Stüardlar
![]() | For legal and security reasons, the Wikimedia Foundation has decided to require two-factor authentication for this role. |
Stüardlar bütün ictimai Wikimedia vikilərində wiki interfeysinə tam çıxışı olan qlobal qrup istifadəçiləridir. Onların bütün yerli və qlobal istifadəçi hüquqlarını dəyişmək, qlobal hesabların statusunu və adını dəyişmək və inzibatçılar və bürokratlar üçün mövcud olan hər hansı icazələrə daxil olmaq üçün texniki imkanları var. Stüard hüquqlarından istifadə siyasətlə məhdudlaşdırılır; fövqəladə hallar istisna olmaqla, həmin girişdən istifadə edə biləcək yerli istifadəçilər olduqda stüardlar texniki girişlərindən istifadə etməyəcəklər. Bu, onlara heç bir yerli idarəçi və ya bürokrat olmadan layihələrdə idarəçi və bürokrat kimi fəaliyyət göstərməyə imkan verir.
Stüardlar qlobal Wikimedia icması tərəfindən yanvar və fevral ayları arasında keçirilən illik stüard seçkiləri vasitəsilə seçilir. Stüardlar könüllüdür, yəni Vikimedia Fondu üçün işləmirlər. Stüardlar həm də arbitr və ya vasitəçi deyillər; kiçik layihə üzrə münaqişəni həll etmək üçün yerli həll etməyə cəhd edin və əgər yerli həllə nail olmaq mümkün olmadıqda, Meta-Vikidə şərh sorğusu göndərin.
Hazırda Wikimedia hərəkatında 33 var.
Tarixçə
Stüard qrupu 2004-cü ildə istifadəçi hüquqlarının idarə edilməsini proqram təminatının hazırlanması və sistemlərin idarə edilməsindən ayırmaq məqsədilə yaradılmışdır. Stüardlara əvvəlcə yalnız Meta-Wiki vasitəsilə bütün istifadəçi hüquqlarını dəyişdirmək imkanı verildi. Styuard qrupunun yaradılmasından əvvəl tərtibatçılara yerli bürokratlar olmadan vikilərdə istifadəçi hüquqlarını dəyişdirmək lazım idi.
2008-ci ildə CentralAuth uzantısı tətbiq edildikdə stüardlara qlobal hesabların idarə edilməsi məsuliyyəti verildi. 2015-ci ildə tək istifadəçinin girişi yekunlaşdıqda, onlar qlobal hesabların adının dəyişdirilməsinə də cavabdeh oldular – bu məsuliyyət ilə paylaşıldı qlobal adlandırmalar.
İlk seçkilər 2004-cü ildə keçirilmiş, sonrakı illərdə illik və ya yarı illik seçkilər keçirilmişdir. Son iki seçki il 2011 idi.
Üzvlük
Stüard seçkiləri hər il yanvar və fevral ayları arasında keçirilir və səsvermə fevralda üç həftə davam edir. Namizədlər hesab və fəaliyyət tələblərinə cavab verməlidir, o cümlədən bir Wikimedia vikisində ən azı üç ay ərzində administrator hüquqlarına malik olmalı və 600 redaktə etməli, 50-si son altı ay ərzində edilməlidir. Səsvermə həm də son altı ayda 600 və 50 redaktəsi olan istifadəçilər üçün məhdudlaşdırılıb. Namizədlər səsvermə yolu ilə seçilir, seçilmək üçün 80% dəstək və ən azı 30 dəstək səsi tələb olunur. Stüard hüquqlarına malik olan istifadəçilərin sayına və ya hər seçki dövrü ərzində seçilə biləcək stüardların sayına heç bir məhdudiyyət yoxdur. Stüardlar şəxsi məlumatlara və yatırılmış məlumatlara daxil ola bildiyi üçün stüardlar da məxfilik müqaviləsi imzalamalıdırlar.
Təsdiqlər
Mövcud stüardlar hər il seçkilərlə eyni vaxtda təsdiqlənir. Təsdiqlərin birinci mərhələsi icma şərh dövrüdür, burada hər hansı bir istifadəçi hazırkı stüardlardan hər hansı birinin lehinə və ya əleyhinə şərh verməkdə sərbəstdir. Bu şərhlər xüsusi olaraq stüard icazələrinin istifadəsinə və ya stüardın öz icazələrini saxlayıb itirməməsi ilə bağlı digər müvafiq amillərə yönəldilməlidir. İcma şərhi dövrü bağlandıqdan sonra bütün yeni və mövcud stüardlar nəticələri müzakirə edirlər. Müzakirələr zamanı digər stüardların əksəriyyəti vəzifədən kənarlaşdırılmasına səs verərsə, stüard vəzifədən kənarlaşdırılır.
Hüququn geri alınması
Stüardlar son altı ay ərzində heç bir hərəkət etməmiş və son bir il ərzində ondan az hərəkət etmişlərsə, avtomatik olaraq hərəkətsizliyə görə xaric edilir.
Giriş
Stüardlar ilk növbədə aşağıdakı texniki hərəkətlərin yerinə yetirilməsinə cavabdehdirlər:
- Qlobal hesabın idarə edilməsi
- Qlobal hesabları kilidləmə və açma
- Qlobal hesabları gizlətmə və limitləmə
- Qlobal hesabların və yerli əlavə olunmamış hesabların adını dəyişdirilməsi
- Qlobal olaraq IP ünvanlarını bloklama və blokdan çıxarma
- login.wikimedia.org saytında CheckUser alətindən istifadə etmə (statistics)
- İstifadəçi hüquqlarının idarə edilməsi
- İstənilən Wikimedia vikisində istənilən hesabda bütün yerli istifadəçi hüquqlarını təyin etmə və silmə
- Yerli bürokratlar olmadan vikilərdə bot, administrator, interfeys inzibatçısı və bürokrat hüquqları vermə
- CheckUser, nəzarət və idxal hüquqları yalnız stüardlar tərəfindən təyin edilir
- Bütün qlobal istifadəçi hüquqlarını təyin etmə və silmə
- Qlobal qrup icazələrini və vikisetləri idarə etmə
- Müxtəlif
- OAuth tətbiqi sorğularını təsdiqləmə, söndürmə və ləğv etmə
- icazə qruplarında yerli istifadəçilər olmadan vikilərdə istənilən administrator, İstifadəçini Yoxlama və ya nəzarət girişindən istifadə etmə
- Stüardların növbəsindəki VRT biletlərinə və ya hər hansı məlumat növbəsinə cavab vermə
- 5.000-dən çox revizyonu olan səhifələri silin
- Qlobal sui-istifadə filtrləri yaratma və redaktə etmə
Stüardlar həmçinin aşağıdakı texniki olmayan hərəkətlərə görə məsuliyyət daşıyırlar:
- Qlobal icma qadağaları üçün sorğuların bağlanması və həyata keçirilməsi
- Bəzi vikilərdə Arbitraj Komitəsi seçkiləri üçün nəzarətçi kimi fəaliyyət göstərir
- İcma ilə ilk əlaqə nöqtəsi kimi Wikimedia Fondunun əməkdaşları ilə işləmək
Qaydalar
Stüardlardan icazələrindən istifadə edərkən müəyyən edilmiş icma siyasətlərinə əməl etmələri tələb olunur və siyasətlər mövcud olmadıqda, bunun əvəzinə müəyyən edilmiş təcrübələrə əməl olunur.
Yerli idarəçilərin və ya bürokratların olduğu vikilərdə stüardlar, adətən, fövqəladə hal olmadıqda, giriş imkanlarından istifadə etməyəcəklər. Vikilərarası hərəkətlər üçün siyasətdə müəyyən boşluqlar var, lakin bu, nadir hallarda tətbiq olunur.
İstifadəçi hüquqları yerli icmanın fəal üzvü olduqları vikilərdə stüardlar tərəfindən dəyişdirilmir. Bu, qlobal miqyasda stüard rolunu qoruyur və onların ev layihələrinin super istifadəçilərinə çevrilməsinə mane olur. Yerli istifadəçilər tərəfindən tutulmayan və istifadəsi mübahisəsiz olan bəzi icazələr, məsələn, bigdelete icazəsindən istifadə edərək 5000-dən çox revizyonu olan səhifələrin silinməsi hələ də stüardlar tərəfindən öz ev layihələrində istifadə olunur.
Stüardlar heç vaxt hərəkətə keçməyə məcbur edilmir; könüllülər kimi onlar hər zaman sorğunun icrasından şəxsən imtina edə bilərlər. Onlar həmçinin stüard hüquqlarından istifadə siyasətə uyğun olduğu müddətcə öz fikirlərini saxlamaqda və ifadə etməkdə azaddırlar.
Əlaqə
Stüardlarla fərdi və ya qrup şəklində əlaqə saxlamağın bir neçə yolu var:
- E-poçt (normal): $e-poçt və ya Special:Contact/Stewards istifadə edərək
- E-poçt (nəzarət sorğuları): stewards-oversight
wikimedia.org və ya Special:EmailUser/Wikimedia Stewards (Oversight) istifadə edərək.
- E-poçt (kilid müraciətləri): stewards-appeals
wikimedia.org.
- IRC: #wikimedia-stewards – Hal-hazırda kanalda olan bütün stüardlara ping etmək üçün sorğunuzdan əvvəl @steward əlavə edin
- Meta: Stuardların bildiriş lövhəsi və ya Stuard sorğuları
- Yerli istifadəçi hüquqları üçün sorğular üçün Stüard sorğuları/İcazələri
- Bot icazələri sorğuları üçün Stuard sorğuları/Bot statusu
- Qlobal istifadəçi hüquqları üçün sorğular üçün Stuard sorğuları/Qlobal icazələr
- Qlobal kilidləmə və bloklama sorğuları üçün Stüard sorğuları/Qlobal
- Hesabın adının dəyişdirilməsi və istifadəçi adının mənimsənilməsi sorğuları üçün Stuard sorğuları/İstifadəçi adı dəyişiklikləri
- Bigdelete və OAuth tətbiq təsdiqi daxil olmaqla, digər sorğular üçün Stuard sorğuları/Müxtəlif
- Aşağıdakı siyahıda göstərilən əlaqə məlumatlarından istifadə edərək fərdi olaraq
Daxili ünsiyyət və təşkilat üçün istifadə edilən şəxsi stüard poçt siyahısı (Stewards-l) və wiki (steward.wikimedia.org) var.
Müasir idarəçilərin siyahısı
Last update: 2024-07-19; total number of stewards: 33
Ad +/- | IRC niki | Danışılan dillər | Aktivdir |
---|---|---|---|
Alaa (علاء) | Alaa | ar, en-4, he-1, es-1 | 2018-02-28 |
Ajraddatz | Ajraddatz (discord) | en, fr-3 | 2024-02-27 |
Albertoleoncio | pt, en-3 | 2024-02-27 | |
AmandaNP | AmandaNP | en, fr-4, es-1 | 2021-02-26 |
AntiCompositeNumber | AntiComposite | en, fr-2 | 2022-02-26 |
Base | Base | uk, ru-4, en-2 | 2019-02-28 |
Bsadowski1 | Bsadowski1 | en | 2011-02-28 |
DerHexer | DerHexer | de, en-3, grc-3, la-3, es-1 | 2007-12-21 |
Elton | Elton | pt, en-2, es-1 | 2017-02-28 |
EPIC | EP1C | sv, en-4, no-2, de-1 | 2024-02-27 |
HakanIST | HakanIST | tr, en-4, az-3, es-2, de-1 | 2017-02-28 |
Hasley | mahler | es, en-3, ca-2, it-1, pt-1, gl-1 | 2022-02-26 |
Hoo man | hoo | de, en-3, it-1, fr-1 | 2014-02-28 |
JJMC89 | JJMC89 | en | 2024-02-27 |
Johannnes89 | de, en-4 | 2024-02-27 | |
Jon Kolbert | kolbert | en, fr-4, de-2 | 2019-02-28 |
MarcGarver | en, fr-2, it-2, es-1 | 2013-02-28 | |
Martin Urbanec | Urbanecm | cs, en-3 | 2020-02-28 |
Masti | masti | pl, en-4, de-3, ru-2, several -1 | 2016-02-28 |
Melos | it, en-3, scn-4, es-1, la-1 | 2024-02-27 | |
Mykola7 | Mykola7 | uk, ru-4, en-2, pl-1, de-1 | 2023-02-26 |
RadiX | RadiX | pt, en-3, es-2, fr-2, it-2, gl-1, (sk, sq, ms, hi)-0.5 | 2015-02-28 |
Sakretsu | Sakretsu | it, en-3, ja-2 | 2020-02-28 |
Schniggendiller | Schniggendiller | de, en-3 | 2019-02-28 |
Sotiale | Sotiale | ko, en-2, ja-2 (reading), ja-1 (writing), bi-1, tpi-0.5, eo-1 | 2020-02-28 |
Stryn | Stryn | fi, en-2, sv-1 | 2015-02-28 |
Superpes15 | Superpes | it, en-2, fr-1, es-1, la-1 | 2023-02-26 |
Tegel | Tegel | sv, en-3, da-1 (read), no-1 (read) | 2012-02-28 |
Teles | Teles | pt, en-3, es-2 | 2012-02-28 |
Vermont | Vermont | en, ru-2, es-1 | 2022-02-26 |
Wim b | Wim_b | it, en-2 | 2019-02-28 |
xaosflux | xaosflux | en-N, es-1, de-1 | 2023-02-26 |
Yahya | Yahya | bn-N, en-3, as-2, bpy-2 | 2024-02-27 |
Diaqram
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/meta/timeline/see4juhyyu6iuyyv2wrq2k2nbmwvvwk.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/meta/timeline/tcqgpy5eptect64jqgl2ztbrr08yw0m.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/meta/timeline/gpkwucgszqcvwfyng9z3mn5ru31gjno.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/meta/timeline/6h1vrhdaaixd1ziseij9kl7tlo5acm4.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/meta/timeline/o1yp0kj9hz0352bo91cv74atls0ephj.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/meta/timeline/lew8y5cbhsr593prvd7dh0pbo33nab8.png)
Həmçinin bax
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
- Stüardlar: qlobal hüquqlar · global groups (toolforge) · member list · group changelog
- Global groups