Cristina Fernández de Kirchner
![]() Cristina Fernández de Kirchner (2022) | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Prezydent Republiki Argentyńskiej | |
Okres |
od 10 grudnia 2007 |
Przynależność polityczna | |
Wiceprezydent | |
Poprzednik | |
Następca | |
Wiceprezydent Republiki Argentyńskiej | |
Okres |
od 10 grudnia 2019 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca | |
![]() | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Cristina Elisabeth Fernández de Kirchner (ur. 19 lutego 1953 w La Placie) – argentyńska polityk, senator z prowincji Santa Cruz w latach 1995–1997 i 2001–2005 oraz z prowincji Buenos Aires w latach 2005–2007 i od 2017, argentyńska pierwsza dama w latach 2003–2007, prezydent Argentyny w latach 2007–2015, wiceprezydent Argentyny w latach 2019–2023.
Edukacja i życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Cristina Fernandez de Kirchner urodziła się 19 lutego 1953 roku w mieście La Plata w prowincji Buenos Aires[1]. Jest córką Eduarda Fernándeza i Ofelii Esther Wilhelm (ur. 1929, zm. 2019), której rodzicami byli niemiecki robotnik Carlos Wilhelm i hiszpańska pokojówka[1][2][3]. Ma siostrę Gisele[2].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/N%C3%A9stor_Kirchner_y_Cristina_Fern%C3%A1ndez-Buenos_Aires-Mayo_2004.jpg/240px-N%C3%A9stor_Kirchner_y_Cristina_Fern%C3%A1ndez-Buenos_Aires-Mayo_2004.jpg)
9 marca 1975 wyszła za mąż za kolegę ze studiów, Néstora Kirchnera. Oboje przenieśli się następnie do prowincji Santa Cruz, gdzie rozwinęli prywatną działalność. Mają dwoje dzieci: Maximo i Florencię Kirchner.
Kariera polityczna
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Cristina_Fern%C3%A1ndez_de_Kirchner_-_Laura_Bush.jpg/240px-Cristina_Fern%C3%A1ndez_de_Kirchner_-_Laura_Bush.jpg)
Fernandez rozpoczęła polityczną działalność w latach 70. w Tendencia Revolucionaria, frakcji Partii Justycjalistycznej i w jej ruchu młodzieżowym. W czasie rządów junty wojskowej w kraju pod wodzą Jorge Rafaela Videli (1976-1983), małżeństwo Kirchnerów wycofało się z polityki i wspólnie prowadziło praktykę adwokacką w Río Gallegos.
Do polityki Fernandez de Kirchner wróciła pod koniec lat 80. XX wieku i w 1989 została członkiem Zgromadzenia Lokalnego prowincji Santa Cruz. W 1993 uzyskała reelekcję.
W 1995 została przedstawicielką prowincji Santa Cruz w argentyńskim Senacie, a w 1997 w Izbie Deputowanych. W 2001 ponownie weszła w skład Senatu, reprezentując ciągle tę samą prowincję.
Fernandez de Kirchner aktywnie wsparła kampanię prezydencką swojego męża w 2003. Néstor Kirchner został prezydentem 25 maja 2003 i urząd ten sprawował do 10 grudnia 2007. Jako pierwsza dama stała się ambasadorem i rzecznikiem rządu. Jej odważny styl wystąpień publicznych spolaryzował argentyńską politykę, lecz został doceniony przez dużą część społeczeństwa, głównie wywodzącego się z niższych klas.
W wyborach w październiku 2005 była główną kandydatką Frontu na rzecz Zwycięstwa (koalicja wyborcza Partii Justycjalistycznej) do urzędu senatora w prowincji Buenos Aires. 23 października 2005 po kampanii wyborczej, pokonała swą rywalkę, Hildę Gonzalez de Duhalde, żonę prezydenta Eduardo Duhalde. Jej lista zdobyła o 25% więcej głosów.
Wybory prezydenckie
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/Cristina_Fernandez_at_2007_Presidential_elections.jpg/240px-Cristina_Fernandez_at_2007_Presidential_elections.jpg)
28 października 2007
Wiosną 2007 prezydent Nestor Kirchner, który wydawał się być najpoważniejszym kandydatem do urzędu prezydenta w 2007, ogłosił, iż nie zamierza ubiegać się o reelekcję, choć według wszelkich sondaży bez trudu by ją uzyskał. 1 lipca 2007 szef gabinetu prezydenta, Alberto Fernández, ogłosił oficjalnie, że kandydatką Frontu na rzecz Zwycięstwa będzie żona Kirchnera – Cristina Fernández de Kirchner. Rozpoczęła ona swoją kampanię wyborczą 19 lipca 2007.
Cristina Fernández de Kirchner w wyborach 28 października 2007 odniosła zwycięstwo już pierwszej turze głosowania, zdobywając 44,9% głosów poparcia. Jej główna rywalka, była Miss Argentyny Elisa Carrió otrzymała tylko niecałe 23% głosów. Trzecie miejsce, z wynikiem 16,9% głosów, zajął ekonomista i były minister, Roberto Lavagna[4][5].
14 listopada 2007 ogłosiła skład swojego gabinetu. Siedmiu z 12 ministrów zajmowało swoje stanowiska już w gabinecie jej męża, m.in. minister rozwoju społecznego Alicia Kirchner, siostra Nestora Kirchnera[6]. Cristina Kirchner oficjalnie objęła urząd prezydenta 10 grudnia 2007 na czteroletnią kadencję[7]. Jest drugą kobietą na tym stanowisku, jednak pierwszą wybraną w wyniku wyborów powszechnych.
Prezydentura (2007-2015)
[edytuj | edytuj kod]Na początku swej prezydentury Kirchner weszła w ostry konflikt ze Stanami Zjednoczonymi. Amerykański prokurator oskarżył bowiem administrację Kirchner o przyjęcie w sierpniu 2007 nielegalnych środków finansowych w wysokości 790 mln USD na swoją kampanię prezydencką od prezydenta Wenezueli Hugo Cháveza[8]. Oba państwa kategorycznie temu zaprzeczyły.
19 grudnia 2007 Kirchner w odpowiedzi na oskarżenia, wezwała amerykańskiego ambasadora i ograniczyła jego uprawnienia[9]. 31 stycznia 2008 ambasador amerykański na specjalnej konferencji, w obecności de Kirchner, oświadczył iż rząd USA nigdy nie wysuwał żadnych oskarżeń pod adresem administracji argentyńskiej, co złagodziło dwustronny spór.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Vista_Plaza_de_Mayo_Movilizaci%C3%B3n_18-jun-08_-presidenciagovar.jpg/240px-Vista_Plaza_de_Mayo_Movilizaci%C3%B3n_18-jun-08_-presidenciagovar.jpg)
W marcu 2008 rząd prezydent de Kirchner przedstawiła projekt ustawy podnoszącej podatki eksportowe na produkty rolne z obecnych 35% do 44%. Krok ten doprowadził do masowych strajków i blokad rolniczych, które rozpoczęły się 12 marca 2008. Protestujący domagali się wycofania się rządu z nowych taryf podatkowych. 25 marca 2008 tysiące demonstrantów zebrało się w Buenos Aires naprzeciw pałacu prezydenckiego, uderzając w metalowe garnki[10]. Kilka godzin później prezydent de Kirchner oskarżyła rolników o wzniecanie niepokojów społecznych i chęć ogromnych zysków. Zaogniło to sytuację i protesty rozprzestrzeniły się na cały kraj.
1 kwietnia 2008 rząd zorganizował w stolicy wiec swoich zwolenników, którzy przemaszerowali ulicami Buenos Aires. Na mównicy wystąpiła prezydent, która wezwała rolników do działania „jako część społeczeństwa, a nie jako właścicieli kraju”[11]. W wyniku sporu z rolnikami, gwałtownie spadło poparcie społeczne dla prezydent i jej administracji. W sondażach z kwietnia 2008, z rządów prezydent Fernandez de Kirchner było zadowolonych tylko ok. 23% respondentów[12].
5 lipca 2008 ustawę o podatkach eksportowych przyjęła Izba Deputowanych, niższa izba parlamentu, stosunkiem głosów 129 do 122[13]. 17 lipca 2008 w głosowaniu w Senacie, głos jego przewodniczącego i jednocześnie wiceprezydenta Julio Cobosa, przesądził o odrzuceniu ustawy[14]. Tym samym kontrowersyjne prawo nie weszło w życie, a wiceprezydent Cobos został okrzyknięty przez administrację prezydencką mianem zdrajcy.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Cristina_y_Lula_2.jpg/240px-Cristina_y_Lula_2.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/59/Pope_Francis_with_Cristina_Fernandez_de_Kirchner_7.jpg/240px-Pope_Francis_with_Cristina_Fernandez_de_Kirchner_7.jpg)
20 października 2008 prezydent Fernández de Kirchner podpisała ustawę o nacjonalizacji środków prywatnych funduszy emerytalnych, opiewających na kwotę 30 miliardów USD. Ruch ten uzasadniała potrzebą ochrony aktywów obywateli w obliczu niepewnej sytuacji na rynku finansowym, związanej z kryzysem gospodarczym[15].
21 lipca 2010 prezydent podpisała ustawę legalizującą małżeństwa osób tej samej płci. Podpisanie miało uroczysty charakter i odbyło się w Casa Rosada (Różowy Dom – siedziba prezydenta) w Buenos Aires. Pod budynkiem zgromadziły się setki osób popierających wprowadzenie ustawy[16].
25 października 2010 roku Fernández de Kirchner uroczyście otworzyła argentyński zakład wzbogacania uranu, nieużywany od 1989 roku. Zakład przeszedł pierwszy etap modernizacji, mający zwiększyć jego wydajność 150 razy[17].
W wyborach generalnych 23 października 2011 uzyskała reelekcję po wygranej w pierwszej turze głosowania, w której zdobyła 50,24% głosów poparcia. Jej najpoważniejszy rywal Ricardo Alfonsín z Radykalnej Unii Obywatelskiej otrzymał 12,20% głosów[18].
28 grudnia 2011 poinformowano, że Kirchner cierpi na raka brodawkowatego tarczycy, którego wykryto tydzień wcześniej podczas rutynowych badań. 4 stycznia 2012 przeprowadzono operację wycięcia tarczycy, po której okazało się, że była ona zdrowa[19]. 18 marca 2013 w Watykanie spotkała się na audiencji generalnej z papieżem Franciszkiem, a dzień później uczestniczyła w inauguracji jego pontyfikatu[20]. Kilka razy Cristina Fernandez de Kirchner była przyjmowana na audiencji u papieża Franciszka: w 2014 dwa razy; w marcu[21] i we wrześniu[22] i w czerwcu 2015[23].
W wyborach prezydenckich w 2015, w których nie mogła już po raz kolejny startować, poparła kandydaturę byłego wiceprezydenta, Daniela Scioli[24]. Kandydat przez nią popierany wygrał I turę zaś poniósł porażkę w II turze, przegrywając z burmistrzem stolicy Argentyny Mauricio Macrim[25][26]. 10 grudnia 2015 Cristina Fernandez de Kirchner zakończyła urząd prezydenta Argentyny, nie uczestnicząc w inauguracji swojego następcy, gdyż jego zwycięstwo określiła jako „zamach stanu”[27][28].
Okres postprezydentalny i wiceprezydentura
[edytuj | edytuj kod]27 grudnia 2016 zostały de Kirchner postawione zarzuty korupcji. Była prezydent miała rozstrzygać przetargi na korzyść zaprzyjaźnionego biznesmena Lazaro Baeza. Jednocześnie sędzia nakazał zamrozić majątek de Kirchner[29]. W sierpniu 2018 r. postawiono jej zarzuty kierowania organizacją korupcyjną[30].
W maju 2019 ogłosiła Alberta Fernándeza jako kandydata na urząd Prezydenta Argentyny w wyborach prezydenckich zaś siebie jako kandydatkę na urząd wiceprezydenta Argentyny[31]. W wyborach tych odnieśli zwycięstwo, wygrywając już w pierwszej turze ze swoim konkurentem Mauricio Macrim, który ubiegał się o reelekcję[32]; 10 grudnia 2019 Alberto Fernández został zaprzysiężony na kolejnego prezydenta zaś Cristina de Kirchner na urząd wiceprezydenta Argentyny[33]. 2 września 2022 doszło do nieudanej próby zabójstwa de Kirchner[34]. Napastnik nie oddał strzału mimo iż pistolet, którym się posłużył był naładowany. Inne źródła donoszą, że napastnik pociągnął za spust, sama broń jednak nie wypaliła[35].
10 grudnia 2023 z chwilą oddawania władzy przez Alberto Fernandeza i przekazania jego następcy, zakończyła pełnienie funkcji wiceprezydenta.
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]W 2016 roku na cześć Cristiny Fernández de Kirchner nazwano znaleziony w Argentynie nowy gatunek owada Argentinala cristinae, w podziękowaniu za wyniesienie urzędu sekretarza ds. nauki do rangi ministra poprzez utworzenie Ministerstwa Nauki, Technologii i Innowacji[36].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Fernández de Kirchner, Cristina. [w:] Biographies [on-line]. volgagermans.org. [dostęp 2020-11-27]. (ang.).
- ↑ a b Ofelia Esther Wilhelm: perfil bajo y pasión por el fútbol. telefenoticias.com.ar, 2019-04-19. [dostęp 2020-11-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-05)]. (hiszp.).
- ↑ Murió Ofelia Esther Wilhelm, la madre de Cristina Kirchner. [w:] NACIONALES [on-line]. elsolnoticias.com.ar, 2019-04-19. [dostęp 2020-11-27]. (hiszp.).
- ↑ Argentina’s first lady wins poll, BBC News, 29 października 2007.
- ↑ Kirchner’s policies remain a mystery, BBC News, 29 października 2007.
- ↑ El nuevo Gabinete: Lousteau va a Economía y De Vido sigue en Planificación Federal, Clarin.com, 14 listopada 2007.
- ↑ Fernandez sworn is as Argentina’s new president, USA Today, 10 grudnia 2007.
- ↑ Argentina, Venezuela and America. Slush and garbage, The Economist, 3 stycznia 2008.
- ↑ Argentina Protests Charges, Restricts U.S. Ambassador. bloomberg.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-10-20)]., Bloomberg.com, 19 grudnia 2007.
- ↑ Argentine farm taxes row deepens, BBC News, 26 marca 2008.
- ↑ Fernandez slams Argentine farmers, BBC News, 2 kwietnia 2008.
- ↑ La popularidad de la presidenta argentina se hunde en tres meses, EL País, 9 kwietnia 2008.
- ↑ Argentine MPs approve farm taxes, BBC News, 5 lipca 2008.
- ↑ Argentine Senate rejects farm tax, BBC News, 17 lipca 2008.
- ↑ Argentina to take over pensions, BBC News, 21 października 2008.
- ↑ Argentina’s gay marriage law signed by president.
- ↑ Argentina celebrates enrichment plant reactivation.
- ↑ Primaria presidencial: Resultados finales, fiscaldemesa.com.ar, 30 października 2011.
- ↑ Niepotrzebnie wycięli tarczycę pani prezydent.
- ↑ Papież spotyka się z prezydent Argentyny. Byli wrogami, teraz „szansa na nowy rozdział”. gazeta.pl. [dostęp 2013-03-18].
- ↑ Papież Franciszek spotkał się z prezydent Argentyny. wp.pl. [dostęp 2014-03-18].
- ↑ Prezydent Argentyny po raz czwarty u Papieża. wiara.pl. [dostęp 2014-09-20].
- ↑ Prezydent Argentyny z wizytą u papieża Franciszka. wpolityce.pl. [dostęp 2015-06-08].
- ↑ Wybory prezydenckie w Argentynie. polskieradio.pl. [dostęp 2015-10-26].
- ↑ El escrutinio definitivo confirmó el ballotage y estiró la diferencia entre Daniel Scioli y Mauricio Macri. infobae.com.
- ↑ Macri wins historic presidential runoff. buenosairesherald.com. [dostęp 2015-11-22]. (ang.).
- ↑ Skandal w czasie zaprzysiężenia prezydenta. Jego poprzedniczka odmówiła udziału. tvn24.pl. [dostęp 2015-12-10].
- ↑ Argentina Presidential Feud Turns Handover Ceremony Into a Farce. bloomberg.com. [dostęp 2015-12-10]. (ang.).
- ↑ Argentyna: Zarzuty karne dla byłej prezydent Kirchner. rp.pl. [dostęp 2016-12-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-12-28)]. (pol.).
- ↑ Maciej Stasiński , Łapownicza władza państwa Kirchnerów w Argentynie, „wyborcza.pl”, 3 sierpnia 2018 [dostęp 2018-08-03] (pol.).
- ↑ Alberto Fernández presidente, Cristina Kirchner vice: el video en el que la senadora anuncia la fórmula. lanacion.com.ar, 2019-05-18. [dostęp 2019-12-11].
- ↑ Radość i śpiewy na ulicach. Argentyna wybrała nowego prezydenta. tvn24.pl. [dostęp 2019-10-28].
- ↑ Cristina Fernández de Kirchner no será una vicepresidenta decorativa para los argentinos. panamaamerica.com.pa. [dostęp 2019-12-11].
- ↑ „Próba zabójstwa” wiceprezydent Argentyny. Grożono jej bronią [online], Rzeczpospolita [dostęp 2022-09-03] (pol.).
- ↑ WICEPREZYDENT ARGENTYNY CUDEM UNIKNĘŁA ŚMIERCI W ZAMACHU [online], O SŁUŻBACH, 2 września 2022 [dostęp 2022-09-03] (pol.).
- ↑ J.F. Petrulevicius, P.R. Gutiérrez. New basal Odonatoptera (Insecta) from the lower Carboniferous (Serpukhovian) of Argentina. „Arquivos Entomolóxicos”. 16, s. 341–358, 2016. ISSN 1989-6581.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Strona oficjalna Cristiny Fernández de Kirchner
- Argentina’s Bill and Hillary: Which one will run?, Boston Herald, 6 lutego 2007.
- Profil na stronie Senatu. senado.gov.ar. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-03)].
- Zdjęcia Cristiny Fernández
- Cristina Fernández – video
- PWN: 5395212
- Britannica: biography/Cristina-Fernandez-de-Kirchner
- Treccani: fernandez-de-kirchner-cristina-elisabet
- Universalis: cristina-fernandez-de-kirchner
- NE.se: cristina-kirchner
- SNL: Cristina_Fernández_de_Kirchner
- VLE: cristina-fernandez-de-kirchner
- Catalana: 0283845
- DSDE: Cristina_Fernández_de_Kirchner
- Hrvatska enciklopedija: 68014
- Prezydenci Argentyny
- Pierwsze damy Argentyny
- Odznaczeni Orderem Izabeli Katolickiej
- Odznaczeni Orderem Słońca Peru
- Odznaczeni Orderem Oswobodziciela
- Odznaczeni Orderem Wyzwoliciela San Martina
- Argentyńczycy pochodzenia hiszpańskiego
- Argentyńczycy pochodzenia niemieckiego
- Ludzie urodzeni w La Placie (miasto)
- Urodzeni w 1953