Stanisław Łach (historyk)
Data i miejsce urodzenia |
1 maja 1938 |
---|---|
Profesor nauk humanistycznych | |
Specjalność: historia najnowsza Polski | |
Alma Mater | |
Uczelnia | |
Okres zatrudn. |
1974–2008 |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() |
Stanisław Łach (ur. 1 maja 1938 w Nozdrzcu[1]) – polski historyk, specjalizujący się w najnowszej historii Polski; działacz opozycji antykomunistycznej w PRL; nauczyciel akademicki związany z Akademią Pomorską w Słupsku; polityk[2].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w 1938 w Nozdrzcu w powiecie brzozowskim w województwie podkarpackim. Po ukończeniu kolejno szkoły podstawowej i średniej podjął studia historyczne na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, które ukończył w 1969 zdobyciem tytułu zawodowego magistra[1]. Na uczelni tej uzyskał także stopnie naukowe: doktora i w 1983 doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii na podstawie pracy pt. Osadnictwo wiejskie na ziemiach zachodnich i północnych Polski po II wojnie światowej[3]. Tytuł profesora nauk humanistycznych uzyskał w 1998 z rąk prezydenta Polski Aleksandra Kwaśniewskiego[2].
Od 1974 pracuje jako wykładowca w randze profesora zwyczajnego, od 1998 w Zakładzie Historii (obecnie Instytut Historii i Politologii) Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku (obecnie Akademia Pomorska). Na uczelni tej w czasie stanu wojennego został odwołany ze stanowiska prodziekana Wydziału Humanistycznego w styczniu 1982 i zwolniony z pracy za działalność opozycyjną[1]. Pełnił na słupskiej uczelni w latach 1991–1996 funkcję dyrektora Instytutu Historii, a od 1993 do 1994 rektora tej uczelni[4].
Działalność polityczna
[edytuj | edytuj kod]Od końca lat 60. do 1980 należał do PZPR. W 1980 przystąpił do NSZZ „Solidarność”, był delegatem na I Krajowy Zjazd Delegatów w Gdańsku, członkiem Zarządu Regionu Słupsk NSZZ „Solidarność”. W latach 1990–1991 należał do Porozumienia Centrum. W wyborach parlamentarnych w 1993 bez powodzenia ubiegał się o mandat senatorski z ramienia NSZZ „Solidarność”. W 1998 zdobył mandat radnego sejmiku pomorskiego z listy Akcji Wyborczej Solidarność. Jako członek Porozumienia Polskich Chrześcijańskich Demokratów w 2001 bezskutecznie kandydował do Sejmu z listy Akcji Wyborczej Solidarność Prawicy. W 2002 bez powodzenia ubiegał się o reelekcję do sejmiku z listy Ligi Polskich Rodzin, do której w 2003 wstąpił. Z jej listy ponownie bez powodzenia ubiegał się o mandat poselski w wyborach parlamentarnych w 2005[1].
Dorobek naukowy
[edytuj | edytuj kod]W swoich pracach zajmuje się głównie działalnością Polskiego Stronnictwa Ludowego na Pomorzu, bada dzieje "Solidarności" Regionu Słupsk[1]. Do jego najważniejszych publikacji należą[5]:
- Przemiany społeczno-polityczne na Pomorzu Zachodnim (1945–1950), Poznań 1978.
- Osadnictwo wiejskie na ziemiach zachodnich i północnych Polski w latach 1945–1950, Słupsk 1983.
- Rolnictwo na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–1949, Słupsk 1985.
- Przekształcenia ustrojowo-gospodarcze w rolnictwie ziem zachodnich i północnych w latach 1945–1949, Słupsk 1992.
- Polskie Stronnictwo Ludowe w latach 1945–1947, Gdańsk 1995.
- Osadnictwo miejskie na ziemiach odzyskanych w latach 1945–1950, Słupsk 1996.
- Polskie Stronnictwo Ludowe w konfrontacji z władzą komunistyczną na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–1947, Słupsk 2001.
- Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność" w regionie słupskim w latach 1980–1983, Słupsk 2005.
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Wolności i Solidarności[6] - 2016
- Złoty Krzyż Zasługi - 1978
- Medal Pro Patria[7] - 2013
- Medal Pro Bono Poloniae[8] - 2020
- Złoty Medal XXX-lecia Okręgu Pomorskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej - 2020
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e Nota biograficzna Stanisława Łacha w Encyklopedii Solidarności [on-line] [dostęp: 21.01.2014]
- ↑ a b Sylwetka w bazie "Ludzie nauki" [on-line] [dostęp: 21.01.2014]
- ↑ Dane dotyczące habilitacji w bazie "Ludzie nauki" [on-line] [dostęp: 21.01.2014]
- ↑ Poczet rektorów Akademii Pomorskiej w Słupsku [on-line] [dostęp: 21.01.2014]
- ↑ Dane na podstawie Biblioteki Narodowej w Warszawie, stan na grudzień XII 2013.
- ↑ Odznaczeni KWiS. [dostęp 2021-03-04].
- ↑ Uhonorowani medalami "Pro Patria" (wideo). [dostęp 2021-03-04].
- ↑ 81. rocznica Polskiego Państwa Podziemnego – uroczystości w Słupsku. [dostęp 2021-03-04].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Stanisław Łach, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2011-07-02] .
- Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności
- Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej
- Członkowie władz regionalnych Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989)
- Delegaci na I Krajowy Zjazd Delegatów Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”
- Ludzie urodzeni w Nozdrzcu
- Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności
- Odznaczeni Medalem Pro Patria
- Osoby pozbawione pracy w ramach represji politycznych w Polsce Ludowej
- Politycy Akcji Wyborczej Solidarność
- Politycy Ligi Polskich Rodzin
- Politycy Porozumienia Centrum
- Politycy Porozumienia Polskich Chrześcijańskich Demokratów
- Polscy historycy
- Rektorzy Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku
- Radni sejmiku województwa pomorskiego
- Urodzeni w 1938