Arapaho
![]() | |
Populacja |
7000+ |
---|---|
Miejsce zamieszkania | |
Język | |
Grupa | |
![]() Mapa języków Indian w stanie Oklahoma. Arapaho - jasnoróżowy |
Arapaho (ang. Arapaho nation, Arapahoe) – Indianie Ameryki Północnej zamieszkujący pierwotnie obszary Prerii i mówiący językiem z rodziny algonkiańskiej.
Zasłynęli głównie swymi wyszywankami z koralików. Każda praca opowiada jakąś historię (inaczej niż u innych plemion, gdzie koraliki służyły wyłącznie do ozdoby i nie przekazywały żadnych treści).
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/Arapaho_camp%2C_ca._1870.jpg/220px-Arapaho_camp%2C_ca._1870.jpg)
Historia
[edytuj | edytuj kod]Lud Arapaho zamieszkiwał w przeszłości tereny dzisiejszej północnej Minnesoty i ruszył w kierunku prerii w tym samym czasie, lub nieco wcześniej, niż Szejeni. Aczkolwiek zawsze trzymali się blisko Szejenów i powszechne było zawieranie małżeństw międzyplemiennych, nigdy nie nauczyli się języka Szejenów i kultywowali własne zwyczaje i tradycje, np. chowali swych zmarłych w ziemi, podczas gdy Szejenowie korzystali z żalników z wysokimi, nadziemnymi platformami. Początkowo prowadzili osiadły tryb życia, z czasem stali się wędrownymi (najpierw pieszymi, potem konnymi) myśliwymi, polującymi m.in. na bizony.
Wraz z Szejenami opanowali wschodnie obszary dzisiejszych stanów Wyoming i Kolorado. W pewnym momencie podzielili się na trzy grupy plemienne – Północnych Arapaho, Południowych Arapaho i Gros Ventre (inaczej Atsina). Zamknięci w rezerwatach w 1877 roku.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/ArapahoCamp_1868.jpg/220px-ArapahoCamp_1868.jpg)
Teraźniejszość
[edytuj | edytuj kod]Obecnie zamieszkują w większości wraz z Szoszonami (dawni plemienni wrogowie) w rezerwacie Wind River w stanie Wyoming oraz w stanie Oklahoma (w 1907 zostali pozbawieni rezerwatu, który dzielili wraz z Szejenami), mówią po angielsku, ale część zachowuje w rezerwatach elementy dawnej plemiennej kultury, religii (Taniec Słońca wśród grupy północnej nad brzegami rzeki Wind) i języka.
Imieniem Arapaho nazwano hrabstwo i górę w Kolorado, a także wiele miejscowości w Nebrasce, Północnej Karolinie, Kolorado i Wyoming. Taką nazwę nosi stolica hrabstwa Custer w Oklahomie.
Liczebność
[edytuj | edytuj kod]Według danych U.S. Census Bureau, podczas spisu powszechnego w 2000 roku 7000 obywateli USA zadeklarowało, że jest pochodzenia wyłącznie Arapahoe, zaś 9258 – wyłącznie lub między innymi Arapahoe. Ponadto 3634 osoby zadeklarowały pochodzenie wyłącznie Cheyenne-Arapaho, zaś 4510 – wyłącznie lub między innymi Cheyenne-Arapaho.
Polonika
[edytuj | edytuj kod]Polski badacz prof. Feliks Gross prowadził wśród nich letnie badania terenowe w latach 1947–1949.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Barry M. Pritzker: A Native American Encyclopedia: History, Culture, and Peoples. Oxford: Oxford University Press, 2000. ISBN 978-0-19-513877-1. (ang.).