Poblachd na h-Èireann
Pàirt de | Aonadh Eòrpach, European Economic Area ![]() |
---|---|
Cur air cois | 29 dhen Dùbhlachd 1937 ![]() |
Ainm dùthchasach | Éire, Ireland ![]() |
Ainm goirid | 🇮🇪, Éire, Ireland ![]() |
Tar-sgrìobhadh IPA | ˈaɪəɹlənd, ˈaɪɹlənd ![]() |
Ainmichte às dèidh | Èirinn ![]() |
Cànan oifigeil | Gaeilge, Beurla ![]() |
Laoidh | Amhrán na bhFiann ![]() |
Culture | culture of the Republic of Ireland ![]() |
Motto | Jump into Ireland ![]() |
Mòr-roinn | An Roinn-Eòrpa ![]() |
Dùthaich | Poblachd na h-Èireann ![]() |
Prìomh-bhaile | Baile Àtha Cliath ![]() |
Roinn-tìde | UTC±00:00 ![]() |
Suidheachadh cruinn-eòlais | Èirinn ![]() |
Domhan-leud is -fhad | 53°0′0″N 8°0′0″W ![]() |
Coordinates of easternmost point | 52°57′55″N 5°59′52″W ![]() |
Coordinates of northernmost point | 55°23′3″N 7°22′19″W ![]() |
Coordinates of southernmost point | 51°25′12″N 9°30′51″W ![]() |
Coordinates of westernmost point | 52°4′25″N 10°40′10″W ![]() |
Puing as àirde | Carrauntoohil ![]() |
Lowest point | North Slob ![]() |
Basic form of government | Poblachd, unitary state ![]() |
Oifis aig ceann-stàite | Uachtaran ![]() |
Ceannard na stàite | Micheál D. Ó hUigínn ![]() |
Oifis aig ceann an riaghaltais | Taoiseach ![]() |
Ceannard an riaghaltais | Leo Varadkar ![]() |
Executive body | Government of Ireland ![]() |
Legislative body | Oireachtas ![]() |
Highest judicial authority | Supreme Court of Ireland ![]() |
Central bank | Central Bank of Ireland ![]() |
Currency | Euro ![]() |
Crìoch còmhla ri | Rìoghachd Aonaichte, Èirinn a Tuath ![]() |
Driving side | left ![]() |
Electrical plug type | BS 1363 ![]() |
Na bha roimhe | Rìoghachd Aonaichte na Breatainne Mòire agus Èireann ![]() |
Na bh’ann roimhe | Irish Free State ![]() |
Language used | Beurla, Beurla, Seulra, Gaeilge, Irish Sign Language ![]() |
Làrach-lìn | http://www.gov.ie/ ![]() |
Hashtag | RepublicofIreland ![]() |
Top-level Internet domain | .ie ![]() |
Bratach | flag of Ireland ![]() |
Gearradh-arm | coat of arms of Ireland ![]() |
Geography of topic | geography of Ireland ![]() |
Feart | free country ![]() |
History of topic | History of Ireland ![]() |
Railway traffic side | left ![]() |
Open data portal | data.gov.ie ![]() |
Economy of topic | Geilleagar na h-Éireann ![]() |
Demographics of topic | demographics of the Republic of Ireland ![]() |
Gregorian calendar start date | 14 dhen t-Sultain 1752 ![]() |
OpenStreetMap zoom level | 6 ![]() |
Mobile country code | 272 ![]() |
Country calling code | +353 ![]() |
Trunk prefix | 0 ![]() |
Emergency phone number | 112 ![]() |
GS1 country code | 539 ![]() |
Licence plate code | IRL ![]() |
Maritime identification digits | 250 ![]() |
Caractar Unicode | 🇮🇪 ![]() |
Category for maps | Category:Maps of Ireland ![]() |
![Map](https://maps.wikimedia.org/img/osm-intl,a,53,-8,300x300.png?lang=gd&domain=gd.wikipedia.org&title=Poblachd_na_h-%C3%88ireann&revid=570166&groups=_1e6a79c8a8a8dd81481ba1441f93e6afad541d42)
Is e dùthaich ann an Roinn-Eòrpa a tha ann am Poblachd na h-Èireann.[1][2] Tha i suidhichte air eilean Èireann. Tha crìochan aice sa tuath le Èirinn a Tuath. Tha an Cuan Siar san iar na dùthcha agus Cuan na h-Éireann san ear. Tha Sruth na Maoile eadar Alba is Èirinn. A-rèir an lagh chan eil Poblacht na hÉireann (Beurla: Republic of Ireland) ach "tuairisgeul" na stàite, ach tha Éire ainm na tìre.[3] 'S e TG4 an sianal telebhisein aca a tha ag obair tro mheadhan na Gàidhlig na h-Èireann anns a' Phoblachd.
Bailtean as motha
Giùlan
Is e Córas Iompair Éireann neo CIE am Coras (Siostam) Iomair (còmhdhail) nàiseanta a tha ann an Èirinn. Tha iad ag obair ri chèile le trì companaidhean eile:
- Iarnród Éireann, an rathad-iarainn nàiseanta
- Bús Éireánn
- Bús Átha Cliatha
Tha na prìomh rathaidean agus na Motor-bhealaich fo cùram Údaras nan Boithre Naiseanta (Ùghdarras nan Rathaidean Nàiseanta). Tha lìonradh nan Rathaidean Nàiseanta stèidhichte air Baile Atha Cliath, le na prìomh rathaidean mar gathan a' sìneadh a-mach ri gach ceàrnag na dùthcha. Tha na Rathaidean Nàiseanta gu lèir clàraichte le àireamh còmhla leis an ro-litir N. A measg na prìomh rathaidean, chaidh am N1 an aghaidh Beul-Feirste, am N4 gu Sligeach agus N8 gu Corcaigh. Tha an M1 agus an M8 a nis air toirt ionad N1 agus N8, agus tha Motor-bheallach iomlan mun chuairt Baile Atha Cliath a fhèin.
Is e Aer Lingus companaidh-adhair nàiseanta Èireannach. Bidh ea 'siubhal gu cinn-uidhe san Roinn Eòrpa agus ann an Ameireaga. 'S e companaidh phlèanaichean Èireannach a tha ann an Ryanair. Tha i a' toirt seirbheis gu àitichean air feadh na Roinn-Eòrpa.
Poileataigs na h-Èireann
Chaidh na pàrtaidhean poileataigeach as motha, Fianna Fáil is Fine Gael a chruthachadh an dèidh do neo-eisimeileachd is cogadh sìobhalta. Ro 1938 bha a' phoblachd na monarcachd is chaidh e na poblachd ann an 1938. B' e Dubhghlas de hÍde a bha anns a' chiad ceann-suidhe no Uachtarán is e ball de Fhianna Fáil mar a bha a h-uile Uachtarán ro Maire Mhic Róibín à Páirti na Lucht Oibri.
Spòrs
Is mòr spòrs le muinntir na h-Èireann. Is Cumann Luth-Cleas Gàidhlig na h-Èireann an ùghdaras spòrs nàiseanta as cudthromaiche ann an Èirinn. Is iadsan prìomh spòrsan sgioba na h-Èireann: Peile agus Camanachd ( Camanachd Eireannach), chanar camogie ri camanachd nan mnà. Is gann am paraiste as aonais club CLG ionadail.
Tha mion n-uidh ann an iomadh spòrs buidheann eile m.e.:
- Sgioba nàiseanta criogaid na h-Èireann
- Sgioba nàiseanta rugbaidh na h-Èireann
- Aonadh Rugbaidh na h-Èireann
Air barrachd, tha uidh mòr an co-ruith nan eich agus nan coin agus bithidh iomadh daoine ri "camanachd nan gall".
Faic cuideachd
- Taoisigh na h-Èireann
- Cóigeimh na h-Éireann
- Eaconamaidh na h-Éireann
- Eachdraidh na h-Éireann
- Aramach na Càisge
- Eòlas-ur-sgeulachd na h-Èireann
Iomraidhean
- ↑ Atlas Sgoile Oxford le Stòrlann Nàiseanta, Oxford University Press (2010)
- ↑ Map-balla an t-Saoghail, Stòrlann Nàiseanta (2003), ISBN 0007692714
- ↑ Article 4 of the Constitution of Ireland and Section 2 of the Republic of Ireland Act 1948.
Ceanglaichean a-mach
- “Uachtarán n h-Éireann”. Air a thogail 28mh dhen t-Sultain 2022. — Duilleag oifigeil ceann-suidhe Poblachd na h-Èireann (Gàidhlig na h-Èireann)