Matāʻutu
Mata-Utu (fr) ![]() | |||||
Localización | |||||
---|---|---|---|---|---|
| |||||
Estado | Francia | ||||
Colectividade | Wallis e Futuna | ||||
Customary kingdom of Wallis and Futuna (en) ![]() | Uvea | ||||
Distrito | Hahake District (en) ![]() ![]() | ||||
Capital de | |||||
Poboación | |||||
Poboación | 1.075 (2013) ![]() | ||||
Lingua oficial | lingua francesa ![]() | ||||
Xeografía | |||||
Altitude | 6 m ![]() | ||||
Identificador descritivo | |||||
Código postal | 98600 ![]() | ||||
Fuso horario | |||||
Páxina web | wallis.fr ![]() |
Matāʻutu é a capital de Wallis e Futuna , unha colectividade no estranxeiro de Francia. Atópase situada na illa de Uvéa ('Uvea), no distrito de Hahake, da que tamén é a capital. A súa poboación (censo de 2003) é de 1.191[1] É un dos dous portos de Wallis e Futuna, o outro está en Leava na illa de Futuna. O Aeroporto de Hihifo, é o principal acceso á illa e a cidade, está a 5'6 km ao noroeste.
Os lugares máis emblemáticos da cidade son a Catedral de Matāʻutu, o palacio á beira de el e o pano de fondo do Monte Lulu Fakahega onde hai unha antiga capela.[2]
Historia
[editar | editar a fonte]Na época medieval, invasores Tuʻi Tonga fixeron a guerra contra os insulares e tomaron o control. Nomearon o seu primeiro xefe e chamáronlle o Uveas que se converteu na dinastía gobernante das dúas illas, é a base de Matāʻutu ata hoxe en día. Fortificacións construídas polos tonganos nese momento descubríronse nas próximas Talierumu e Malama Tagata, durante as últimas escavacións arqueolóxicas da zona.
Os misioneiros católicos que chegaron á illa en 1837 aseguraron que toda a poboación das illas converterase ao cristianismo nun curto período de 5 anos. Durante este período construíron varias igrexas non só en Matāʻutu, senón tamén en Mu'a e nas illas Vaitupu.
Matāʻutu pasou de ser un pequeno pobo a unha cidade cando os franceses construíron a maior parte das principais instalacións de Wallis e Futuna aquí. Historicamente foi unha base de fornecemento, porcos, aves de curral, iñame, plátano e coco estaban dispoñibles para os barcos que chegaban.[3] Durante a segunda guerra mundial, a corveta da Francia libre Chevreuil desembarcou un destacamento de infantes de mariña franceses en Matāʻutu. Tivo lugar unha pequena batalla capturaron aos partidarios da Francia de Vichy e tomaron o centro de comunicación de radio da illa.[4] Francis Fox Parry do 1º Batallón da 11ª división de infantes de mariña tamén aterrou aquí. A poboación da cidade capital era 815 habitantes en 1998.[5]
Xeografía
[editar | editar a fonte]Matāʻutu é o centro urbano máis grande da illa de Wallis, que se atopa entre Tahití e Nouméa.[2] Uvea ou illa Wallis con Mata'utu como a súa capital ten unha superficie de 60 km² é pertence ao maior arquipélago de Wallis. Está rodeada de arrecifes de coral. Mata'utu é a sede administrativa e de capital económica das illas Wallis.[6] Atópase na costa leste, ao longo da principal estrada da costa, a RT1. A estrada de norte a sur RT1 e a RT3, que ven desde o oeste, crúzanse no centro da localidade[7] Matāʻutu é un dos dous portos de Wallis e Futuna, o outro é Leava.[8] Hai varios pequenos illotes na lagoa en mar a fóra máis aló de Matāʻutu Bay (Baie de Mata'utu), incluíndo Luaniva, Fugalei, Nukuhione e Nukuhifala, os illotes son un bo lugar para ancorar os barcos xa que a ribeira de Matāʻutu Bay non é adecuada para este propósito.[9][10] Mata Utu Bay atópase 5 km. ao nordeste de Mua Bay.[11]
Clima
[editar | editar a fonte]Datos climáticos para Matāʻutu, Wallis e Futuna | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Mes | Xan | Feb | Mar | Abr | Mai | Xuñ | Xul | Ago | Set | Out | Nov | Dec | Anual |
Media máxima en °C | 30,3 | 30,4 | 30,3 | 30,3 | 29,7 | 29,4 | 28,9 | 29,1 | 29,3 | 29,5 | 29,9 | 30,3 | 29,78 |
Media diaria en °C | 27,4 | 27,5 | 27,4 | 27,4 | 27,0 | 26,9 | 26,5 | 26,6 | 26,8 | 26,9 | 27,1 | 27,4 | 27,08 |
Media mínima en °C | 24,4 | 24,5 | 24,5 | 24,4 | 24,3 | 24,4 | 24,0 | 24,1 | 24,2 | 24,2 | 24,3 | 24,4 | 24,31 |
Precipitación media mm | 381,4 | 301,3 | 373,5 | 287,6 | 258,4 | 159,3 | 186,5 | 149,9 | 221,1 | 330,4 | 322,9 | 350,3 | 3 322,6 |
Fonte: Weatherbase[12] |
Paisaxe urbana
[editar | editar a fonte]O centro de Matāʻutu está dominado pola Catedral de Mata'utu, un monumento nacional francés, que leva a insignia real de Wallis, unha cruz de Malta entre as súas torres.[13] A catedral tamén se coñece como a "Catedral da nosa Señora da Boa Esperanza", con vistas á lagoa. Nas súas proximidades existen, varios restaurantes, o Au Bon Marche e o mercado de Oceanía, hoteis e a oficina de correos, e o sinxelo Palacio do Rei de Uvéa, que ten dous pisos de galerías adxacentes á igrexa.[2][6]
Tamén hai unha plataforma coñecida localmente como Fale Fono no lado oposto do peirao que foi utilizado polo xefe das tribos locais para facer fronte á xente. O outeiro coñecido como o Monte Lulu Fakahega, que se eleva a unha altura de 145 m, forma o pano de fondo da aldea. Ten existe unha antiga capela na parte superior. A este lugar accédese por un camiño curto e estreito e a vista desde a cima do outeiro é particularmente pintoresca.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Throne_in_Mata-Utu.jpg/150px-Throne_in_Mata-Utu.jpg)
A cidade conta cos estadios de rugby Stade Laione Rugby, Stade Lomipeau, Stade de Kafika nos suburbios occidentais e o Hospital Sia. < ref name = "Center1976" /> As rúas de Matāʻutu non teñen nome.[13] Na cidade están dispoñibles instalacións telefónicas, servizos bancarios e outros servizos esenciais.
Economía
[editar | editar a fonte]A economía da illa depende do seu principal produto da copra, a iuca, o iñame, raíces de tarro e plátanos. A cabana gandeira consta de 25.000 porcos e 7.000 cabras. A unidade monetaria é o franco CFP. O saldo das importacións non é favorable ás illas xa que as importacións superan ás exportacións.
Servizos
[editar | editar a fonte]O Xulgado de Instrución de Wallis e Futuna atópase en Matāʻutu[14] Radio Wallis et Futuna emite desde Matāʻutu[15] A pouca distancia da cidade atópanse a comisaría e o centro comercial. Tamén hai unha sucursal do Indosuez Bank en Matāʻutu, e unha central térmica[5] A tenda Uvéa vende casetes de música do cantante e compositor de Wallis Palisio Tuauli da banda Talamohe.[16] A cidade carece dun centro de información turística.[13]
Un servizo de transporte de carga conecta a Mata'utu en Wallis e Singawe en Futuna con Nuemea. O aeroporto de Mata'utu e illa Walli está a 6 km. Ao noroeste da localidade
Cultura
[editar | editar a fonte]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Wallis_et_futuna_folklore.jpg/220px-Wallis_et_futuna_folklore.jpg)
O Día da Asunción celébrase en Matāʻutu o 15 de agosto.[17] Preto de Matāʻutu atópanse dous sitios arqueolóxicos importantes, Talietumu e Tonga Toto. A identidade cultural dos insulares de Wallis como dos Wallineses, é unha rama da cultura polinesia. A "lingua Uvean, un derivado da lingua polinesia occidental é a lingua falada na cidade e na illa con estreita afinidade coa lingua de Tonga. Na illa de Wallis, os wallisianos utilizan o Uvean como lingua cotiá, mentres que o francés é a lingua da administración.
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ "Census". Geohive.com. Arquivado dende o orixinal o 25 de outubro de 2005. Consultado o 28 de agosto de 2015.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 David Stanley (2004). Moon Handbooks South Pacific. David Stanley. pp. 567–. ISBN 978-1-56691-411-6. Consultado o 6 May 2013.
- ↑ United States. Hydrographic Office (1916). Publications (Public domain ed.). Government Printing Office. pp. 395–. Consultado o 5 May 2013.
- ↑ Rill, James C. (23 September 2008). History of the 1st Battalion, 11th Marines. Lulu.com. p. 41. ISBN 978-1-4357-5810-0.
- ↑ 5,0 5,1 Ademuni Odeke; Dr. Ademuni-Odeke (1998). Bareboat and Charter (Ship) Registration. Martinus Nijhoff Publishers. pp. 517–. ISBN 978-90-411-0513-4. Consultado o 6 May 2013.
- ↑ 6,0 6,1 South Pacific 4. Lonely Planet. 2009. pp. 616–. ISBN 978-1-74104-786-8. Consultado o 6 May 2013.
- ↑ Google (5 May 2013). "Matāʻutu" (Mapa). Google Maps. Google. Consultado o 5 May 2013.
- ↑ Page, Kogan (1 October 2003). Asia and Pacific Review 2003/4: The Economic and Business Report. Kogan Page Publishers. p. 271. ISBN 978-0-7494-4063-3.
- ↑ Cornell, Jimmy (13 July 2010). World Cruising Destinations: An Inspirational Guide to All Sailing Destinations. A&C Black. p. 349. ISBN 978-1-4081-1401-8.
- ↑ Sailing directions for the Pacific Islands, volume III: the south-central groups. United States Defense Mapping Agency, Hydrographic Center. 1976. p. 173.
- ↑ United States. Hydrographic Office (1940). Publications. p. 358.
- ↑ http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=917530&cityname=Mata-Utu-Hahake-Wallis-and-Futuna
- ↑ 13,0 13,1 13,2 South Pacific (4 ed.). Lonely Planet. 2009. pp. 616–. ISBN 978-1-74104-786-8.
- ↑ Central Intelligence Agency (2010). The World Factbook 2010: (Cia's 2009 Edition). Potomac Books, Inc. p. 689. ISBN 978-1-59797-541-4.
- ↑ Taylor & Francis Group (2003). The Europa World Year Book 2003. Taylor & Francis Group. pp. 1723–. ISBN 9781857432275. Consultado o 5 May 2013.
- ↑ Stanley, David (1999). South Pacific handbook. David Stanley. p. 525. ISBN 978-1-56691-172-6.
- ↑ Olton, Tina (19 February 2007). Always Another Horizon: A Journey Around the World. iUniverse. p. 61. ISBN 978-0-595-86325-9.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]![]() |
Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría: Matāʻutu ![]() |
Ligazóns externas
[editar | editar a fonte]- Map showing the location of Matâ'Utu
- Picture of the lagoon of Matâ'Utu( 2009-11-01)
- Picture of Matâ'Utu CathedralArquivado 03 de marzo de 2016 en Wayback Machine.