Skënder Gjinushi
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Wicepremier Albanii | |
Okres |
od 6 września 2001 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik |
Makbule Çeço |
Następca | |
Minister pracy i polityki społecznej | |
Okres |
od 6 września 2001 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca | |
Przewodniczący Zgromadzenia Albanii | |
Okres |
od 24 lipca 1997[a] |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca | |
Minister edukacji | |
Okres |
od 20 lutego 1987 |
Poprzednik | |
Następca | |
![]() |
Skënder Gjinushi (ur. 24 grudnia 1949 we Wlorze[1][2]) – albański polityk i matematyk, przewodniczący prezydium parlamentu w latach 1997-2001, wicepremier i minister pracy i polityki społecznej w latach 2001-2002, minister edukacji w latach 1987-1991[1].
Kariera naukowa
[edytuj | edytuj kod]Syn oficera armii albańskiej Et'hema Gjinushiego[3]. W latach 1968-1972 studiował matematykę na Uniwersytecie Tirańskim[1]. Po ukończeniu studiów odbył specjalizację na Université Pierre et Marie Curie w Paryżu, gdzie w 1977 obronił pracę doktorską[4]. Do 1987 wykładał na wydziale nauk o ziemi Uniwersytetu Tirańskiego. W 1986 uzyskał tytuł profesora[2]. Zajmował się analizą funkcjonalną, tej tematyce poświęcił dwie książki i kilkanaście artykułów naukowych[5]. Od 1989 członek Albańskiej Akademii Nauk, w 2019 objął funkcję jej prezesa[6]. Za jego kandydaturą głosowało 35 członków Akademii, 6 było przeciwnych[7]. W październiku 2023 został ponownie wybrany na to stanowisko[8].
Działalność polityczna
[edytuj | edytuj kod]W 1987 objął stanowisko ministra edukacji, które sprawował przez 4 lata[1]. W tym samym roku uzyskał mandat deputowanego do Zgromadzenia Ludowego[4]. Mandaty do parlamentu zdobywał także w wyborach 1996 i 1997 roku. W roku 1997 objął stanowisko przewodniczącego prezydium albańskiego parlamentu[9]. 24 lipca 1997 przez kilka godzin pełnił funkcję prezydenta Albanii. W latach 2001-2002 pełnił funkcję wicepremiera i ministra pracy i polityki społecznej w rządach Ilira Mety i Pandelego Majko[4].
Był przewodniczącym Socjal-Demokratycznej Partii Albanii od jej powstania w 1991 do 2003. W 2009 zakończył karierę parlamentarną.
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- 1986: Bazat e topologjisë së përgjithshme (Podstawy topologii ogólnej)
- 1988: Analiza funksionale (Analiza funkcjonalna)
- 1992: Probleme të analizës funksionale (Problemy analizy funkcjonalnej)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet : anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 131.
- ↑ a b Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. New York: I.B. Tauris, 2012, s. 166-167. ISBN 978-1-78076-431-3.
- ↑ Skënder Gjinushi, ka bërë muze për babain e tij, Shtëpinë e Kulturës në Hormovë të Tepelenës [online], telegraf.al, 2017 (alb.).
- ↑ a b c Fjalor Enciklopedik Shqiptar, vol. 1. Tirana: 2008, s. 845-846. (alb.).
- ↑ Biogram na stronie Albańskiej Akademii Nauk = 2018-05-11 [online], akad.gov.al (alb.).
- ↑ Akademia e Shkencave e Shqipërisë zgjodhi kryetarin e ri = 2020-03-11 [online], ashak.org (alb.).
- ↑ Skënder Gjinushi zgjidhet kryetar i Akademisë së Shkencave = 2020-07-20 [online], abcnews.al, 2019 (alb.).
- ↑ Alone in the race, Skënder Gjinushi is reconfirmed at the head of the Academy of Sciences [online], voxnews.al, 2023 (alb.).
- ↑ Ligjvenesit Shqiptare = 2017-02-02 [online], parlament.al, 2016 [zarchiwizowane z adresu 2020-10-19] (alb.).
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Do 1998 jako przewodniczący Zgromadzenia Ludowego.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet : anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 131.
- Absolwenci uczelni w Paryżu
- Albańscy matematycy XX wieku
- Albańscy matematycy XXI wieku
- Albańscy ministrowie edukacji
- Członkowie Akademii Nauk Albanii
- Ludzie urodzeni we Wlorze
- Ministrowie pracy
- Przewodniczący Zgromadzenia Albanii
- Przewodniczący Zgromadzenia Ludowego (Albania)
- Analiza funkcjonalna – naukowcy
- Urodzeni w 1949
- Wicepremierzy Albanii
- Wykładowcy Uniwersytetu Tirańskiego
- Absolwenci Uniwersytetu Tirańskiego
- Politycy Socjal-Demokratycznej Partii Albanii
- Prezydenci Albanii