SI-süsteem
Erscheinungsbild
(Widjerfeerd faan SI-ianhaid)
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Metric_system_adoption_map.svg/400px-Metric_system_adoption_map.svg.png)
USA, Libeeria an Mjanmaar.
Det SI-süsteem (faan't fransöösk : Système international d’unités) as en internatjunaal ferianboorang för füsikaalisk miaten. Hat hää det "MKS-süsteem" (efter: Meeter-Kilogram-Sekund) ufliaset.
SI grünjmiaten
[Bewerke | Kweltekst bewerke]Miat an Dimenjuun |
Miat | Dimenjuun | Ianhaid | Tiaken | Beskriiwang faan't ianhaid |
---|---|---|---|---|---|
Lengde | l | L | Meeter | m | Lengde faan di wai, di det laacht uun 1⁄299.792.458 Sekund brükt.[B 1] |
Mase | m | M | Kilogram | kg | At Kilogram as det miat faan't "urkilogram". |
Tidj | t | T | Sekund | s | Hinget tuup mä't frekwens faan't Caesium-Isotoop 133Cs (9.192.631.770/s). |
Struummäächt | I | I | Ampere | A | Määcht faan en likstruum, diar tesken tau struumfeerern, diar 1m paraleel luup, üüb en lengde faan 1m en krääft faan 2 × 10−7 Newton ütjmaaget.[B 2] |
Temperatuur | T | Θ | Kelvin | K | 1⁄273,16 dial faan't termodünaamisk weedertemperatuur, wan't begant tu friisen.[B 3] |
Mengde | n | N | Mol | mol | At mengde woort ferglikt mä a atoomen faan 0,012 kilogram faan't Karboon-isotoop 12C.[B 4] |
Laachtmäächt | IV | J | Candela | cd | Hinget tuup mä't strualin faan en laacht üüb't frekwens 540 × 1012 Hz[B 5] mä en määcht faan 1⁄683 Watt. |
|
Bluas Kilogram, Sekund an Kelvin san echt grünjmiaten uun a natüür, aal jo ööder miaten hinge weder diarfaan uf:
- Meeter faan Sekund
- Mol faan Kilogram
- Ampere an Candela faan Meeter, Kilogram an Sekund
Miaten an ianhaiden
[Bewerke | Kweltekst bewerke]Aal jo ööder miaten an ianhaiden uun a füsiik hinge faan jo 7 SI-grünjmiaten uf. So as tun bispal: