شکار
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Taq-e_Bostan_-_Low-relief_the_boar_hunt.jpg/350px-Taq-e_Bostan_-_Low-relief_the_boar_hunt.jpg)
شِکار، نَخجیر یا صِید، کُشتن یا به چَنگ آوردن جانوری زنده توسط موجود زندهٔ یا معمولاً انسان دیگر است مانند ذبح گوسفند در ایران برای تهیه کله پاچه، چلوگوشت و...) به انسانی که شکار میکند نیز شکارچی(مانند شکار پرندگان با تفنگ شکاری)، به کسی که از جانوران شکار مراقبت میکند، نخجیربان(مانند محیط بانان جنگل در ایران) و به جانداری که از جاندار دیگر شکار میکند، شکارگر(مانند شکار خرگوش توسط عقاب) گویند. شکار جانوران توسط انسان برای تجارت شاملِ فروش پوست و مو، استخوان و عاج، گوشت(که عموماً به صورت رسمی و قانونی ابتداء در کشتارگاه ذبح و چند تکه می شود سپس قصابی ها مثلا دو دست کله پاچه که معمولاً شامل دل و قلوه، مغز و جگر، پاچه و سیرابی و... میشود را به مردم یا بهطور عمده به طباخی ها و کله پزی ها جهت پختن و سرو نهایی ارائه می دهند. گاهی شکار توسط صیادان غیرقانونی که عموماً شکار پرندگان و در جنگل به دور از مردم هستند، انجام می شود که می تواند صرفاً یا برای تفریح و تفنن انجام شود؛ یا برای فروختن به کشتارگاه های بدون مجوز رسمی! در جمهوری اسلامی ایران، سازمان حفاظت از محیط زیست مسئول اصلی شناسایی شکارچیان و جلوگیری از شکار به خصوص گونه های جانوری بومی و نادر است. سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور دومین نهاد بسیار مهم در این حوزه است. سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور یکی از سازمان های زیرمجموعه وزارت جهاد کشاورزی بهشمار میرود که وظیفه دفاع و حفظ منابع طبیعی ایران را بر عهده دارد. این سازمان از سال ۱۳۸۴ (خورشیدی) و در پی حملات متعدد به محیطبانان و جنگلبانان اقدام به تأسیس یگان حفاظت منابع طبیعی کردهاست.
شکار جرگه، که گاه در گذشته شکار قمرغه نامیده میشد، نوعی شکار است که در آن مردم بسیاری نخجیر (شکار) را احاطه نمایند تا جانور به سمت شکارچی رانده شود. در هند به این نوع شکار هتهجوری گویند.
ریشهشناسی
[ویرایش]اینواژه همریشه با فعل کهن ایرانی شکردن(شکار کردن)است.[۱][۲] واژهٔ «صِید» وامواژهای از زبان عربی در فارسی است که به معنای شکار است. در فارسی «صید» بیشتر برای شکار آبزیان به کار میرود. بنابراین الصیادین، الصیادون و الصیاد به معنای شکارچی(ها) میباشند.
شکارچی غیرمجاز
[ویرایش]شکار جانوران خارج از فصل عمومی شکار و بدون دریافت مجوزهای لازم دولتی و آگاهی محلی، شکار غیرمجاز بهشمار میرود. شکارچی غیرمجاز کسی است که بدون توجه به وضعیت زیستی جانوران و مقررات وضع شده برای حفاظت از گونههای در معرض نابودی، به شکار آنها میپردازد. شکارچیگری غیرمجاز از معضلات جوامع امروزی در سراسر جهان است و موجب قانونشکنی، آسیب به محیط زیست و نهایتاً آسیب به جوامع انسانی میشود.[۳]
تا مهرماه ۱۳۹۶ خورشیدی، ۱۱۹ محیطبان بههنگام انجام مسئولیت محیطبانی و در رویاروییِ مستقیم با شکارچیان وحوش غیرمجاز، جان خود را از دست دادهاند.[۴] همچنین شکارچیان غیرِ مجاز موجبِ آسیب و آزار جانوران میشوند. یکشنبه ۱۸ تیر ۱۳۹۶ خورشیدی و در پناهگاه حیات وحش میاندشت، یک شکارچی متخلف که یک آهو را زندگیری و داخل کیسه گذاشته بود، به علت ترس از محیطبانان، آن را به درون جوی آب پرتاب کرد و باعث خفگی آهو شد.[۵] در دیوان عدالت کیفری جمهوری اسلامی ایران، یک شکارچی غیرمجاز با تعداد شکارهای فراوان و سال های فعالیت زیاد، معمولاً با حکم بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ ضربه شلاق، پرداخت جریمه بالا، زندان از ۶ ماه تا ۱۰ سال! و حتی اعدام به خصوص شکارچیان سابقه دار رده بالا همراه است.
فصل شکار
[ویرایش]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/Raden_Saleh_-_The_Lion_hunt_%281841%29.jpg/300px-Raden_Saleh_-_The_Lion_hunt_%281841%29.jpg)
این نگاره اکنون در مالکیت موزه هنرهای خارجی لتونی قرار دارد.
فصل شکار دورهای زمانی در هر سال است که شکارچیان قانونی میتوانند با پرداخت هزینه و دریافت مجوزهای لازم و در محیطهای تعریف شده از سوی دولت و سازمان محیط زیست به شکار قانونی و کنترل شده بپردازند.
پایان فصل شکار هنگامهای است که به منظور حفاظت گونهها از شکار و محافظت از جمعیت آنها در زمان جفتگیری، کم بودن جمعیت و شرایط بدِ زیستی برقرار میگردد.[۶] شکار در زمانی که فصل شکار پایان یافتهاست، تخطی از قانون بوده و پیگرد دارد. عمدهٔ تلفات محیط بانان در هنگام انجام وظیفه، در رویارویی با شکارچیان غیرمجاز و در زمانی است که فصل شکار، پایان یافتهاست.
جریمهٔ شکار غیرمجاز در ایران
[ویرایش]پس از مسائلی که در مورد شکار جانوران وحشی و انقراض برخی از گونههای جانوری و نیز کشتهشدن محیطبانان و جنگلبانان بهدست شکارچیان غیرِ مجاز در ایران بهوجود آمد، دولت و سازمان محیط زیست تلاش بسیاری را برای مقابله با این پدیده بکار بستند. سرانجام قانونی تصویب شد که بر اساس آن جریمهٔ شکار جانوران وحشی با توجه به مادهٔ سوّمِ قانون شکار و صید، بهطور متوسط حدود پنج برابر و برخی از گونهها تا بیش از ۱۰ برابر افزایش یافت.
تعرفههای جریمهٔ شکار غیرمجاز در ایران
[ویرایش]در تعرفههای جدید برخی از جریمهها تا ۱۶ برابر نیز افزایش یافتهاست که نشان از اهمیّت حفظ گونههای جانوری دارد. در تعرفهٔ جدید جریمه پلنگ از ۵ میلیون تومان به ۸۰ میلیون تومان و یوزپلنگ از ۲۰ میلیون تومان به ۱۰۰ میلیون تومان افزایش یافتهاست. جریمه گوزن زرد ایرانی از ۵ میلیون تومان به ۶۰ میلیون تومان، مرال و شوکا از ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان به ۳۵ میلیون تومان و قوچ و میش و کل و بز و جبیر به ۱۰ میلیون تومان افزایش یافت. همچنین انواع نهنگها از ۱۵ میلیون تومان به ۵۰ میلیون تومان افزایش یافت و فک خزری در دوره قبل جریمهای نداشت اما در جدول جدید جریمه ۱۵ میلیون تومانی برای آن در نظر گرفته شدهاست.[۷][۸]
نگارخانه
[ویرایش]-
بیست ریالی - پشت اسکناس عنوان: شکارگاه قرن سیزدهم هجری
-
شکار پلنگ توسط ناصرالدینشاه قاجار (اثر ابوتراب غفاری در صفر ۱۳۰۱ قمری)
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ دقیقی: شیر گوزن و غرم را نشکرد ***چونکه تو اعدای ترا بشکری
- ↑ فردوسی: چو بهرام دانست کآمَدْش مرگ***نهنگی کجا بشکرد پیل و کَرگ
- ↑ "شکار غیرقانونی" (به انگلیسی).
- ↑ سه رقمی شدن آمار شهدای محیطبان بایگانیشده در ۱۳ اوت ۲۰۱۸ توسط Wayback Machine تابناک
- ↑ «مرگ آهو در کیسه شکارچی متخلف». خبرگزاری مِهر. ۱۸ تیر ۱۳۹۶.
- ↑ When can I hunt, Game Hunting, Recreation and Tourism; The Department of Sustainability and Environment (DSE), Government of Victoria, Australia., Accessed 4 December 2008. بایگانیشده در ۱ آوریل ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine
- ↑ جریمه شکار جانوران وحشی به بیش از پنج برابر افزایش یافت
- ↑ [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]