Jan Kucharzewski
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
27 maja 1876 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
4 lipca 1952 |
Prezydent Ministrów w Królestwie Polskim | |
Okres |
od 2 października 1918 |
Przynależność polityczna |
bezpartyjny |
Poprzednik | |
Następca | |
Prezydent Ministrów w Królestwie Polskim | |
Okres |
od 26 listopada 1917 |
Przynależność polityczna |
bezpartyjny |
Następca | |
Odznaczenia | |
![]() |
Jan Kucharzewski (ur. 27 maja 1876 w Wysokiem Mazowieckiem, zm. 4 lipca 1952 w Nowym Jorku) – polski historyk, prawnik, polityk, premier (1917–1918), Referendarz Rady Regencyjnej[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Absolwent gimnazjum gubernialnego w Łomży[2]. W 1898 ukończył studia na Wydziale Prawnym Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego, od 1906 pracował jako adwokat. Był członkiem Zetu i Bratniej Pomocy. W latach 1907–1908 był wykładowcą podstaw polityki na Wydziale Humanistycznym Towarzystwa Kursów Naukowych w Warszawie[3].
Pierwsze lata I wojny światowej spędził w Szwajcarii, gdzie prowadził działalność publicystyczną na rzecz sprawy polskiej. W czerwcu 1917 wrócił do Warszawy. Był pracownikiem Rady Departamentu Spraw Politycznych Tymczasowej Rady Stanu[4]. Rozpoczął pracę w administracji podległej Radzie Regencyjnej. Od 26 listopada 1917 do 27 lutego 1918 pełnił urząd Prezydenta Ministrów (szefa rządu). Po raz drugi został premierem 2 października 1918, ale funkcję sprawował zaledwie przez tydzień, na tym stanowisku podpisał orędzie Rady Regencyjnej z 7 października zapowiadające nadejście niepodległości[5]. W okresie międzywojennym doradca przy Radzie Ministrów i MSZ, następnie zajmował się działalnością naukową i publicystyczną. W czasie II wojny światowej przebywał w USA, gdzie wielokrotnie zabierał głos na rzecz Polski, z pozycji antysowieckich i antykomunistycznych. Prezes Polskiego Instytutu Naukowego w Nowym Jorku (1942–1952). Członek założyciel Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie.
Jako historyk zajmował się głównie dziejami Rosji i Polski w XIX i XX wieku. Był członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (od 1921 członek rzeczywisty, od 1929 członek zwyczajny) i Polskiej Akademii Umiejętności (od 1926 członek korespondent, od 1936 członek czynny).
Siostrą jego matki była Teodora Raczkowska[6].
Wybrane publikacje
[edytuj | edytuj kod]- Socyalizm prawniczy (1906)
- Sprawa polska w parlamencie frankfurckim 1848 roku (1908)
- Réflexions sur le problème Polonais, Lausanne 1916, ss. 91 (1916)
- Maurycy Mochnacki (1910)
- Epoka Paskiewiczowska. Losy oświaty (1914)
- Od białego caratu do czerwonego (tom 1–7, Warszawa 1923–1935, Wyd. Kasy im Mianowskiego, wyd. 2 – Warszawa: PWN 1998-2000)
- The Origin of Modern Russia (1948), wyd. polskie: Od białego do czerwonego caratu z przedmową Oskara Haleckiego, London 1986, Veritas Foundation Publication Centre, ISBN 0-901215-91-0.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Jan_Kucharzewski_-_Gr%C3%B3b_na_cmentarzu_New_York%2C_12033_USA.jpg/220px-Jan_Kucharzewski_-_Gr%C3%B3b_na_cmentarzu_New_York%2C_12033_USA.jpg)
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1923)[7]
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Zdzisław Julian Winnicki, Rada Regencyjna Królestwa Polskiego i jej organy (1917–1918), s. 62.
- ↑ Premier z naszego gimnazjum [online], Gazeta Współczesna, 30 stycznia 2010 [dostęp 2021-01-21] .
- ↑ Dziesięciolecie Wolnej Wszechnicy Polskiej TKN: sprawozdanie z działalności Towarzystwa Kursów Naukowych, 1906–1916, opracowali Ryszard Błędowski, Stanisław Orłowski, Henryk Mościcki, Warszawa 1917, s. 129. Podkarpacka BC – wersja elektroniczna
- ↑ Włodzimierz Suleja, Tymczasowa Rada Stanu, Warszawa 1998, s. 221.
- ↑ Dz.U. z 1918 r. nr 12, poz. 23
- ↑ Marek Jerzy Minakowski , Anna Raczkowska [online] .
- ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 15.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Oskar Halecki, Ś.p. Jan Kucharzewski, „Teki Historyczne” 5 (1951/1952), z. 3/4, s. 106–109.
- Oskar Halecki, Pamięci Jana Kucharzewskiego, „Nowy Świat”, 8 lipca 1951.
- Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego
- Członkowie Bratniej Pomocy
- Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności
- Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego
- Członkowie Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie
- Członkowie Związku Młodzieży Polskiej „Zet”
- Historycy dziejów Rosji
- Ludzie urodzeni w Wysokiem Mazowieckiem
- Ludzie związani z Łomżą
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Polscy historycy emigracyjni
- Polscy sowietolodzy
- Premierzy Rady Regencyjnej
- Urodzeni w 1876
- Urzędnicy Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego 1917–1918
- Współpracownicy Tymczasowej Rady Stanu
- Wykładowcy Towarzystwa Kursów Naukowych 1905–1918
- Zmarli w 1952