Cywilizacja prawosławna
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Civilizations_map.png/300px-Civilizations_map.png)
Cywilizacja prawosławna – jedna z cywilizacji wyróżnianych przez Samuela Huntingtona w pracy Zderzenie cywilizacji.
W ujęciu Samuela Huntingtona na obszarach, gdzie dominującą religią jest prawosławie, powstała specyficzna cywilizacja oparta na odrzuceniu demokracji na rzecz różnych form autokratycznych i ogromnych różnicach w poziomie życia oraz technologii pomiędzy centrami (zwłaszcza Moskwą) a prowincją. Przyczyn takiego stanu rzeczy Huntington upatrywał w bizantyjskim rodowodzie kultury tego obszaru, utrwaleniu się w toku historii (niewola tatarska, carat) niedemokratycznych form władzy oraz ograniczonemu kontaktowi z zachodnimi ruchami kulturalnymi i umysłowymi, zwłaszcza renesansem i oświeceniem.
Do obszaru cywilizacji prawosławnej Huntington zaliczał obszar byłego Związku Radzieckiego oraz Grecję, Rumunię, Bułgarię i Serbię.
Huntington przewidywał szybki upadek cywilizacji prawosławnej poprzez jej kulturowe zlanie się z cywilizacją zachodnią, jego zdaniem ten proces już rozpoczął się po rozpadzie ZSRR[potrzebny przypis]. Twierdził również, że niektóre obszary tradycyjnie przynależne cywilizacji prawosławnej są obecnie przejmowane przez cywilizację islamską.
Inni historiozofowie różnie nazywają tę cywilizację, Arnold Joseph Toynbee określa ją jako ortodoksyjnochrześcijańską (odgałęzienie w Rosji). Feliks Koneczny określał cywilizację panującą w Rosji jako turańską[1].
Pojęcie cywilizacji prawosławnej, jako określenie wspólnego obszaru kulturowego krajów zamieszkanych przez większość wyznawców prawosławia i zarazem podstawy przyszłej współpracy tych krajów, zostało przejęte przez rosyjskie koła rządowe związane z prezydentem Władimirem Putinem[2]. W rosyjskiej publicystyce cywilizacji prawosławnej przypisywane są jednak nieco inne cechy – zdolność do pokojowego współistnienia (w szczególności z islamem), zachowanie tradycyjnej duchowości w odróżnieniu od laickiego Zachodu[3].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Huntington S.P. Zderzenie cywilizacji Warszawskie Wydawnictwo Literackie Muza, Warszawa 2001
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Bezat P., Teoria cywilizacji Feliksa Konecznego, Dom Wydawniczy „Ostoja”, Krzeszowice 2004, str.81-84., ISBN 83-88020-97-8
- ↑ A. Grajewski, RasPutin
- ↑ Alicja Curanović , Rosyjska Cerkiew Prawosławna wobec innych związków wyznaniowych [online] .