Kazimierz Grzybowski (prawnik)
![]() Kazimierz Grzybowski (lata 70.) | |
Data i miejsce urodzenia |
19 lipca 1907 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
27 kwietnia 1993 |
Miejsce spoczynku |
Cmentarz Maplewood w Durham |
Zawód, zajęcie | |
Narodowość | |
Tytuł naukowy | |
Alma Mater | |
Małżeństwo |
Zofia |
Kazimierz Grzegorz Ignacy Grzybowski[1] (ur. 19 lipca 1907 w Czortkowie, zm. 27 kwietnia 1993 w Durham) – polski prawnik, specjalista prawa międzynarodowego, sowietolog.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Kazimierz Grzybowski urodził się 19 lipca 1907 w Czortkowie[2][3] [niektórzy podają błędnie, że urodził się we Lwowie[4][a]]. W 1929 r. ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie[2]. Już na trzecim roku studiów, w 1928 r. został demonstratorem przy Katedrze Prawa Politycznego i Prawa Narodów UJK prof. Ludwika Ehrlicha, a od 1930 r. pracował jako starszy asystent. Jako stypendysta Fundacji Kościuszkowskiej (The Kosciuszko Foundation) przebywał przez rok (1931-1932) na amerykańskim Uniwersytecie Harvarda, gdzie uzyskał stopień naukowy doktora na podstawie pracy o artykule 60 Statutu Stałego Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej[3]. W 1933 r. na podstawie pracy pt. Artykuł 18 Paktu Ligi Narodów (wydanej w 1934 r.) uzyskał stopień doktora praw UJK we Lwowie. W tym samym roku rozpoczął zajęcia na Studium Dyplomatycznym UJK kierowanym przez prof. Ehrlicha, prowadząc ćwiczenia do wykładu prof. Ehrlicha Nowe instytucje prawa narodów. W 1937 r. dzięki stypendium z Geneva Research Centre odbył trzymiesięczne studia w Genewie[2]. Po powrocie opublikował cenna rozprawę pt. Trybunały międzynarodowe a prawo wewnętrzne (Lwów 1937) [wydana w reprincie w ramach „Biblioteki Przeglądu Sejmowego” w 2012 r.[3]]. na jej podstawie mocą uchwały Rady Wydziału Prawa UJK z 7 grudnia 1937 r. habilitował się z zakresu prawa narodów[3][2], a Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego zatwierdziło habilitację 11 stycznia 1938 r.[3]. Odtąd pracował jako docent prawa narodów[5][6]. prowadził wykład Proces międzynarodowy oraz na Kursie Prawa Lotniczego UJK wykład Lotnictwo w prawie narodów[3].
Po wybuchu II wojny światowej, kampanii wrześniowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 oraz kapitulacji Lwowa rozpoczął działalność w Związku Demokratycznym Docentów i Asystentów UJK w październiku 1939, zorganizowanym na Katedrze Prawa Międzynarodowego UJK (wraz z nim m.in. inni pracownicy naukowi lwowskiego Wydziału Prawa: Zenon Wachlowski i Władysław Mikuszewski)[7][8][9]. Po przemianowaniu uczelni na Lwowski Państwowy Uniwersytet im. Iwana Franki decyzją władz sowieckich został zatrudniony na stanowisku laboranta w Katedrze Prawa Cywilnego Wydziału Prawa (podobnie jak inni polscy pracownicy naukowi w tym czasie, np. prof. Marian Zimmermann, doc. Marian Waligórski, doc. Władysław Mikuszewski)[10]. W kwietniu 1940 został aresztowany[3] przez sowietów i deportowany w głąb Związku Radzieckiego (w tym czasie także aresztowani Wachlowski i Mikuszewski zostali zamordowani w ramach zbrodni katyńskiej). Odzyskał wolność na mocy układu Sikorski-Majski z 30 lipca 1941. Po ewakuacji z terenów ZSRR, od marca 1942 przebywał w Iranie, a latem 1942 trafił do Palestyny. Tam został wykładowcą dla polskich uchodźców na Wyższych Kursach Naukowych, które zorganizował prof. Kazimierz Rouppert. Pod koniec 1942 został dyrektorem Centrum Informacji na Wschodzie w Jerozolimie, a w 1944 dyrektorem tej placówki. Został stypendystą Funduszu Kultury Narodowej.
Po wojnie pozostał na emigracji. Mieszkał w Wielkiej Brytanii, później w Stanach Zjednoczonych.
W latach 1948–1960 był doradcą rządu amerykańskiego do spraw sowieckich[3]. Od 1950 należał do Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie[11]. W latach 1951–1960 był analitykiem prawnym oraz wydawcą w Wydziale Europejskim w Bibliotece Kongresu USA (w European Law Division Library of Congres)[3]. W latach 1961–1962 pracował w Narodowym Centrum Prawa w George Washington University w Waszyngtonie. Od 1964 r. był profesorem prawa międzynarodowego na prestiżowym Uniwersytecie Duke’a (Durham w stanie Karolina Północna), dokąd został zaproszony przez Arthura Larsona[3]. Był członkiem American Society of International Law[3].
Zmarł 26 kwietnia[b] w Durham i został pochowany na tamtejszym cmentarzu Maplewood[4][3][2].
Jego żoną była Zofia z domu Szczerbowska (1909–2004)[4].
Publikacje
[edytuj | edytuj kod]- Artykuł 18-ty paktu Ligi narodów (1934)
- Trybunały Międzynarodowe a Prawo Wewnętrzne (1937)
- Istota przemian prawnych Ligi Narodów (1938)
- Wymiar sprawiedliwości w świetle przepisów Konstytucji Kwietniowej (1939)
- Foreign investment and Political Control in Eastern Europe (1953)
- Government, law, and courts Behind the Iron Curtain: Land and peasant. 2 v (1955, współautor: Vladimir Gsovski)
- The Jakhontov Papers: Russo-Polish Relations (1914-1916) (1958)
- Socialist judges in the International Court of Justice (ok. 1960)
- The present state of Propaganda in International Law (ok. 1960, współautorzy: Arthur Larson, John B. Whitton)
- The campaigns in Western Europe: A Soviet interpretation (1961)
- The draft of the Civil Code of Poland (1962)
- Studies in Polish law (1962, współautor: Bronisław Hełczyński)
- Soviet legal institutions. Doctrines and social functions (1962)
- Peaceful settlement of International disputes in the communist bloc (1963)
- The international law collections of the Yale Law Library (1963)
- International organizations from the Soviet point of view (1964)
- The socialist commonwealth of nations. organizations and institutions (1964)
- The case of Wankowicz (1965)
- Soviet private international law (1965)
- Propaganda and the Soviet concept of world public order (1966)
- The present State of Propaganda in International Law (1966)
- Soviet law of diplomacy (1968)
- Poland in the collections of the Library of Congress. An overview (1968)
- Soviet public international law. Doctrines and diplomatic practice (1970)
- East-West trade (1972)
- Freedom of expression: An Essay (1972)
- Control of U.S. Trade with China: An overview (1973)
- Socialist legality and uncensored literature in the Soviet Union (1978)
- Reflections on UNCLOS III (1982)
- Soviet international law and the world economic order (1987)
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi Prywatnego Gimnazyum im. Juliusza Słowackiego w Czortkowie za rok szkolny 1917/18. Lwów, 1918, s. 36.
- ↑ a b c d e A. Redzik, Kazimierz Grzybowski, [w:] Konstytucjonaliści polscy 1918-2011. Sylwetki uczonych, red. Andrzej Szmyt,Paweł Sarnecki, Ryszard Mojak, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe 2012, s. 139–144.
- ↑ a b c d e f g h i j k l A. Redzik, Kazimierz Grzybowski [w:] Kazimierz Grzybowski, Trybunały międzynarodowe a prawo wewnętrzne, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe 2012 [reprint wydania, Lwów 1937], s. VII–XIV. ISBN 978–83–7666–182–7
- ↑ a b c Kazimierz Grzybowski. findagrave.com. [dostęp 2015-08-31]. (ang.).
- ↑ Rozbudowa Katedry Prawa Politycznego i Prawa Narodów na U. J. K.. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 31 z 10 lutego 1938.
- ↑ A. Redzik, Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w okresie Drugiej Rzeczypospolitej i czasie II wojny światowej. Wybrane zagadnienia, „Prace Komisji Historii Nauki PAU”, Tom X (2010), s. 111-152
- ↑ Jan Draus: Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie 1918-1946. Portret kresowej uczelni. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2007, s. 96, 98. ISBN 978-83-7188-964-6.
- ↑ Jan Korytnicki: O kolaboracji polskich socjalistów po II wojnie światowej. 2009, s. 6-7.
- ↑ Kazimierz Żygulski: Sowiecka okupacja Lwowa. lwow.home.pl. [dostęp 2015-01-16].
- ↑ Jan Draus: Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie 1918-1946. Portret kresowej uczelni. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2007, s. 84. ISBN 978-83-7188-964-6.
- ↑ Jan Draus: Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie 1918-1946. Portret kresowej uczelni. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2007, s. 198. ISBN 978-83-7188-964-6.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Jan Draus: Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie 1918-1946. Portret kresowej uczelni. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2007, s. 96. ISBN 978-83-7188-964-6.
- Kazimierz Grzybowski – publikacje w bazie Google Books. google.pl. [dostęp 2015-08-31].
- Kazimierz Grzybowski – publikacje w bazie WorldCat. worldcat.org. [dostęp 2015-08-31].
- Urodzeni w 1907
- Zmarli w 1993
- Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie
- Członkowie konspiracji antyradzieckiej na ziemiach polskich 1939–1941
- Członkowie Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie
- Ludzie urodzeni w Czortkowie
- Naukowcy polonijni w Stanach Zjednoczonych
- Polscy sowietolodzy
- Polscy specjaliści prawa międzynarodowego
- Polscy zesłańcy w ZSRR 1940–1941
- Wykładowcy Duke University
- Wykładowcy Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie