आशिया
![]() | |
क्षेत्रफळ | ४,४५,७९,००० वर्ग किमी |
---|---|
लोकसंख्या | ३ अब्ज ८७ कोटी ९० लाख |
स्वतंत्र देश | ४७ |
संस्थाने व प्रांत | ४ |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Asia-UN.png/300px-Asia-UN.png)
देशाचे नाव व ध्वज | क्षेत्रफळ (वर्ग किमी) |
लोकसंख्या (१ जुलै २००८ रोजी) |
लोकसंख्या घनता (प्रति वर्ग किमी) |
राजधानी |
---|---|---|---|---|
मध्य आशिया: | ||||
![]() |
२,७२४,९२७ | १,५६,६६,५३३ | ५.७ | नुरसुल्तान |
![]() |
१९८५०० | ५३५६८६९ | २४.३ | बिश्केक |
![]() |
१४३१०० | ७२११८८४ | ४७. | दुशान्बे |
![]() |
४८८१०० | ५१७९५७३ | ९.६ | अश्गाबाद |
![]() |
४४७४०० | २८२६८४४१ | ५७.०१ | ताश्केंत |
पूर्व आशिया: | ||||
![]() |
९,५८४,४९२ | १,३२२,०४४,६०५ | १३४.० | बीजिंग |
![]() |
१,०९२ | ७,९०३,३३४ | ६,६८८.० | — |
![]() |
२५ | ४६०,८२३ | १८,४७३.३ | — |
![]() |
३५,९८० | २२,९२०,९४६ | ६२६.७ | तैपै |
![]() |
३७७,८३५ | १२७,२८८,६२८ | ३३६.१ | तोक्यो |
![]() |
१२०,५४० | २३,४७९,०९५ | १८४.४ | प्यॉंगयांग |
![]() |
९८,४८० | ४९,२३२,८४४ | ४९०.७ | सोल |
![]() |
१,५६५,००० | २,९९६,०८२ | १.७ | उलानबातर |
उत्तर आशिया: | ||||
![]() § |
१३,११५,२०० | १४०,७०२,०९२ | ३.० | मॉस्को |
आग्नेय आशिया:[५] | ||||
![]() |
५,७७० | ३८१,३७१ | ६०.८ | बंदर सेरी बेगवान |
![]() |
१८१,०३५ | १३,३८८,९१० | ७४ | फ्नोम पेन्ह |
![]() * |
१५,००७ | १,१०८,७७७ | ६३.५ | दिलि |
![]() * |
१,४१९,५८८ | २३७,५१२,३५५ | १५९.९ | जकार्ता |
![]() |
२३६,८०० | ६,६७७,५३४ | २४.४ | विआंतिआन |
![]() |
३२९,८४७ | २७,७८०,००० | ८४.२ | क्वालालंपूर |
![]() |
६७८,५०० | ४७,७५८,२२४ | ६२.३ | नॅपिडॉ[७] |
![]() |
३००,००० | ९२,६८१,४५३ | २८१.८ | मनिला |
![]() |
७०४ | ४,६०८,१६७ | ६,३६९.० | सिंगापूर |
![]() |
५१४,००० | ६५,४९३,२९८ | १२१.३ | बॅंगकॉक |
![]() |
३३१,६९० | ८६,११६,५५९ | २४६.१ | हनोई |
दक्षिण आशिया: | ||||
![]() |
६४७,५०० | ३२,७३८,७७५ | ४२.९ | काबुल |
![]() |
१४४,००० | १५३,५४६,९०१ | ९२६.२ | ढाका |
![]() |
४७,००० | ६८२,३२१ | १४.३ | थिंफू |
![]() |
३,१६७,५९० | १,१४७,९९५,२२६ | ३१८.२ | नवी दिल्ली |
![]() |
१,६४८,१९५ | ६५,८७५,२२३ | ४२ | तेहरान |
![]() |
३०० | ३७९,१७४ | १,०६७.२ | माले |
![]() |
१४०,८०० | २९,५१९,११४ | १८३.८ | काठमांडू |
![]() |
८०३,९४० | १६७,७६२,०४९ | १८३.७ | इस्लामाबाद |
![]() |
६५,६१० | २१,१२८,७७३ | २९८.४ | श्री जयवर्धनेपुरा |
पश्चिम आशिया: | ||||
§![]() |
२९,८०० | २,९६८,५८६ | १११.७ | येरेवान |
§![]() |
४६,८७० | ३,८४५,१२७ | ८२.० | बाकु |
![]() |
६६५ | ७१८,३०६ | ९८७.१ | मनामा |
{§![]() |
९,२५० | ७९२,६०४ | ८३.९ | निकोझिया |
![]() |
३६३ | १,५३७,२६९ | ३,३१५.७ | गाझा |
§![]() |
२०,४६० | ४,६३०,८४१ | ९९.३ | थ्बिलीसी |
![]() |
४३७,०७२ | २८,२२१,१८१ | ५४.९ | बगदाद |
![]() |
२०,७७० | ७,११२,३५९ | २९०.३ | जेरुसलेम[१०] |
![]() |
९२,३०० | ६,१९८,६७७ | ५७.५ | अम्मान |
![]() |
१७,८२० | २,५९६,५६१ | ११८.५ | कुवैत शहर |
![]() |
१०,४५२ | ३,९७१,९४१ | ३५३.६ | बैरुत |
![]() |
२१२,४६० | ३,३११,६४० | १२.८ | मस्कत |
![]() |
११,४३७ | ९२८,६३५ | ६९.४ | दोहा |
![]() |
१,९६०,५८२ | २३,५१३,३३० | १२.० | रियाध |
![]() |
१८५,१८० | १९,७४७,५८६ | ९२.६ | दमास्कस |
![]() § |
७५६,७६८ | ७१,८९२,८०७ | ७६.५ | अंकारा |
![]() |
८२,८८० | ४,६२१,३९९ | २९.५ | अबु धाबी |
![]() |
५,८६० | २,६११,९०४ | ३९३.१ | जेरुसलेम |
![]() |
५२७,९७० | २३,०१३,३७६ | ३५.४ | सना |
एकूण | ४३,८१०,५८२ | ४,०५०,४०४,१९३ | ८९.०७ |
हवामान: खंडाचा अंतर्गत भाग हा सागरी किनाऱ्यापासून खूप दूर असल्याने या भागाचे उन्हाळा अति उष्ण तर हिवाळा अतिथड असतो, म्हणजेच तेथे हवामान अतिशय विषम असते.
मानवी साधनसंपत्ती: कोणत्याही देशातील नागरिक ही त्या देशाची सर्वात महत्त्वाची साधनसंपत्ती असते. यासाठी प्रदेशातील लोकसंख्येचा अभ्यास करणे महत्त्वाचे ठरते.
मृदासंपत्ती: मृदासंपत्ती पृथ्वीवरील सर्व सजीवाचा मुख्य आधार आहे, कारण सर्व प्राणीमात्र प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षपणे अन्नासाठी ज्या वनस्पतीवर अवलंबून असतात त्या वनस्पतीचे अस्तित्व प्रामुख्याने मुदावर अवलंबून असते. आशिया खंडाच्या वेगवेगळ्या भागांत विविध प्रकारची मुदा आढळते. सिधू, गंगा, ब्रह्मपुत्रा, तैग्रिस इत्यादी नद्यांच्या खोऱ्यात गाळाची सुपीक मुदा असल्याने शेतीचा विकास जास्त झालेला आढळतो. भारतीय द्विपकल्पाच्या पठारी भागात काळी मुदा आढळते. मध्यआशियाच्या उचं भागात पर्वतीय मुदा आढळते. वाळवंटी प्रदेशात रेताड, वाळूमीश्रित मुदेची प्रमाण आधिक असते.
संदर्भ
[संपादन]- ^ The state is commonly known as simply "China", which is subsumed by the eponymous entity and civilization (China). Figures given are for mainland China only, and do not include Hong Kong, Macau, and Taiwan.
- ^ Hong Kong is a Special Administrative Region (SAR) of the PRC.
- ^ Macau is a Special Administrative Region (SAR) of the PRC.
- ^ Figures are for the area under the de facto control of the Republic of China (ROC) government, commonly referred to as Taiwan. Claimed in whole by the PRC; see political status of Taiwan.
- ^ Excludes Christmas Island and Cocos (Keeling) Islands (Australian external territories in the Indian Ocean southwest of Indonesia).
- ^ General Population Census of Cambodia २००८ - Provisional population totals, National Institute of Statistics, Ministry of Planning, released ३rd September, २००८
- ^ The administrative capital of Myanmar was officially moved from Yangon (Rangoon) to a militarised greenfield just west of Pyinmana on ६ November २००५.
- ^ Includes Jammu and Kashmir, a contested territory among India Pakistan, and the PRC.
- ^ a b Gaza and West Bank, collectively referred to as the "Occupied Palestinian Territory" by the UN, are territories partially occupied by Israel but under de facto administration of the Palestinian National Authority.
- ^ In १९८०, Jerusalem was proclaimed Israel's united capital, following its annexation of Arab-dominant East Jerusalem during the १९६७ Six-Day War. The United Nations and many countries do not recognize this claim, with most countries maintaining embassies in Tel Aviv instead.