Douglas MacArthur
Douglas MacArthur (Little Rock, Arkansas, 1880ko urtarrilaren 26a - Washington Hiria, 1964ko apirilaren 5a) estatubatuar militarra izan zen, Lehen Mundu Gerran, Bigarren Mundu Gerran eta Koreako Gerran parte hartu zuena. Bigarren Mundu Gerrako Filipinetako kanpainan izandako ardura eta kudeaketarengatik AEBko Ohore Domina jaso zuen.
Bizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Lehen Mundu Gerran Frantzian borrokatu zen, koronel zelarik. 1928-1930 bitartean Filipinetan egon ondoren, jeneral izendatu zuten eta Armadako Estatu Nagusiaren buru izan zen. 1941ean Ekialde Urruneko gudarosteen komandante buru izendatu zuten. 1941eko abenduan, japoniarrek Filipina uharteak inbaditu zituztenean, Manila utzi behar izan zuen eta Corregidor uhartean babestu zen. 1942an, japoniarrak bertara iristeko arriskua ikusirik, Filipinetatik irteteko agindua eman zioten estatubatuar goi-agintariek. Martxoaren 13an Mindanao uhartera heldu zen, eta martxoaren 17an Australiara. Herrialde horretako Adelaide hirian zegoelarik bota zuen bere esaldirik ospetsuena: Bataan laga nuen, eta itzuliko naiz.
1943an, aliatuen osteek hego-mendebaldeko Ozeano Barean (Midway, Guadalcanal) egin zuten erasoaren buru izan zen. 1944an Filipinetara itzuli, eta Manilan sartu zen 1945eko otsailean. Lurreko gudaroste guztien komandante buru eta indar aliatuen agintari nagusi izendatu zuten. Berak onartu zuen 1945eko irailean Japoniaren errenditzea.
Japonian bere erara agindu zuen, 1950ean Koreako Gerra hasi zenean Nazio Batuen Erakundeko osteen komandante buru izateko agindua hartu zuen arte. Gerra Txinara zabaltzeko zuen asmoa ikusirik Trumanek, Estatu Batuetako lehendakariak, aginpidea kendu zion 1951n. 1948an eta 1952an Estatu Batuetarako lehendakaritzarako hautagai izan zen, baina ez zuen arrakastarik izan.
Iruditegia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]-
1918an Frantziako etxalde batean.
-
1919ko argazkia.
-
1942ko argazkia.
-
Douglas MacArthur Memoriala, Washington Hiria
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2018/5/1 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
Kanpo-estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]![]() |
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Douglas MacArthur ![]() |
- MacArthur Memorial webgunea, macarthurmemorial.org (Ingelesez)
- Brisbango MacArthur Museoa, macarthurmuseumbrisbane.org (Ingelesez)
- MacArthurri buruzko webgunea, pbs.org (Ingelesez)
- 1880ko jaiotzak
- 1964ko heriotzak
- Arkansastarrak
- Ameriketako Estatu Batuetako Armadako jeneralak
- Bigarren Mundu Gerrako militarrak
- Lehen Mundu Gerrako militarrak
- Ameriketako Estatu Batuetako hargin beltzak
- Ameriketako Estatu Batuetako anglikanoak
- Filipinetako historia militarra
- Landa mariskalak
- Washingtonen hildakoak