacre-JP-VII.jpg/245px-Lacre-JP-VII.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/CMM_-_Sygnet_piecz%C4%99tny_filtered.jpg/220px-CMM_-_Sygnet_piecz%C4%99tny_filtered.jpg)
Sygnet (fr. signet, łac. signum „znak”) – ozdobny pierścień, przeznaczony głównie dla mężczyzn, służący jako pieczęć do laku[a]. Na oczku ma wygrawerowany wizerunek herbu lub monogram. Współcześnie używany zazwyczaj jako element męskiej biżuterii.
W historycznej tradycji
[edytuj | edytuj kod]Początki sygnetu wiążą się z rzymskim zwyczajem używania pierścienia osobistego (anulus signatoris), którym uwierzytelniano listy. Od XII stulecia używany był przez możnowładców, a później także przez szlachtę do zamykania korespondencji osobistej. Szczególnym przykładem tradycyjnego sygnetu jest pontyfikalny pierścień papieski, znany pod nazwą Pierścienia Rybaka i spełniający funkcję osobistej pieczęci papieża.
Cechy fizyczne
[edytuj | edytuj kod]Oczko sygnetów herbowych wykonane jest na ogół z kamienia szlachetnego, obrabianego w technice intaglio. W Polsce międzywojennej najpopularniejszym materiałem do tego celu był niezbyt twardy i dość łatwy w obróbce krwawnik (minerał ten barwy stalowo-szarej, nazwę swoją zawdzięcza pozostawianiu czerwonawej smugi przy potarciu o papier). Do wyrobu sygnetowych pieczęci stosowano również inne kamienie szlachetne jak dwuwarstwowy onyks czy karneol bądź heliotrop. Ponadto tłoki pieczętne często grawerowane były w metalu, z którego wykonano sam pierścień.
Cechy użytkowe
[edytuj | edytuj kod]W Polsce noszony przez szlachtę na palcu serdecznym lewej dłoni[3]. Zwyczaj angielski nakazuje noszenie sygnetu na małym palcu.
Szczególnie w USA popularne jest noszenie przez mężczyzn sygnetów z symbolami ukończonych prestiżowych szkół lub jednostek wojskowych, w których odbyli służbę.
Wyróżnikiem i cechą niezbędną sygnetu jest jego funkcja jako pieczęci. Potocznie jednak sygnetami nazywa się także męskie pierścienie bez wygrawerowanego znaku właściciela, zwane wówczas „sygnetami ślepymi” albo pogardliwie „ślizgawką”.
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Witold Doroszewski (red.): sygnet. Słownik języka polskiego PWN, 1958–1969. [dostęp 2013-09-22].
- ↑ sygnet. Słownik języka polskiego PWN. [dostęp 2013-09-22].
- ↑ Dlatego starożytni Rzymanie nazywali go digitus annularis – palec pierścienny (W. Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: Rytm, 2003, s. 909)
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Krystyna Zwolińska, Zasław Malicki: Mały słownik sztuk plastycznych. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1993, s. 291. ISBN 83-214-0590-8.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- M.M.Wiszowaty, Jak to się robi (I): rzecz o sygnetach herbowych, Armaria.info (Sztuka Heraldyka Monarchia Etykieta Szlachta Ceremoniał), 31.5.2020.