Запарожскія казакі
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/02_210_Book_illustrations_of_Historical_description_of_the_clothes_and_weapons_of_Russian_troops.jpg/250px-02_210_Book_illustrations_of_Historical_description_of_the_clothes_and_weapons_of_Russian_troops.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/Repin-Cossack_of_the_Zaporozhian_Sich.jpg/250px-Repin-Cossack_of_the_Zaporozhian_Sich.jpg)
Запарожскія казакі, запарожцы — частка казацтва на тэрыторыі сучаснай Украіны[1][2], якія стварылі ў 1555 годзе, шэраг разрозненых ваенных умацаванняў («гарадкі» ці «сечы»[3] /засекі/)[4] і паселішчаў (хутары, зімоўнікі)[3] за дняпроўскімі парогамі, па-за зонай юрысдыкцыі якіх б там не было дзяржаў (Дзікае поле). Пазней аб’ядналіся[3] ў ваенную арганізацыю Войска Запарожскае, якое атрымала сваю назву па назве рэгіёна пражывання, месцы размяшчэння галоўнага ваеннага ўмацавання, названага «Сеч»[3] і знаходжання штаб-кватэры (цэнтральнага органа кіравання — коша)[3].
Пазней, у сувязі з утварэннем у канцы XVI стагоддзя рэестравага казачай войска, паселішчам часткі запарожскага казацтва на тэрыторыі Кіеўскага, Чарнігаўскага і Брацлаўскага ваяводстваў, а таксама ў сувязі з утварэннем пасля 1625 года ў адпаведнасці з Курукаўскім дагаворам палкавога ладу рэестравага казацкай войска, запарожскімі сталі называць і рэестравых казакоў, якія не пражывалі на тэрыторыі Запарожжа.
У далейшым, пасля паўстання Багдана Хмяльніцкага ў 1648 годзе пад кантроль Войска Запарожскага і ўладу запарожскага гетмана перайшлі тэрыторыі Рэчы Паспалітай, якія займалі землі сучаснай Паўночнай і Цэнтральнай Украіны. На іх утварыліся новыя казацкія палкі, якія камплектаваліся з мясцовага насельніцтва па тэрытарыяльна-міліцыйным прынцыпе. Яны дапоўнілі палкавы лад казачага войска, сфарміраваўшы такім чынам цэнтралізаваную ваенную і адміністрацыйна-тэрытарыяльную структуру Войска Запарожскага, якая атрымала ў гістарыяграфіі таксама назву Гетманшчына. Запарожскімі сталі называць усіх казакоў, якія пражывалі на тэрыторыі Гетманшчыны.
Крыніцы
- ↑ Запорожская Политическая наука: словарь-справочник (Электронное учебное пособие) / Авт. и сост. Санжаревский И. И., д.пол.н., проф. — Тамбов, 2010. — 1 CD-ROM. (М.: ВНТИЦ, 2008. — № 50200800804).
- ↑ Запорожская Сечь // Большой Энциклопедический словарь — 2000.
- ↑ а б в г д БСЭ 1969—1978.
- ↑ Сечь Запорожская // Советская историческая энциклопедия : у 16 т. / под ред. Е. М. Жукова. — М. : Советская энциклопедия, 1969. — Т. 12 : Репарации — Славяне. — 972 стб.
Літаратура
- Запорожская Сечь / Голобуцкий В. А. // Большая советская энциклопедия : ([в 30 т.]) / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. (руск.)
Спасылкі
На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Запарожскія казакі