Adam Roman
Tablica upamiętniająca Adama Romana na cokole rzeźby „Sztafeta” | |
Data i miejsce urodzenia |
20 maja 1916 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
25 lutego 2013 |
Narodowość | |
Dziedzina sztuki | |
Ważne dzieła | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/87/Holy_Cross_church_in_Warsaw_-_Details_-_02.jpg/200px-Holy_Cross_church_in_Warsaw_-_Details_-_02.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/POL_Sztafeta_07.jpg/200px-POL_Sztafeta_07.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/H_J%C3%B3zef_Che%C5%82mo%C5%84ski_sculpture_in_Radziejowice_Park.jpg/200px-H_J%C3%B3zef_Che%C5%82mo%C5%84ski_sculpture_in_Radziejowice_Park.jpg)
Adam Roman (ur. 20 maja 1916 w Kraśniku Lubelskim, zm. 25 lutego 2013 w Warszawie) – polski rzeźbiarz, profesor, wykładowca Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, długoletni kierownik Katedry Konserwacji Rzeźby Kamiennej, autor m.in. Sztafety.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Przed wojną uczył się kamieniarstwa w zakładach rzemieślniczych. W 1939 walczył m.in. szeregach SGO „Polesie”[1]. W czasie powstania warszawskiego brał udział w walkach, należał m.in. do Batalionu „Czata 49”[2].
W latach 1946–1950 studiował na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Odbył również studia w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego. Brał udział w rekonstrukcji budowli i rzeźb powojennej Warszawy. W latach 1950–1971 był pedagogiem wydziału rzeźby, następnie Wydziału Konserwacji i Rekonstrukcji Dzieł Sztuki. Założyciel i długoletni kierownik Katedry Konserwacji Rzeźby Kamiennej. Jest jednym z założycieli Społecznego Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami. Swoją pracownię miał m.in. na Saskiej Kępie. Nakręcono w niej jedną ze scen filmu Andrzeja Wajdy pt. Człowiek z marmuru[3]. Pracownia ta znajdowała się przy ul. Alfreda Nobla, gdzie w domach szeregowych zamieszkali także inni rzeźbiarze: Józef Trenarowski, Józef Gosławski, Kazimierz Bieńkowski, Eugeniusz Żarkowski, Tadeusz Świerczek i Adam Procki[4].
Adam Roman zmarł 25 lutego 2013[5]. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 233-1-13)[6][7]. W sierpniu 2013 roku na cokole rzeźby Sztafeta zamieszczono tablicę upamiętniającą Adama Romana[8].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]- Kariatyda w budynku dawnej Prokuratury Generalnej w Warszawie (1948)
- Sztafeta – kompozycja sportowa (1953–1956) na Stadionie Dziesięciolecia (obecnie koło Stadionu Narodowego)
- Pomnik Jana Pawła II na dziedzińcu klasztornym w Bardzie Śląskim (1982)
- Pomnik Józefa Chełmońskiego w Radziejowicach (2002)
- Pomnik nagrobny Jerzego Waldorffa na cmentarzu Powązkowskim (2002)
- Pomnik Fryderyka Chopina w Królewcu (2010)[9]
- Pomnik Fryderyka Chopina w Tokio (2010)[10]
Wystawy
[edytuj | edytuj kod]Indywidualne
[edytuj | edytuj kod]Rok | Miasto | Wystawa | Placówka |
---|---|---|---|
1966 | Warszawa | Aktorzy Teatru Polskiego | Teatr Polski w Warszawie |
1978 | Opole | ? | Biuro Wystaw Artystycznych |
1978 | Kielce | ? | Biuro Wystaw Artystycznych |
1978 | Sokołów Podlaski | ? | Biuro Wystaw Artystycznych |
1978 | Siedlce | ? | Dom Kultury |
1980 | Kłodzko | ? | Muzeum Ziemi Kłodzkiej |
1986 | Kłodzko | ? | Muzeum Ziemi Kłodzkiej |
1997 | Warszawa | ? | Teatr Polski w Warszawie |
Zbiorowe
[edytuj | edytuj kod]Krajowe
[edytuj | edytuj kod]Rok | Miasto | Wystawa |
---|---|---|
1951 | Warszawa | II Ogólnopolska Wystawa Plastyki |
1960 | Warszawa | Rzeźba Polska 1945–1960 |
1961 | ? | Polskie dzieło plastyczne |
1964 | Opole | Polska rzeźba plenerowa |
1965 | ? | 20 lat PRL w twórczości plastycznej |
1965 | Warszawa | Warszawa w sztuce |
1966 | Warszawa | I Festiwal Sztuk Pięknych |
1966 | Kielce | Spotkania rzeźbiarskie 1966 |
1968 | Warszawa | II Festiwal Sztuk Pięknych |
1968 | Warszawa | 25 lat Ludowego Wojska Polskiego w plastyce |
1968 | Warszawa | Wystawa portretów rzeźbiarskich działaczy ruchu rewolucyjnego |
1969 | Kielce | Spotkania rzeźbiarskie |
1970 | ? | 25 lat rzeźby pomnikowej i monumentalnej PRL |
1971 | Wrocław | Rzeźba pomnikowa i monumentalna w Polsce Ludowej |
1972 | Orońsko | Spotkania rzeźbiarskie 1970–1972 |
1974 | ? | Przegląd rzeźby polskiej 1944–1974 |
1974 | Wrocław | Współczesna forma plastyczna w pejzażu miasta w Polsce |
1976 | ? | Sport w sztuce |
1976 | Warszawa | VI Festiwal Sztuk Pięknych |
1977 | ? | Sport w sztuce |
1980 | ? | Artyści plastycy Warszawy w 35-tą rocznicę wyzwolenia Warszawy |
2011 | Warszawa | Rzeźbiarze Saskiej Kępy wczoraj i dziś |
Zagraniczne
[edytuj | edytuj kod]Rok | Państwo | Miasto | Wystawa |
---|---|---|---|
1974 | Norwegia ![]() |
Oslo | ? |
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- 1954 – Srebrny Krzyż Zasługi
- 1955 – Medal 10-lecia Polski Ludowej[11]
- 1964 – Krzyż Walecznych
- 1968 – Medal Zwycięstwa i Wolności 1945
- 1968 – Medal za Warszawę 1939–1945
- 1972 – Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”
- 1979 – Odznaka Pamiątkowa Zgromadzenia „Radosław”
- 1981 – Odznaka Armii Krajowej Zgrupowania „Radosław”
- 1982 – Warszawski Krzyż Powstańczy
- 1984 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- 1995 – Odznaka Weterana Walk o Niepodległość
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Powstańcze Biogramy – Adam Roman. 1944.pl. [dostęp 2013-03-02].
- ↑ Adam Roman. ahm.1944.pl, 2009-08-18. [dostęp 2013-02-26].
- ↑ Rzeźbiarze Saskiej Kępy wczoraj i dziś. Warszawa: Klub Kultury Saska Kępa, 2011, s. 51–52.
- ↑ Hanna Faryna-Paszkiewicz: Saska Kępa – historia dzielnicy, jej mieszkańcy, środowisko artystyczne, sklepy i kawiarnie.... W: Hanna Faryna Paszkiewicz: Saska Kępa. Murator, 2001, s. 19. ISBN 83-915407-0-7.
- ↑ Zmarł profesor Adam Roman. saskakepa.waw.pl, 2013-02-27. [dostęp 2013-02-27].
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: ŁUCJA KAZIMIERA TRATNOWIECKA-ROMAN, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-12-19] .
- ↑ Tomasz Urzykowski: Żegnamy autora „Sztafety” na Narodowym. Miał 97 lat. gazeta.pl, 6 marca 2013. [dostęp 2013-03-06].
- ↑ Tomasz Urzykowski: Tablica dla zmarłego rzeźbiarza przed Stadionem Narodowym. gazeta.pl, 2013-08-23. [dostęp 2013-08-25].
- ↑ В Калининграде открыт памятник Шопену (ros.).
- ↑ W Tokio stanął pomnik Fryderyka Chopina. tvp.info, 2010-05-22. [dostęp 2013-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-05-26)].
- ↑ M.P. z 1955 r. nr 101, poz. 1400 - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dorota Kozielska: Adam Roman. Wskrzeszone piękno. Warszawa: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, 1997. ISBN 83-87321-04-4.
- Stanisław Wieczorek, Lech Majewski, Mistrzowie rzeźby, Warszawa 2004 ISBN 83-7100-238-6.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- „Adam Roman – Czas Sztafety” w PKOl. pkol.pl, 2011-03-09. [dostęp 2011-08-11].
- Prof. Adam Roman, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2011-08-11] .
- Izabela Kraj: Powstanie nocą na Wiśle opowiadane. zyciewarszawy.pl, 2011-07-21. [dostęp 2013-03-03].
- Tomasz Urzykowski: Żegnamy autora „Sztafety” na Narodowym. Miał 97 lat. gazeta.pl, 2013-03-06. [dostęp 2013-03-06].
- Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków
- Ludzie urodzeni w Kraśniku
- Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Krzyżem Walecznych (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej
- Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945
- Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945
- Odznaczeni Odznaką „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny”
- Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury”
- Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Warszawskim Krzyżem Powstańczym
- Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie
- Polscy pedagodzy
- Polscy rzeźbiarze
- Powstańcy warszawscy
- Rzeźbiarze związani z Warszawą
- Urodzeni w 1916
- Wykładowcy Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie
- Zmarli w 2013