Pristupanje Albanije Evropskoj uniji
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/European_Union_Albania_Locator_%28with_internal_borders%29.svg/276px-European_Union_Albania_Locator_%28with_internal_borders%29.svg.png)
Ulazak Albanije u Evropsku uniju proces je pristupanja Albanije Evropskoj uniji. Od 2014. godine zemlja je i službeni kandidat za pristupanje.
Historija procesa
[uredi | uredi izvor]Albanija je podnijela zahtjev za članstvo u Evropskoj uniji 28. aprila 2009. Vijeće Evropske unije 6. novembra 2009. poslalo je Evropskoj komisiji relevantnu dokumentaciju pozivajući da predloži mišljenje o njoj. 16. decembra iste godine Evropska komisija poslala je upitnik Vladi Albanije, a odgovori su dostavljeni 14. aprila 2010. Dana 8. novembra 2010. godine Vijeće je odobrilo ukidanje viznog režima u Šengenskom prostoru za albanske državljane a odluka se primjenjuje počevši od 15. decembra. 10. oktobra 2012. Evropska komisija preporučila je Albaniji da dobije status kandidata čim provede neke temeljne reforme.
U martu 2015, tokom petog sastanka dijaloga na visokom nivou, povjerenik za proširenje Johannes Hahn naglasio je albanskim vlastima da prije pregovora mogu započeti određivanje datuma za pristupanje. Vlada mora ponovo otvoriti dijalog zajedno sa opozicijom o provedbi značajnih reformi u svih pet prethodno identificiranih kritičnih područja, a to su javna uprava, pravna organizacija i državna služba (vladavina zakona), korupcija, organizirani kriminal, temeljna prava. Ovaj službeni stav u cijelosti je predstavio Evropski parlament u aprilu 2015. putem rezolucije kao komentara na predstavljanje izvještaja Komisije o napretku Albanije u 2014. godini od strane Komisije.
Osnovni korak ka otvaranju pristupnih pregovora bilo je jednoglasno odobravanje Skupštine ustavne reforme pravosudnog sistema održanog 21.juna 2016, koju su politički čelnici Evropske unije smatrali neophodnom za borbu protiv korupcije koja je zastupljena u zemlji.
U aprilu 2018. godine, visoki predstavnik Evropske unije i povjerenik za proširenje objavljuju svoje pozitivno mišljenje o otvaranju pregovora o pristupanju, s obzirom na ostvareni napredak. U junu iste godine čelnici 28 zemalja članica odobrili su sporazum o početku pregovora o pristupanju od juna 2019.
29. maja 2019. godine, visoki predstavnik i povjerenik za proširenje ponovili su svoje pozitivno mišljenje prilikom otvaranja pregovora o pristupanju, s obzirom na ostvareni napredak, posebno u pogledu korjenite reforme pravosudnog sistema. Međutim, iako su i Sjeverna Makedonija i Albanija ispunile svoja obećanja, Evropsko vijeće nije uputilo zeleno svjetlo za pregovore o pristupanju. Sjeverna Makedonija je u povoljnijem položaju u odnosu na Albaniju. Obećana potvrda pregovora o pristupanju trebala se desiti tokom oktobra 2019. iako 18. oktobra čelnici zemalja članica Evropske unije nisu se suglasili oko prijedloga da se otpočnu pristupni pregovori sa Sjevernom Makedonijom i Albanijom i nakon duge i burne rasprave održane protekle noći nisu usvojili nikakve zaključke o proširenju.Evropska komisija potvrdila je da su Sjeverna Makedonija i Albanija ispunile uslove za otvaranje pristupnih pregovora o članstvu u EU. To je pozitivan znak uoči konačne odluke Vijeća za opće poslove koje će zasjedati 24. marta 2020. Sredinom jula 2022. održana je prva Međuvladina konferencija o pristupnim pregovorima između EU i Albanije. To je označilo službeni početak pristupnih pregovora. Osim toga, Europska komisija započela je proces screeninga.
Značajniji datumi
[uredi | uredi izvor]Datum | Događaj |
---|---|
12. juna 2006. | Potpisan sporazum o stabilizaciji i pridruživanju. |
28. aprila 2009. | Albanija predaje formalni zahtjev za članstvo. |
14. aprila 2010. | Albanija predaje odgovore na Upitnik Evropske komisije. |
9. novembra 2010. | Evropska komisija odgovora na Upitnik s pozitivnim mišljenjem. |
24. juna 2014. | Albanija dobija službeni status kandidata. |
9. novembra 2016. | Evropska komisija predlaže početak pregovora. |
24. marta 2020. | Pregovori počinju. |
19. juli 2022. | Screening započeo. |