အီကွေဒေါခမ်းထီ
အီကွေဒေါ ခမ်းနမ်းဗွေႏခမ်းထီ Republic of Ecuador República del Ecuador (သပေင်) | |||||
---|---|---|---|---|---|
| |||||
![]() အီကွေဒေါခမ်းထီအဝ်ႏဒါႏခင်ႏလမ်း (အချို) | |||||
ဝေင်ꩻတန် | ဝေင်ꩻကီတို[၁] 00°13′12″S 78°30′43″W / 0.22000°S 78.51194°W | ||||
အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻ | Guayaquil | ||||
ရွုမ်ꩻသွုံꩻ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါဖုံႏ | သပေင်[၂] | ||||
အွဉ်ႏရေꩻ ဒေႏသခံႏဘာႏသာႏငဝ်းငွါဖုံႏ | Kichwa (Quechua), Shuar and others "are in official use for indigenous peoples"[၃] | ||||
လိုꩻခွိုꩻ (၂၀၂၂[၄][၅]) |
| ||||
ကိုꩻကွဲႏ |
| ||||
Demonym | အီကွေဒေါခမ်းသား | ||||
အစိုႏရ | Unitary presidential republic | ||||
en:Daniel Noboa | |||||
en:Verónica Abad Rojas | |||||
ထေဥပဒေႏလွတ်တောႏ | စွိုးခွိုꩻလွတ်တောႏ | ||||
လွစ်တခြင်ရေꩻ | |||||
• ကေႏညာႏ | ၁၈၀၉ ဩဂဲစ် ၁၀ | ||||
• လꩻသပေင်ထျꩻ | ၁၈၂၂ မေ ၂၄ | ||||
၁၈၃၀ မေ ၁၃ | |||||
• သပေင် အွဉ်ႏတီႏ(အသိမှတ်ပျု)ဖေႏ | ၁၈၄၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆[၆] | ||||
၁၈၉၅ ဇွန် ၅ | |||||
၂၀၀၈ သဲတ်တိဉ်ဗာ ၂၈ | |||||
ဧရိယာႏ | |||||
• ခြွဉ်း | ၂၈၃,၅၆၁ km2 (၁၀၉,၄၈၄ sq mi)[၇][၈][၉] (အရန်း: ၇၃) | ||||
• ထီနမ်း (%) | 5 | ||||
လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း | |||||
• ၂၀၂၃ အရမ်ꩻ | 17,483,326[၁၀] | ||||
• ၂၀၂၂ မွူးကွို့ꩻနာꩻစာႏရင်ꩻ | 16,938,986[၁၁] (အရန်း - ၇၃) | ||||
•
တချ | ၆၉/km2 (၁၇၈.၇/sq mi) (အရန်း - ၁၄၈) | ||||
GDP (PPP) | ၂၀၂၃ အရမ်ꩻ | ||||
• ခြွဉ်း | ![]() | ||||
• Per capita | ![]() | ||||
GDP (nominal) | ၂၀၂၃ အရမ်ꩻ | ||||
• ခြွဉ်း | ![]() | ||||
• Per capita | ![]() | ||||
Gini (၂၀၂၂) | ![]() ထာႏဝ | ||||
HDI (၂၀၂၁) | ![]() ထို · ၉၅ | ||||
ရွဉ်ဗီႏ | အမေႏရိကန်ႏဒေါ်လာb (USD) | ||||
အခိင်ႏအွိုင်ꩻ | ECT / GALT (UTC−5 / −6) | ||||
မွူးနီꩻစွယ်ꩻပွုံႏစံႏ | နီꩻ/လာ/နေင်ႏ | ||||
ဝါးကာꩻစနိစ် | ထွေ | ||||
ဖိုန်းကိုဒ်အမုဲင် | +593 | ||||
Internet TLD | .ec | ||||
|
အီကွေဒေါခမ်းထီ (အိန်းကလေတ်: Ecuador) ယို တရာꩻဝင်ႏအမိဉ်ꩻအနေႏ အဝ်ႏဟဲ့ꩻဖန်ခါ အီကွေဒေါ ခမ်းနမ်းဗွေႏခမ်းထီ (Republic of Ecuador) (သပေင် : República del Ecuador) တဲင် အဝ်ႏဒျာႏ အမေႏရိကတွိုက်နဝ် အခဝ်တွို့ꩻထင်ꩻကို နမ်းခြောင်ꩻတင် ဒီမိုကရဲတ်တိစ် ခမ်းနမ်းဗွေႏ ခမ်းတခမ်းဒျာႏသွူ။ ဖဲ့ꩻထင်ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ကိုလံဗီယာခမ်းထီ၊ ဖဲ့ꩻကွဉ်ႏတောမ်ႏဖဲ့ꩻနဝ်ဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ပီရူးခမ်းထီ၊ ဖဲ့ꩻတွို့ꩻဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ ပစိဖိတ် သမုဒ္ဒရာႏ ဖုံႏ အဝ်ႏခူရောင်ꩻခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ ပစိတ်ဖိတ်သမုဒ္ဒရာႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ပါလာပါဂိုးကြွန်လဲ့ အဝ်ႏပါသော့ꩻ အီကွေဒေါခမ်းကိုတဲင် တောမ်ႏခမ်းထီဟံႏနယ်ႏ ဟံႏကောင်တန်နဝ်ꩻ ဗွော့ꩻညာꩻအဝ်ႏခါႏလွေꩻ ကီလိုမီတာ ၁၀၀၀ (မဲင်ႏ ၆၂၀)ရပ်နဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းထီဟံႏနယ်ႏ ဧရိယာႏအအဲဉ်ႏအလုဲင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏစတုရန်းမဲင်ႏ ၁၀၉,၄၈၄ မဲင်ႏ (၂၈၃,၅၆၁ စတုရန်းကီလိုမီတာ) သွူ။ ၂၀၂၃ ဗာႏ စာႏရင်ꩻအလꩻ ခမ်းကိုလိုꩻဖြာꩻခြွောန်းအဝ်ႏ (၁၇ သန်း) လွိုတဲင် နဝ်ꩻအကို (၈၆ %)နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ကိုꩻကွဲႏယွုမ်းအံႏ ခရိယာန်ႏဘာႏသာႏသား နဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းထီဝေင်ꩻတန် တောမ်ႏ အတန်သွတ်ꩻဝေင်ꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ဝေင်ꩻကီတိုသွူ။
သမဲင်ꩻ
[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]Pre-Inca era
[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Valdivia_%28ecuador%29%2C_figuretta_di_donna_incinta%2C_2300-2000_ac_ca.jpg/110px-Valdivia_%28ecuador%29%2C_figuretta_di_donna_incinta%2C_2300-2000_ac_ca.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Jama-Coaque_-_Figure_Seated_on_a_Bench_with_Hands_Held_to_Mouth_-_Walters_482862_-_Right_Side.jpg/140px-Jama-Coaque_-_Figure_Seated_on_a_Bench_with_Hands_Held_to_Mouth_-_Walters_482862_-_Right_Side.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Ecuador_ingapirca_inca_ruins.jpg/220px-Ecuador_ingapirca_inca_ruins.jpg)
ဟံႏပထဝီႏ
[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Ecuador_Topography.png/220px-Ecuador_Topography.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/V%C3%B3lcan_Cotopaxi.jpg/220px-V%C3%B3lcan_Cotopaxi.jpg)
ခမ်းထီရေꩻ တောမ်ႏ အစိုႏရ
[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]စဲ့ꩻရေꩻ
[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]စီꩻပွာꩻရေꩻ
[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/MAXXIMUS_GUAYAQUIL-1024x1024.jpg/220px-MAXXIMUS_GUAYAQUIL-1024x1024.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/CUENCA_%2832126182143%29.jpg/220px-CUENCA_%2832126182143%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/NEE-01-PEGASO.jpg/220px-NEE-01-PEGASO.jpg)
အာႏကွိုꩻ
[မွဉ်းဖျင် | မွဉ်းဖျင်အရွီးခိုႏ]- ↑ Proyecciones Poblacionales။ National Institute of Statistics and Censuses (INEC)။ 18 October 2013 ကို ဒင်ႏထွူလဲဉ်း မူရင်းမော်ကွန်း။ 2 January 2024 ကို ထွားစဲစ်ချာထွူလဲဉ်း။
- ↑ အာႏကွိုꩻချက်အမာႏ: Invalid
<ref>
tag; no text was provided for refs namedCIA
- ↑ Constitución Política de la República del Ecuador။
- ↑ "Censo de Población y Vivienda 2022"၊ 21 September 2023။
- ↑ Más mestizos, menos afros y pocos blancos: así se ven los ecuatorianos (22 September 2023)။ 14 November 2023 ကို ထွားစဲစ်ချာထွူလဲဉ်း။
- ↑ España (1 January 1841)။ Tratado de paz y amistad celebrado entre España y la República del Ecuador: en 16 de febrero de 1840။ en la Imprenta Nacional။
- ↑ Welcome to Ecuador – Geography | Ministry of Foreign Affairs and Human Mobility (in es) (2015-05-01)။ 2020-01-26 ကို ဒင်ႏထွူလဲဉ်း မူရင်းမော်ကွန်း။ 2024-01-02 ကို ထွားစဲစ်ချာထွူလဲဉ်း။
- ↑ Ecuador။ Central Intelligence Agency (27 February 2023)။
- ↑ Archived copy။
- ↑ Ecuador။ The World Factbook။ Central Intelligence Agency။
- ↑ Inicio။
- ↑ ၁၂.၀ ၁၂.၁ ၁၂.၂ ၁၂.၃ World Economic Outlook Database, October 2023 Edition. (Ecuador)။ International Monetary Fund (10 October 2023)။
- ↑ Gini Index။ World Bank။
- ↑ Human Development Report 2021/2022 (in en)။ United Nations Development Programme (8 September 2022)။
- ↑ Figure Seated on a Bench with Hands Held to Mouth။