Stały Trybunał Arbitrażowy
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Permanent_Court_of_Arbitration_-_Cour_permanente_d%27arbitrage.svg/220px-Permanent_Court_of_Arbitration_-_Cour_permanente_d%27arbitrage.svg.png)
Stały Trybunał Arbitrażowy, Stały Trybunał Rozjemczy (ang. Permanent Court of Arbitration, fr. Cour permanente d'arbitrage) – międzynarodowa organizacja arbitrażowa, powołana na mocy ustaleń konferencji w Hadze w 1899 (I konwencja haska z 1899)[1]. Konwencja została zrewidowana I konwencją haską z 1907[a]. Trybunał rozpoczął działalność w 1902 i rozpatrzył około 20 spraw, niemal wszystkie przed I wojną światową. Później jego rolę faktycznie przejął Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej, a po II wojnie światowej Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości[b]. Wznowienie rozjemczej działalności Trybunału Rozjemczego nastąpiło w 1998[2].
Organizacja
[edytuj | edytuj kod]Trybunał nie ma stałego składu – w razie sporu państwa wybierają po cztery osoby z listy arbitrów (możliwe jest też powołanie osób spoza listy). Osoby z tego samego państwa tworzą w trybunale tzw. grupę narodową. Każde państwo może wyznaczyć do niego 4 osoby (o odpowiednich kwalifikacjach) na 6 lat. Jedyną kompetencją trybunału, od czasów II wojny światowej, jest uprawnienie grup narodowych do wysuwania kandydatów na sędziów Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/International_Court_of_Justice_HQ_2006.jpg/220px-International_Court_of_Justice_HQ_2006.jpg)
Trybunałem zarządza Rada Administracyjna złożona z przedstawicieli dyplomatycznych państw – sygnatariuszy akredytowanych w Holandii. Do 2022 przewodniczył jej holenderski minister spraw zagranicznych. 14 lutego 2022 Sekretarzem Generalnym Trybunału został Marcin Czepelak, jako pierwszy nie-Holender[3].
Siedziba
[edytuj | edytuj kod]Trybunał i jego organy maja swoją siedzibę w Pałacu Pokoju w Hadze.
Kraje członkowskie konwencji
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Permanent-Court-of-Arbitration-Members.svg/220px-Permanent-Court-of-Arbitration-Members.svg.png)
konwencji z 1907
konwencji z 1899
inne państwa
W 2012 roku 115 państw było stronami konwencji Haskiej[4].
Państwo
|
Konwencja z 1899
|
Konwencja z 1907
|
---|---|---|
28-10-2011
| ||
20-01-2002
| ||
15-06-1907
|
||
01-04-1960
|
21-02-1997
| |
04-09-1900
|
26-01-1910
| |
30-06-2008
| ||
26-02-2012
| ||
04-06-1962
|
04-04-1962
| |
04-09-1900
|
07-10-1910
| |
21-01-2003
| ||
16-09-2005
| ||
15-06-1907
|
26-10-1910
| |
15-06-1907
|
06-03-1914
| |
04-09-1900
|
10-06-2000
| |
30-08-1961
|
30-08-1961
| |
03-06-2006
|
||
15-06-1907
|
18-01-1998
| |
21-11-1904
|
26-01-1910
| |
08-10-1991
|
||
12-11-1993
| ||
01-01-1993
| ||
04-09-1900
|
26-01-1910
| |
15-06-1907
|
07-09-1958
| |
03-07-1907
|
||
04-11-1968
| ||
04-10-1997
| ||
01-09-2003
| ||
28-09-2003
|
||
02-04-1973
|
||
14-07-2010
| ||
09-06-1922
| ||
04-09-1900
|
06-12-1910
| |
04-04-1901
|
||
15-06-1907
|
14-05-1911
| |
25-01-1998
| ||
15-06-1907
|
03-04-1910
| |
04-09-1900
|
26-01-1910
| |
01-12-1961
|
30-01-1962
| |
08-12-1955
|
08-12-1955
| |
29-07-1950
|
||
04-09-1900
|
||
31-08-1970
|
30-10-1970
| |
06-07-2002
| ||
17-06-1962
| ||
06-10-1900
|
11-02-1912
| |
27-01-1992
| ||
04-01-1956
|
04-01-1956
| |
01-08-1961
|
01-08-1961
| |
19-08-1960
|
09-07-1994
| |
11-06-2006
| ||
04-06-1992
|
04-06-1992
| |
15-06-1907
|
17-03-1997
| |
25-03-1961
|
25-03-1961
| |
20-07-1999
| ||
15-06-1907
|
22-04-1912
| |
21-02-2000
| ||
14-09-2003
| ||
18-07-1955
|
18-07-1955
| |
12-08-2001
| ||
14-02-1968
|
14-04-1968
| |
02-09-1996
| ||
23-09-1994
| ||
09-01-2005
| ||
12-07-1901
|
04-11-1912
| |
17-11-1991
|
17-02-2001
| |
07-10-2009
| ||
06-05-2002
| ||
07-09-1968
| ||
03-08-1970
|
||
17-04-1901
|
26-01-1910
| |
04-06-2001
| ||
10-02-1959
|
13-04-2010
| |
04-09-1900
|
26-01-1910
| |
15-06-1907
|
14-02-1910
| |
16-02-1987
| ||
04-09-1900
|
18-11-1910
| |
05-08-1950
|
||
15-06-1907
|
10-11-1911
| |
15-06-1907
|
24-06-1933
| |
15-06-1907
|
||
26-05-1922
| ||
04-09-1900
|
12-06-1911
| |
02-12-2005
| ||
21-12-1998
| ||
07-03-1955
|
07-03-1955
| |
04-09-1900
|
30-04-1912
| |
19-04-2011
| ||
20-06-1907
|
26-01-1910
| |
01-08-1977
|
30-09-1977
| |
05-06-2006
|
05-06-2006
| |
11-09-1993
| ||
01-01-1993
| ||
01-10-1996
|
29-03-2004
| |
04-09-1900
|
17-05-1913
| |
09-02-1955
|
||
04-09-1900
|
26-01-1910
| |
29-12-1900
|
11-07-1910
| |
02-12-1966
| ||
27-12-1992
| ||
25-12-1970
| ||
04-09-1900
|
26-01-1910
| |
04-09-1900
|
11-05-1910
| |
17-12-2004
| ||
12-06-1907
|
||
30-04-1966
| ||
04-04-1962
|
04-04-1962
| |
17-06-1907
|
||
04-09-1900
|
26-01-1910
| |
15-06-1907
|
||
04-09-1900
|
12-10-1970
| |
29-12-2011
|
27-02-2012
| |
04-09-1900
|
||
31-12-1999
| ||
19-09-1984
|
||
06-11-2008
|
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Art. 1 obu konwencji brzmi Celem zapobieżenia w granicach możliwości, uciekania się do siły w stosunkach pomiędzy Państwami, Mocarstwa Umawiające się zgadzają się używać wszelkich wysiłków celem zapewnienia pokojowego rozstrzygania sporów międzynarodowych.
- ↑ W Trybunale Rozjemczym strony każdorazowo wyznaczają skład sądzący do poszczególnych spraw, w MTS jest on stały. W obu Trybunałach wyrok jest ostateczny, możliwa jest rewizja. Rewizję rozpoznaje Trybunał w tym samym składzie w którym wydał zaskarżony wyrok. W Trybunale Rozjemczym strony zawierając umowę o skierowaniu sprawy mogą zastrzec możliwość żądania rewizji w razie wykrycia nowego faktu, mogącego wywrzeć wpływ decydujący na wyrok, który w chwili zamknięcia rozprawy nie był znany Trybunałowi ani stronie żądającej rewizji. Umowa określa termin, w którym żądanie rewizji winno być sformułowane. W postępowaniu przed MTS taka możliwość zawarta jest w jego Statucie. Możliwość żądania rewizji ulega przedawnieniu 6 miesięcy po odkryciu takiego faktu i 10 lat po wydaniu wyroku.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Convention for the Pacific Settlement of International Disputes (Hague I); 29 July 1899 (ang.)
- ↑ PCA :: About Us [online], pcacases.com [dostęp 2022-02-17] .
- ↑ Polak nowym Sekretarzem Generalnym Stałego Trybunału Arbitrażowego w Hadze [online], Ministerstwo Spraw Zagranicznych, 14 lutego 2022 [dostęp 2022-02-17] .
- ↑ Kraje członkowskie, Lista stron Konwencji 1899, Lista stron Konwencji 1907
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Hague Convention (I) Pacific Settlement of International Disputes, October 18, 1907 (ang.)
- Konwencja Haska z 18 października 1907 o pokojowym załatwianiu sporów międzynarodowych (Dz.U. z 1930 r. nr 9, poz. 64)
- Oficjalna strona internetowa Stałego Trybunału Arbitrażowego (fr. • ang. • arab. • chiń. • hiszp. • ros.)