Księgarstwo
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Archiwum_W%C5%82odzimierza_Pfeiffera_PL_39_596_623.png/220px-Archiwum_W%C5%82odzimierza_Pfeiffera_PL_39_596_623.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Empik_JUNIOR_FASADA.jpg/220px-Empik_JUNIOR_FASADA.jpg)
Księgarstwo – działalność gospodarcza polegająca na rozpowszechnianiu książek zgodnie z programem wydawniczym dzięki sieci księgarń.
Termin „księgarstwo” występuje w dwóch znaczeniach:
- W powszechnym rozumieniu[1] oznacza ogół czynności mających na celu gromadzenie asortymentu książek, także map, rycin, nut czy płyt i kaset z nagraniami i oferowanie go klientom. Charakterystyczną cechą księgarstwa jest fakt, że prowadzi jednocześnie działalność handlową wymagającą stosowania rachunku ekonomicznego, czyli zasad racjonalnego gospodarowania oraz działalność kulturalną, udostępniającą dzieła naukowe, popularnonaukowe, zawodowe i literackie. Tym samym przyczynia się do rozszerzenia uczestnictwa społeczeństwa w kulturze.
- Księgarstwem nazywa się również dyscyplinę w obrębie nauki o książce (bibliologia). Potrzeba ukształtowania tego działu nauki wynikła z konieczności kształcenia pracowników księgarstwa, stałego podwyższania ich kwalifikacji[potrzebny przypis].
Rozróżnia się:
- Księgarstwo nakładowe lub wydawnicze – księgarze-nakładcy prowadzili działalność wydawniczą w swojej firmie lub zlecali druk; księgarz miał na składzie tylko własne książki.
- Księgarstwo asortymentowe (od XVIII wieku) – charakteryzuje się tym, że na składzie księgarza asortymentowego są książki wielu wydawców, często wzięte w komis. Współcześnie prawie każda księgarnia ma charakter asortymentowej (prócz księgarni wydawnictw)[2]. W zależności od formy pracy rozróżnia się: komis (zakup książek z prawem zwrotu), księgarstwo antykwaryczne (sprzedaż książki dawnej i wyczerpanej), kolportaż (bezpośrednie rozprowadzania książek w środowiskach oddalonych od księgarń)[2].
Księgarstwo w Polsce podczas II wojny światowej
[edytuj | edytuj kod]W latach 1939–1945 podczas niemieckiej okupacji zlikwidowano wiele księgarń – przede wszystkim te należące do Żydów. Te które pozostały musiały mieć koncesję i były nękane kontrolami, mającymi na celu wyeliminowanie książek zakazanych w tym podręczników szkolnych. Dzięki patriotycznej postawie księgarzy, działalności konspiracyjnej Tymczasowej Komisji Porozumiewawczej Organizacji Księgarskich (w połowie 1943 przemianowanej na Tymczasową Radę Księgarstwa Polskiego), udało się ocalić i rozprzedać wiele książek zakazanych, w tym wydawnictwa konspiracyjne[3].
O skali rabunku i zniszczenia polskich książek mowa jest w artykule Grabież polskich dóbr kultury w czasie II wojny światowej.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ księgarstwo, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2020-02-05] .
- ↑ a b Encyklopedia wiedzy o książce, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1971, s. 1311 .
- ↑ Nowa encyklopedia powszechna PWN. T. 3. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s. 600. ISBN 83-01-11966-7.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Barbara Bieńkowska: Książka na przestrzeni dziejów, 2005.
- Leon Marszałek: Podstawowe wiadomości z edytorstwa i księgarstwa, Warszawa 1988.