Adam Ciemniewski
![]() Sianokosy | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data śmierci | |
Narodowość |
polska |
Dziedzina sztuki | |
Muzeum artysty |
Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie |
Adam Kazimierz Feliks Ciemniewski (ur. 11 maja 1866 w Warszawie, zm. w 1915) – polski artysta malarz.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był synem Jana Ciemniewskiego, herbu Prawdzic, pochodzącego ze starego mazowieckiego rodu, właściciela majątku w powiecie mławskim, który po jego utracie przeniósł się do Warszawy[1].
Adam Ciemniewski uczęszczał do gimnazjum w Warszawie, uczył się malarstwa i rysunku u Wojciecha Gersona. Po roku 1890 wyjechał do Monachium – jedynym udokumentowanym śladem jego pobytu jest wzmianka w Illustrierter Katalog der Münchener Jahresausstellug z 1893 roku[2]. Od roku 1892 przesyłał swoje prace na wystawy do Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Szybko zdobył popularność wśród nabywców i krytyków, którzy zachwycali się zwłaszcza jego impresjonistycznym ujęciem światła. Do kraju powrócił około 1895 roku. Zamieszkał w majątku swojej ciotki w Luszewie w powiecie ciechanowskim. W latach 1897–1901 przestał nadsyłać prace na wystawy TZSP. Około roku 1901 zamieszkał w nowym majątku rodziny – w Woźnikach koło Płońska. Ostatnie lata życia – po śmierci żony (1908) – spędził w samotności.
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Uprawiał malarstwo początkowo o tematyce historyczno-obyczajowej, a następnie wiejskiej oraz religijnej. Przebywając na wsi oddawał się z zamiłowaniem studiom natury oraz ludu wiejskiego. Był malarzem krajobrazów i scen z życia wiejskiego, do których wprowadzał oryginalny motyw bocznego oświetlenia. Jego obrazy były reprodukowane w latach 1885-98 na łamach „Tygodnika Ilustrowanego”, „Biesiady Literackiej”, „Kłosów”. Od 1903 roku zaczął malować obrazy niewielkich formatów – osoby z bliskiego otocznia, wnętrza, krajobrazy. Kadrowanie i tzw. „żabia perspektywa” przypisywane są zamiłowaniu artysty do fotografii.
Najbardziej znane obrazy
[edytuj | edytuj kod]- Zasadzka, reprodukowany w „Kłosach” w 1885 r. (gdy miał 19 lat)
- Gniazdo rodzinne i Wymarsz husarzy, reprodukowane w „Biesiadzie Literackiej” w 1886 r.
- Orka jesienna, reprodukowany w „Tygodniku Ilustrowanym” w 1899 r.
- Zbiór siana z pola
- Wczesnym rankiem
- Jesień
- Pod opieką
- Żniwo
- Pod wieczór
- Żniwa (1897, olej na płótnie, 135 x 112 cm)
Wystawy
[edytuj | edytuj kod]Ciemniewski wystawiał początkowo w Monachium i Wiedniu[1], później, w latach 1901 i 1902 w Zachęcie w Warszawie. Jego dzieła były pośmiertnie eksponowane trzykrotnie na wystawach: „Wojciech Gerson i Jego uczniowie” (1931), „Polska i jej lud w malarstwie XIX/XX wieku” (1934) oraz na wystawie monograficznej w Muzeum Okręgowym w Ciechanowie (1997)[2].
Jego religijne obrazy znajdowały się przed wojną w kościołach w Warce i Luszewie (obraz Siew na ścianie).
Zbiory
[edytuj | edytuj kod]Jego twórczości poświęcona jest stała wystawa monograficzna w Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie[3]. Ponadto jego obrazy znajdują się m.in. w Muzeum Narodowym w Warszawie (depozyt w Ambasadzie RP w Moskwie) oraz wielu zbiorach prywatnych.
Muzeum w Ciechanowie organizuje tzw. ogólnopolskie plenery im. Adama K.F. Ciemniewskiego, poświęcone kontynuacji jego pracy twórczej przez współczesnych artystów. Organizowane są również wystawy poplenerowe. II Plener był zorganizowany w 2009 r. w dworku Aleksandry Bąkowskiej w Gołotczyźnie[3].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Adam Ciemniewski był ojcem Jana Chryzostoma Ciemniewskiego (1908-1978), również znanego polskiego malarza.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Polski Słownik Biograficzny. T. 4. Warszawa-Kraków-Łódź-Poznań-Wilno-Zakopane: Polska Akademia Umiejętności, 1938, s. 48.
- ↑ a b CIEMNIEWSKI Adam Kazimierz (1866-1915).
- ↑ a b Muzeum Szlachty Mazowieckiej – wystawy.