چراغعلی اعظمی سنگسری
چراغعلی اعظمی سنگسری | |
---|---|
![]() تصویر اعظمی سنگسری در جوانی | |
زادهٔ | ۱۳۰۳ |
درگذشت | ۱۵ آبان ۱۳۸۱ |
علت مرگ | عارضه قلبی |
ملیت | ایرانی |
تحصیلات | رشته زبان و ادبیات انگلیسی |
محل تحصیل | کمبریج |
پیشه(ها) | نویسنده، فرهنگشناس و پژوهشگر |
چراغعلی اعظمی سنگسری نویسنده و پژوهشگر ایرانی است. وی در سال ۱۳۰۳ در سنگسر به دنیا آمده و در سال ۱۳۸۱ وفات یافت. وی از سال ۱۳۲۶ در تهران مقیم شد، اعظمی دانشآموخته دانشگاه کمبریج در رشته زبان و ادبیات انگلیسی بود.
آثار
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/fa/thumb/3/3d/Sangesari_Dictionary.jpg/250px-Sangesari_Dictionary.jpg)
اعظمی سنگسری در موضوعات مختلف آثار مکتوب داشتهاست که مهمترین آنها درباب گلهداری، باورهای عامیانه، جشنهای ملی، گاهشماری سنگسری، بازیها، موقعیت جغرافیایی و موضوعات دیگر سنگسر است که زادگاه او بوده. از برجستهترین آثار وی دراین زمینه، واژهنامه سنگسری نام دارد که با همکاری «گرنات. ل ویندفوهر» زبانشناس مشهور آلمانی در سال ۱۳۵۱ توسط انتشارات «فرانکلین» و نشر «جیبی» با همکاری دانشگاه «میشیگان» منتشر شدهاست. مکمل این کتاب ۱۲ دفتر در دو مجلد در کتابی با عنوان «سنگسری وات وات» به معنای گفتگوی سنگسری است که در سال ۱۳۷۲ این دفاتر به فرهنگستان زبان ایران سپرده شد و از طرف فرهنگستان به تعداد ۱۵ نسخه تکثیر زیراکسی شد. در نهایت به علت کهولت سن او، این کتاب حروفچینی نشد. چون بازدید مجدد توسط اعظمی سنگسری مشکل بود، این کتاب تکثیر شده به کتابخانههای ایرانشناسی در داخل و خارج از ایران فرستاده شد. کتاب دیگری نیز دراین زمینه نوشته و چاپ شده کتاب «تاریخ سنگسر» نام دارد که به طورخلاصه نکات مهم تاریخی سنگسر در آن گردآوری شدهاست، این کتاب حدود ۱۰۰ صفحهاست و در سال ۱۳۷۱ چاپ شده و مطالب ذکر شده در آن در کلیات سنگسری آورده میشود.
آثار دیگر چراغعلی اعظمی سنگسری در موضوعات غیر از سنگسر ترجمه متون پهلوی و باستانی از قبیل: «از توسر تا زاد سپرم»، «خسرو کوآتان»، «زندوهومن سین»، «واژههای برابر پهلوی و سنگسری» و «واژههای مشکل پهلوی» است. در زمینههای تاریخی نیز آثاری مانند «کرونولوژی لشکرکشیهای مسلمانان به شبه قاره هند» که در مجله ایران شناخت شماره ۷ به چاپ رسیدهاست، «پرستشگاه آرتازقره کلیسا» که به چاپ رسیده و «پیشینه ارتشتاری در ایران» که هنوز منتشر نشدهاست. این نویسنده در زمینه ستارهشناسی نیز مقالاتی دارد با عنوانهای «پندار ایرانیان باستان دربارهٔ خورشید، ماه و ستارگان»، «آغاز گردش سپهر به باور ایرانیان» و مقالهای با عنوان آثار الباقیه و متون پهلوی که در نامواره دکتر محمد افشار جلد ششم به چاپ رسیدهاست. وی از سکهشناسان ایران بود و در این ارتباط مقالاتی در نشریات خارجی به چاپ رساند که میتوان «تحولات سکه در ایران از دوره هخامنشی تا اوایل دوره اسلامی»، «سکههای طبرستان» و «۲۵ قرن سر گذشت سکه در ایران» را در آنها مدنظر قرار داد. همچنین در ترجمههای کتیبههای ایرانی نیز فعال بودهاست و تحقیقی مفصل در خصوص خاندان گاووارگان داشت و کتابی نیز با عنوان «گاووارگان پادوستیانی» در قبل ازانقلاب منتشر کرد.
کتاب دیگر اعظمی سنگسری «راهگشا»، نام دارد که واژهنامهای ویژه برای خط میخی میباشد. این کتاب به صورت دستنویس تکثیر شده و به کتابخانههای مهم ایرانشناسی در جهان ارسال شدهاست. ایشان با خط و زبان پهلوی ساسانی و اشکانی آشنایی کامل داشت و خط کوفی و میخی را به سهولت میخواند.
فهرست موضوعی
[ویرایش]برخی آثار چراغعلی اعظمی سنگسری به صورت موضوعی عبارتاند از:
زبان سنگسری
[ویرایش]- واژهنامه سنگسری باهمکاری گرنات ل. ونیدفور. تهران: انتشارات فرانکلین؛ جیبی، سال ۱۳۵۱.
- سنگسر وات وات (کاربرد واژههای سنگسری). تهران: فرهنگستان زبان، سال ۱۳۷۲. (تکثیر به صورت زیراکس بوده که به صورت ۱۲ دفتر در ۲ مجلد میباشد)
تاریخ سنگسر
[ویرایش]- کتاب تاریخ سنگسر-مهدیشهر
- باورهای عامیانه مردم سنگسر. مجله هنر و مردم، سال ۱۳۴۹ و شماره ۹۲.[۱]
- جشنهای ملی سنگسر. مجله بررسیهای تاریخی، سال ۱۳۴۷ و شماره ۵.[۲]
- درمان بیمارها و زخمیها در سنگسر. هنر و مردم، سال ۱۳۵۱، شماره ۱۱۹–۱۲۰.[۳]
- سنگسر و یادگارهای ایران باستان. مجله سپاهان سالهای ۴۱–۱۳۳۸ (شماره ۱۳).
- گاهنمای سنگسری. بررسیهای تاریخی، شماره ۳ و ۴.[۴]
- برابری لغات برهان قاطع و واژههای سنگسری (در شرف انتشار)
- هشت پای. مجله آینده، سال ۱۳۶۵، شماره ۴–۶.[۵]
- سنگسر و واژهٔ سنگسری. مجله گوهر، سال ۱۳۵۲، شماره ۷.[۶]
متون پهلوی
[ویرایش]- از توسر تازاد سپرم است. (منتشر نشده)
- اسیان ور. نامواره دکتر محمود افشار، سال ۱۳۶۸، جلد پنجم.
- اکرخیرات. (منتشر نشده)
- اندازهگیری در ایران باستان. نامواره دکتر محمود افشار، سال ۱۳۷۸، جلد ۱۱.
- بخت آفرید و سخنان او
- پسرش هوروستان. (منتشر نشده)
- پیشینه پزشکی در ایران. سخنواره، ایرج افشار، تهران: توس سال ۱۳۷۶.
- تنسر که بود؟. نامواره دکتر محمود افشار، سال ۱۳۷۹، جلد ۱۲.
- خسرو کواتان و ریتکی. (منتشر نشده)
- سندی از آیین ناوبری درعصر ساسانی. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، سال ۱۳۷۷.
- گجستک ابالیش. نامه فرهنگ ایران، سال ۱۳۶۸، دفتر سوم.
آثار تاریخی
[ویرایش]- بازماندگان یزدگر سوم. ایران شناخت، سال ۱۳۷۷، شماره ۱۰.
- پرستشگاه آرتاز قره کلیسا. مجله گوهر، سال ۱۳۵۳، شماره اول.[۷]
- پیشینه ارتشتاری در ایران. (منتشر نشده)
- خداوندان دژ شمیران. مجله هنر و مردم، سال ۱۳۵۰، شماره ۱۰۳–۱۰۲.[۸]
- درآمدی بر تاریخ ایران. (منتشر نشده)
- کرونولوژی لشکرکشیهای مسلمانان به شبه قاره هند. ایران شناخت، سال ۱۳۷۶، شماره ۷.
- یادداشتهایی از تاریخ سیستان. (منتشر نشده)
- گاو بارگان پادوسیانی. (ویرایش جدید در شرف انتشار)
- فرمانروایان طبرستان. مجله بررسیهای تاریخی شماره ۵.[۹]
- فرمانروایان مازندران. مجله هور، سال ۱۳۵۰، شماره ۹–۸.
- فریم پایگاه اسپهبدان باوندی کجاست؟. ضمیمه بررسیهای تاریخی، سال ۱۳۵۱، شماره ۱.[۱۰]
- قارن وند یا سوخرائیان. مجله بررسیهای تاریخی، سال ۱۳۵۵، شماره ۳.[۱۱]
- گیل، فرشواذگرشاه. مجله بررسیهای تاریخی، سال ۱۳۵۶، شماره ۳.[۱۲]
- نگاهی به سوخرائیان. مجله گوهر، سال ۱۳۵۴، شماره ۹.[۱۳]
ستارهشناسی
[ویرایش]- آثار الباقیه. نامواره دکتر محمود افشار، سال ۱۳۷۰، جلد ششم.
- آغاز گردش سپهر به باور ایرانیان باستان. مجله آینده، سال ۱۳۷۲، شماره ۲–۱.
- پندار ایرانیان باستان دربارهٔ خوشید، ماه و ستارگان. مرز پرگهر، یاد نامه علی سامی.
کتیبهها
[ویرایش]- اندیکان خوتای. (منتشر نشده)
- بنجاق اورامان. (منتشر نشده)
- دو کتیبه در تخت جمشید. (منتشر نشده)
- دون باون تش. (منتشر نشده)
- سه کتیبه هخامنشی. نامواره دکتر محمود افشار، سال ۱۳۸۱، جلد ۱۳.
- کتبیه اشکانی شاهپور اول. (منتشر نشده)
- کتبیه زمان شاهپور دوم ساسانی. (منتشر نشده)
- گزارش کتیبه شوش. مجله فروهر، سال ۱۳۷۶، شماره ۸–۷.
- راهگشای خط میخی (واژهنامه خط میخی). (تکثیر به صورت زیراکس)
سکهشناسی
[ویرایش]- آغاز ضرب سکه در زمان کورش بزرگ. (منتشر نشده)
- ۲۵ قرن سرگذشت سکه در ایران. (منتشر نشده)
- پایهگذاران حکومت ارتقی و ایوبی (و زنگی) و سکههای آنها. ضمیمه بررسیهای تاریخی، سال ۱۳۵۱، شماره ۵.[۱۴]
- چند سکه از غوریان. مجله بررسیهای تاریخی، سال ۱۳۵۱، شماره ۳.[۱۵]
- سکههای طبرستان ضمیمه بررسیهای تاریخی. سال ۱۳۵۲، شماره ۲.[۱۶]
آثار متفرقه
[ویرایش]- پیشینه آیینهای نوروزی. (منتشر نشده)
- داستانی از تنبور. (منتشر نشده)
- یادداشتی بر پایان نوشت شاهنامه. نامواره دکتر محمود افشار، سال ۱۳۷۵، جلد ۹.
- پرندگان دزاشیب. در مجله آینده، سال ۱۳۷۲، شماره ۱۲–۱۰.
پانویس
[ویرایش]- ↑ اعظمی سنگسری، چراغعلی (خرداد ۱۳۴۹)، «باورهای عامیانه مردم سنگسر»، هنر و مردم، ج. دوره ۸ ش. ش ۹۲، ص. ص ۴۵ تا ۵۵، بایگانیشده از اصلی در ۲ فوریه ۲۰۱۲، دریافتشده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۱
- ↑ ___ (سال سوم (آذر و دی ۱۳۴۷))، «جشنهای ملی سنگسر (آداب و رسوم قومی)»، بررسیهای تاریخی، ش. ش ۵، ص. ص ۸۷ تا ۱۰۶، بایگانیشده از اصلی در ۱۵ آوریل ۲۰۱۵، دریافتشده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۱ تاریخ وارد شده در
|تاریخ=
را بررسی کنید (کمک) - ↑ ___ (شهریور و مهر ۱۳۵۱)، «درمان بیمارها و زخمیها در سنگسر»، هنر و مردم، ج. دوره ۱۰ ش. ش ۱۱۹ و ۱۲۰، ص. ص ۵۵ تا ۶۰، بایگانیشده از اصلی در ۳ نوامبر ۲۰۱۱، دریافتشده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۱
- ↑ ___ (سال سوم (مرداد و آبان ۱۳۴۷))، «گاهنمای سنگسری (تاریخ تمدن)»، بررسیهای تاریخی، ش. ش ۳ و ۴، ص. ص ۲۴۳ تا ۲۵۲، بایگانیشده از اصلی در ۱۵ آوریل ۲۰۱۵، دریافتشده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۱ تاریخ وارد شده در
|تاریخ=
را بررسی کنید (کمک) - ↑ ___ (تیر و مرداد و شهریور ۱۳۶۵)، «هشتپای»، آینده، ش. ش ۴–۶، ص. ص ۲۹۹ تاریخ وارد شده در
|تاریخ=
را بررسی کنید (کمک) - ↑ ___ (مرداد ۱۳۵۲)، «سنگسر و واژه سنگسری»، گوهر، ش. شماره ۷، ص. ص ۶۲۸ تا ۶۳۳
- ↑ ___ (فروردین ۱۳۵۳)، «پرستشگاه آرتاز قره کلیسا»، گوهر، ش. ش ۱، ص. ص ۷۱ تا ۸۱
- ↑ ___ (فروردین و اردیبهشت ۱۳۵۰)، «خداوندان دژ شمیران»، هنر و مردم، ج. دوره ۹ ش. ش ۱۰۲ و ۱۰۳، ص. ص ۴۲ تا ۴۳، بایگانیشده از اصلی در ۷ دسامبر ۲۰۱۳، دریافتشده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۱
- ↑ ___ (سال دوازدهم (آذر و دی ۲۵۳۶ شاهنشاهی))، «فرمانروایان طبرستان»، بررسیهای تاریخی، ش. ش ۵، ص. ص ۱۸۹ تا ۲۲۶، بایگانیشده از اصلی در ۱۵ آوریل ۲۰۱۵، دریافتشده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۱ تاریخ وارد شده در
|تاریخ=
را بررسی کنید (کمک) - ↑ ___ (سال هفتم (فروردین و اردیبهشت ۱۳۵۱))، «فریم پایگاه اسپهبدان باوندی کجاست؟»، بررسیهای تاریخی، ش. ش ۱، ص. ص ۴۷ تا ۵۶، بایگانیشده از اصلی در ۱۵ آوریل ۲۰۱۵، دریافتشده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۱ تاریخ وارد شده در
|تاریخ=
را بررسی کنید (کمک) - ↑ ___ (سال یازدهم (مرداد و شهریور ۲۵۳۵ شاهنشاهی))، «قارن وند یا سوخرائیان»، بررسیهای تاریخی، ش. ش ۳، ص. ص ۲۰۱ تا ۲۴۴، بایگانیشده از اصلی در ۱۵ آوریل ۲۰۱۵، دریافتشده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۱ تاریخ وارد شده در
|تاریخ=
را بررسی کنید (کمک) - ↑ ___ (سال دوازدهم (مرداد و شهریور ۲۵۳۶ شاهنشاهی))، «گیل، فرشواذگرشاه و گاوبارگان دابویهی (اسپهبدان بزرگ طبرستان)»، بررسیهای تاریخی، ش. ش ۳، ص. ص ۳۹ تا ۹۰، بایگانیشده از اصلی در ۱۵ آوریل ۲۰۱۵، دریافتشده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۱ تاریخ وارد شده در
|تاریخ=
را بررسی کنید (کمک) - ↑ ___ (آذر ۱۳۵۴)، «نگاهی به سوخرائیان»، گوهر، ش. ش ۹، ص. ص ۷۲۸ تا ۷۳۳
- ↑ ___ (سال هفتم (آذر و دی ۱۳۵۱))، «پایهگذاران حکومت ارتقی و ایوبی (و زنگی) و سکههای آنها»، بررسیهای تاریخی، ش. ش ۵، ص. ص ۶۷ تا ۸۸، بایگانیشده از اصلی در ۱۵ آوریل ۲۰۱۵، دریافتشده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۱ تاریخ وارد شده در
|تاریخ=
را بررسی کنید (کمک) - ↑ ___ (سال هفتم (مرداد و شهریور ۱۳۵۱))، «چند سکه از غوریان»، بررسیهای تاریخی، ش. ش ۳، ص. ص ۱۳۳ تا ۱۴۴، بایگانیشده از اصلی در ۱۵ آوریل ۲۰۱۵، دریافتشده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۱ تاریخ وارد شده در
|تاریخ=
را بررسی کنید (کمک) - ↑ ___ (سال هشتم (فروردین و اردیبهشت ۱۳۵۲))، «سکههای طبرستان- گاوبارگان و حکام خلفا»، بررسیهای تاریخی، ش. ش ۱ و ۲، ص. ص ۱۵۳ تا ۱۹۴، بایگانیشده از اصلی در ۱۵ آوریل ۲۰۱۵، دریافتشده در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۱ تاریخ وارد شده در
|تاریخ=
را بررسی کنید (کمک)
منابع
[ویرایش]- «جمعآوری و تدوین آثار یک نویسنده و پژوهشگر گمنام ایرانی/ «واژهنامه سنگسری» منتشر میشود». ۲۰ شهریور ۱۳۸۴. دریافتشده در ۳۱ خرداد ۱۳۹۰.[پیوند مرده]
- چراغعلی اعظمی سنگسری (۱۳۰۳-۱۳۸۱) فرهنگشناس