Rafał Grupiński
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
26 września 1952 |
---|---|
Zawód, zajęcie |
krytyk literacki, publicysta, wydawca, przedsiębiorca, nauczyciel akademicki |
Stanowisko |
poseł na Sejm V, VI, VII, VIII i IX kadencji (2005–2023), sekretarz stanu w KPRM (2007–2009), przewodniczący KP PO (2011–2015), senator XI kadencji (od 2023), wicemarszałek Senatu XI kadencji (od 2023) |
Partia | |
Odznaczenia | |
![]() |
Rafał Szymon Grupiński (ur. 26 września 1952 we Wronkach) – polski polityk, historyk i animator kultury, krytyk literacki, publicysta, wydawca, przedsiębiorca, nauczyciel akademicki, poseł na Sejm V, VI, VII, VIII i IX kadencji, senator XI kadencji, przewodniczący klubu parlamentarnego Platformy Obywatelskiej w Sejmie VII kadencji, w latach 2007–2009 sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, od 2023 wicemarszałek Senatu XI kadencji.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]W 1976 ukończył studia polonistyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu z zakresu historii literatury. W latach 1977–1981 pracował jako nauczyciel i bibliotekarz szkolny w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Od 1981 nauczyciel akademicki, wykładowca historii kultury i estetyki na Wydziale Edukacji Artystycznej Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu.
W 1980 brał udział w zakładaniu szkolnego koła NSZZ „Solidarność” w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Poznaniu[1]. Był współzałożycielem Komisji Koordynacyjnej NSZZ „Solidarność” Pracowników Oświaty i Wychowania w Wielkopolsce, założycielem i redaktorem czasopism drugiego obiegu, w tym od 1985 do 1999 niezależnego miesięcznika literackiego „Czas Kultury”, który w 1990 zaczął ukazywać się oficjalnie.
W latach 1991–1992 był redaktorem „Tygodnika Literackiego”, a w latach 1994–1995 redaktorem naczelnym tygodnika kulturalnego TVP Pegaz. Od 1995 do 1996 zajmował stanowisko dyrektora telewizji edukacyjnej w TVP1. W latach 1999–2001 pełnił funkcję prezesa zarządu Wydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych. Następnie pracował w wydawnictwie Prószyński i Spółka jako dyrektor książek (2002), wiceprezes (2003–2005) i prezes zarządu (2005).
Od 1990 do 1998 był członkiem zarządu spółki wydawniczej „Obserwator”, współtworzył (wspólnie z Krystyną i Ryszardem Krynickimi) serię wydawniczą A5, był pomysłodawcą serii wydawniczej Biblioteka Czasu Kultury. W latach 1995–1997 przewodniczył zespołowi doradczemu Ministerstwa Edukacji Narodowej i Telewizji Edukacyjnej ds. tworzenia i rozpowszechniania programów edukacyjnych dla szkół. W latach 1997–1998 współtworzył cykl dokumentalny pt. Dzieje kultury polskiej[2][3]. W latach 1997–1998 zasiadał w radzie nadzorczej Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego Agropol w Sokołowie.
Członek Senatu ASP w Poznaniu przez dwie kadencje, współtwórca reformy uczelni i jej nowego statutu na początku lat 80. Zasiadał także m.in. w radzie Fundacji Pogranicze, radzie programowej Radia Merkury Poznań i radzie Fundacji 750-lecia Lokacji Miasta Poznania. Jest autorem i współautorem publikacji z zakresu historii kultury i literatury polskiej, programów telewizyjnych oraz podręczników do nauczania języka polskiego.
W latach 1991–1994 należał do Kongresu Liberalno-Demokratycznego, później był członkiem Unii Wolności oraz Stronnictwa Konserwatywno-Ludowego[4]. Od 2001 związany z Platformą Obywatelską, pełnił funkcję doradcy jej klubu parlamentarnego.
W 2005 z listy PO został wybrany na posła V kadencji w okręgu kaliskim. W wyborach parlamentarnych w 2007 po raz drugi uzyskał mandat poselski, otrzymując 26 944 głosy. 16 listopada 2007 objął funkcję sekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. 7 października 2009 podał się do dymisji. Dwa tygodnie później został wiceprzewodniczącym klubu parlamentarnego PO. 26 października tego samego roku odszedł z rządu. 22 maja 2010 został wybrany na przewodniczącego PO w województwie wielkopolskim, pokonując Waldego Dzikowskiego. W 2011 kandydował w wyborach parlamentarnych z 1. miejsca na liście komitetu wyborczego PO w okręgu wyborczym nr 39 w Poznaniu i ponownie został wybrany na posła; oddano na niego 40 510 głosów[5]. 8 listopada tego samego roku został przewodniczącym klubu parlamentarnego PO.
W 2015 był jednym z założycieli komitetu wyborczego Bronisława Komorowskiego w wyborach prezydenckich[6]. W wyborach w tym samym roku z powodzeniem ubiegał się o poselską reelekcję (dostał 29 122 głosy)[7]. W Sejmie VIII kadencji został przewodniczącym Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz członkiem Komisji do Spraw Unii Europejskiej[8]. W listopadzie 2016 został powołany na funkcję ministra kultury i dziedzictwa narodowego w gabinecie cieni utworzonym przez Platformę Obywatelską[9]. W latach 2013–2018 wchodził w skład Rady Muzeum przy Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie[10].
W 2019 został wybrany z listy Koalicji Obywatelskiej na posła IX kadencji Sejmu, otrzymując 17 933 głosy[11]. W 2023 był kandydatem KO do Senatu w okręgu nr 91. Został wybrany do wyższej izby polskiego parlamentu, zdobywając 255 036 głosów[12]. 13 listopada tegoż roku wybrano go na stanowisko wicemarszałka Senatu[13].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Syn Feliksa i Ireny[14]. Jest mężem Ewy Malinowskiej-Grupińskiej. Jego pierwszą żoną była Anka Grupińska[15].
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- W ziemi cieniach, Solidarność Walcząca, Poznań 1985.
- Ponieważ nie dochodzą stamtąd żadne wieści, Universitas, Oficyna Wydawnicza NZS Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1988.
- Dziedziniec strusich samic. Kilka uwag o życiu umysłowym w Polsce, Obserwator, Poznań 1992, ISBN 83-900292-2-7.
- Niebawem spadnie błoto, czyli kilka uwag o literaturze nieprzyjemnej (wraz z Izoldą Kiec), Obserwator, Poznań 1997, ISBN 83-87235-00-8.
- Bieg w ciemność, Obserwator, Poznań 1998.
- Uspokojenie, Wydawnictwo MG, Warszawa 2009, ISBN 978-83-61297-97-0.
- Polityka i kultura (rozm. Łukasz Perzyna), Prószyński S-ka, Warszawa 2019, ISBN 978-83-8169-159-8.
- Bogini Jezus, WBPiCAK, Poznań 2021, ISBN 978-83-66453-57-9.
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Złoty Krzyż Zasługi – 2003[16]
Wyniki wyborcze
[edytuj | edytuj kod]Wybory | Komitet wyborczy | Organ | Okręg | Wynik | |
---|---|---|---|---|---|
2005 | Platforma Obywatelska | Sejm V kadencji | nr 36 | 8168 (2,90%)![]() | |
2007 | Sejm VI kadencji | 26 944 (6,98%)![]() | |||
2011 | Sejm VII kadencji | nr 39 | 40 510 (10,13%)![]() | ||
2015 | Sejm VIII kadencji | 29 122 (7,10%)![]() | |||
2019 | Koalicja Obywatelska | Sejm IX kadencji | 17 933 (3,49%)![]() | ||
2023 | Senat XI kadencji | nr 91 | 255 036 (77,64%)![]() |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Karolina Prymas-Jóźwiak, Agnieszka Pijanowska: Z historii szkoły. Jubileuszowe reminiscencje.. [dostęp 2016-10-14].
- ↑ Rafał Grupiński w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2015-06-04].
- ↑ Dzieje kultury polskiej w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2015-06-04].
- ↑ Piotr Gursztyn: Tajemniczy profesor Tuska. dziennik.pl, 1 marca 2008. [dostęp 2015-06-04].
- ↑ a b Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2019-11-20].
- ↑ Bronisław Komorowski pierwszym zarejestrowanym kandydatem. popieramkomorowskiego.pl, 18 marca 2015. [dostęp 2015-06-04].
- ↑ a b Serwis PKW – Wybory 2015. [dostęp 2019-11-20].
- ↑ Strona sejmowa posła VIII kadencji. [dostęp 2018-07-28].
- ↑ Poznaj skład Gabinetu Cieni. gabinetcieni.org. [dostęp 2016-11-18].
- ↑ Rada muzeum. Muzeum Historii Żydów Polskich Polin. [dostęp 2021-06-01].
- ↑ a b Serwis PKW – Wybory 2019. [dostęp 2019-11-20].
- ↑ a b Serwis PKW – Wybory 2023. [dostęp 2023-10-16].
- ↑ Senat wybrał wicemarszałków Izby, poparcia nie uzyskał Marek Pęk. wnp.pl, 13 listopada 2023. [dostęp 2023-11-13].
- ↑ Dane osoby z katalogu osób „rozpracowywanych”. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2023-11-27].
- ↑ Anka Grupińska, Joanna Wawrzyniak: Buntownicy. Polskie lata 70. i 80. Warszawa: Świat Książki, 2011, s. 217, 444. ISBN 978-83-247-2473-4.
- ↑ M.P. z 2004 r. nr 20, poz. 356.
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2005. [dostęp 2019-11-20].
- ↑ Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 2019-11-20].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Strona sejmowa posła VIII kadencji. [dostęp 2018-07-28].
- Absolwenci Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989)
- Ministrowie w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)
- Politycy Kongresu Liberalno-Demokratycznego
- Politycy Stronnictwa Konserwatywno-Ludowego
- Politycy Unii Wolności
- Polscy bibliotekarze
- Polscy dziennikarze kulturalni
- Polscy nauczyciele
- Polscy teoretycy kultury
- Posłowie z okręgu Kalisz
- Przewodniczący Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej
- Senatorowie z województwa wielkopolskiego (od 2001)
- Wicemarszałkowie Senatu III Rzeczypospolitej
- Wykładowcy Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu
- Ludzie urodzeni we Wronkach
- Urodzeni w 1952
- Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej VIII kadencji
- Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji
- Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej VII kadencji
- Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej VI kadencji
- Senatorowie XI kadencji Senatu Rzeczypospolitej Polskiej