Statki typu Liberty
![]() Statek typu Liberty „SS John W. Brown” w roku 2000 na Wielkich Jeziorach | |
Bandera | |
---|---|
Dane podstawowe | |
Typ | |
Historia | |
Data budowy |
1941–1945 |
Dane techniczne | |
Wyporność |
14 100 t |
Nośność (DWT) |
10 500 t |
Liczebność załogi |
42 |
Długość całkowita (L) |
134,57 m |
Szerokość (B) |
17,34 m |
Zanurzenie (D) |
7,70 m |
Wysokość (H) |
11,38 m |
Pojemność |
9146 RT |
Napęd mechaniczny | |
Silnik | |
Moc silnika |
2500 KM |
Prędkość maks. |
11 w. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Libertyship_linedrawing_en.jpg/240px-Libertyship_linedrawing_en.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/SS_Patrick_Henry_Liberty_ship_1941.jpg/240px-SS_Patrick_Henry_Liberty_ship_1941.jpg)
Statki typu Liberty (ang. Liberty ships) – transportowe jednostki pływające budowane masowo w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych podczas II wojny światowej, w celu zastąpienia strat wojennych. Statki charakteryzowały się bardzo uproszczoną konstrukcją. W polskim żargonie marynarskim były popularnie nazywane „Liberciakami”. W sumie w latach 1941–1945 wybudowano 2710 statków tego typu[1].
Konstrukcja i historia
[edytuj | edytuj kod]Konstrukcja bazowała na zmodyfikowanym brytyjskim modelu statku firmy Joseph L. Thompson & Sons z Sunderlandu zbudowanym w 1879. Statki wyróżniały się niskimi kosztami budowy, prostą konstrukcją i pojemnymi pięcioma ładowniami. Ich zasięg wynosił 17 000 mil morskich, były opalane węglem (wybudowane w Kanadzie) lub olejem (wybudowane w USA). Załoga przeciętnego statku typu „Liberty” składała się z 42 oficerów i marynarzy (podczas wojny dodatkowo z 21 artylerzystów).
Pierwszy statek typu Liberty „Patrick Henry” został wybudowany w ciągu 244 dni. Po wprowadzeniu produkcji seryjnej wybudowanie jednego statku zajmowało 40 dni. Rekordzistą serii był statek „Robert E. Peary” (od położenia stępki do zwodowania stocznia potrzebowała 4 dni, 15 godzin i 30 minut, trzy dni później statek wyruszył w rejs próbny).
-
Dzień 2
-
Dzień 6
-
Dzień 10
-
Dzień 14
-
Dzień 24
Na skutek działań wojennych zatonęło 196 statków typu „Liberty”. Dodatkowo około 100[potrzebny przypis] statków zatonęło na skutek pęknięć wadliwych spoin (głównie w konwojach atlantyckich i arktycznych). Statki typu „Liberty” zostały zastąpione statkami typu „Victory”.
Jedynym statkiem typu „Liberty” w składzie Polskiej Marynarki Handlowej podczas II wojny światowej był s/s „Opole”, dzierżawiony przez Gdynia–Ameryka Linie Żeglugowe, który został zwrócony Stanom Zjednoczonym w 1947[2].
Statki muzea
[edytuj | edytuj kod]SS Jeremiah O’Brien
[edytuj | edytuj kod]W porcie w San Francisco, statek brał udział w desancie w Normandii.
SS John W. Brown
[edytuj | edytuj kod]W porcie Baltimore w stanie Maryland.
SS Arthur M. Huddell
[edytuj | edytuj kod]W porcie w Pireusie przemianowany na SS Hellas Liberty.
Statki typu Liberty pod polską banderą
[edytuj | edytuj kod]Podczas II wojny światowej
[edytuj | edytuj kod]- s/s „Opole”[3](eks Walter Hines Page) – nr 912, lista statków typu Liberty według numeru kadłuba (901–1050).
- s/s „Ostrowiec” (do przekazania statku pod polską banderę nie doszło).
Statki zakupione po wojnie (w latach 1958–1963)[4]
[edytuj | edytuj kod]- s/s „Huta Ferrum” (eks George H. Flanders) – nr 1619, lista statków typu Liberty według numeru kadłuba (1501–1650)
- s/s „Huta Będzin” (eks Samlamu)
- s/s „Przyszłość” (eks Amelia Earhart)
- s/s „Kopalnia Czeladź” (eks Samdak / John Russel Pope)
- s/s „Kopalnia Bobrek” (eks David F. Barry)
- s/s „Chorzów” (eks Horace Wells)
- s/s „Kopalnia Miechowice” (eks Samettrick)
- s/s „Huta Sosnowiec” (eks Samsylarna)
- s/s „Kopalnia Siemianowice” (eks Morris Sheppard)
- s/s „Huta Zygmunt” (eks James Oliver Curwood)
- s/s „Kopalnia Zabrze” (eks Raymond V. Ingersoll)
- s/s „Huta Łabędy” (eks James G. Maguire)
- s/s „Kopalnia Kazimierz” (eks Margaret Brent)
- s/s „Huta Ostrowiec” (eks Ralph A. Cram)
- s/s „Kopalnia Mysłowice” (eks Gideon Welles) – nr 563, lista statków typu Liberty według numeru kadłuba (451–600)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Liberty Ships built by the United States Maritime Commission in World War II [online], www.usmm.org [dostęp 2022-03-21] .
- ↑ Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej, Warszawa 1989, s. 137.
- ↑ Prawdopodobnie przypadkowo uchwycony na pocztówce wydanej przez PTTK około 1952 pod tytułem „Flota handlowa” [pocztówka nr 692], nr zamówienia w drukarni – Zakłady Wklęsłodrukowe RSW „Prasa”, Warszawa, nr 2-B-28585.
- ↑ Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej, Warszawa 1989, s. 139.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- National Liberty Ship Memorial – Statek muzeum S.S. Jeremiah O’Brien. [dostęp 2021-12-04]. (ang.).
- SS John W. Brown. [dostęp 2021-12-04]. (ang.).
- Lista statków typu Liberty. [dostęp 2021-12-04]. (ang.).
- Muzeum SS Hellas Liberty. [dostęp 2021-12-04]. (gr.).