Lusitània
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8d/REmpire-02_Hispania_Lusitania.png)
Lusitània èra una region puèi una província romana poblada pels lusitans. La region se limitava al país dels lusitans, mas la província s'espandissá al delà.
Lo país dels lusitans o la primièra Lusitània ocupava lo territòri entre lo Tage e lo Douro.
La província ocupava al contri la partida occidentala de la peninsula a l'oèst del riu Anas (Guadiana) e cap al nòrd, ocupant dos tèrces de la còsta occidentala, arribant al nòrd fins al Durius (Douro). Cap a l'èst compreniá la província de Salamanca e la region d'Extremadura, ont vivián los vètons. I Aviá a l'èst los carpetans, vètons o vèttons, vacceus e callaici (galhècs); e al sud los turdetans.
Capitala e de divisions administrativas
[modificar | Modificar lo còdi]La capitala èra Emèrita o Emèrita Augusta (Mèrida). Judicialment Se dividissiá en 3 convents juridics:
- Emèrita Augusta
- Pax Julia
- Scalabis
Èra formada de 46 vilas, que 5 èran de colonias, 1 municipium civium Romanorum (vila amb plen drech de ciutadania romana), 3 amb drech de ciutadania latina, e 36 estipendiaries (tributaries). Vespasian donèt dins totas las vilas lo drech latin.
Istòria
[modificar | Modificar lo còdi]Lusitània serà creada província lo 27 AbC separada d' Hispania Ulterior. La resta de la província serà nomenada Betica. Lusitània foguèt província imperial, e governada per de propretors. Las finanças èran administradas per un procurador imperial (procuratores caesaris).
Lo pòble lusitan ofriguèt feròç resisténcia als romans, merces a caps como Viriat.
A comptar del sègle V e fins al sègle VIII foguèt una província visigoda.
Pòbles
[modificar | Modificar lo còdi]dins lo país i aviá cinc grands pòbles e fòrça pichonas tribús.
Los cinc pòbles principals foguèron:
- Los lusitans (lusitani), sus la còsta oèst entre Douro e Tage
- Los vetons (vettones), a l'èst entre Douro e Anas
- Lo turduls vièlhs (turduli vetere), al sud-èst
- Los turdetans (turdetani) al sud entre lo Anas e la còsta oèst
- Los cèltas (celtici), distribuits dins la província mas principalament al sud e sud-èst de Tage fins Anas
Lo districte pus meridional se nomenava Cuneus (uèi Algarve) e una de las principalas tribús de la zòna èra los conis (conii).