Теология
Теология | |
Өйрәнеү объекты | Дин, религиозная вера[d] һәм Хоҙай |
---|---|
Ҡайҙа өйрәнелә | студент семинарии[d], theological studies[d] һәм дин белгесе[d] |
CIP коды | 39.06 һәм 39.0601 |
![]() |
Илаһиәт (правосл. богословие) йәки теоло́гия ( грек. θεολογία - грек. θεός «Бог» + грек. λόγος) — ниндәйҙер динде йәки дини тәғлимәтте систематик юл менән бәйән итеү йәки шәрехләү [1].
Теология дин ғилеменән һәм дин фәлсәфәһенән башҡа өлкә [2].
Илаһиәт, «богословие» (теология, бор. грек. θεολογία, лат. theologia) төрлө заманда төрлө мәғәнәлә ҡулланылған [3]. Илаһи көс тураһында ғилем мәғәнәһендә «теология» төшөнсәһе XIII быуаттың тәүге яртыһында, Абелярҙың «Христианская теология» (Theologia christiana) тигән китабы сыҡҡандан һәм Париж университетында теология факультеты асылғандан һуң нығына[3][4].
«Богословие» һәм «теология» урыҫ телендә
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Урыҫ телендә «теология» һүҙендәге тәүге «т» хәреф латин теле аша инеүен күрһәтә, был һүҙ, «богословие» төшөнсәһенән айырмалы, боронғо грек теленән ингән θεολογία менән бер үк түгел[5][6]. Урыҫ православиеһында үҙ тарафына бары тик «богословие» төшөнсәһе генә ҡулланылыуы тотороҡло күҙәтелә [7]. Әммә урыҫ богословиеһы көнбайыш теологияһы хәрәкәтен күҙәтеп бара,һаҡлыҡ менән ҡуллана һәм уның бай ҡаҙаныштарын үҙ маҡсаттарында бик оҫта файҙалана [8]
Ислам илаһиәте
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- Аҡыда — сөнниҙәрҙең мәҙһәбтәргә ярашлы ҡарашы
- Фиҡһ — ислам хоҡуҡиәте
- Пәйғәмбәрҙәр тарихы
- Кираат — Ҡөрьән яҙмаларын дөрөҫ әйтеү белеме
- Тәжүид — Ҡөрьәнде уҡыу ҡағиҙәләре
- Хафиз — Ҡөрьәнде ятҡа бикләү
- Әхлаҡ
- Хәҙистәр ғилеме [9].
- Тәфсир — Ҡөрьәнде тәфсирләү, аңлатыу
- Сарф — әҙәби ғәрәп теле морфологияһы .
[10].
Христиан богословиеһы (теология)
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]Богословие дисциплинаһы тармаҡтары:
- Догмат (фундаменталь, теоретик) йәки системалы богословие:
- триадология — Троица тураһында ғилем
- ангелология — фәрештәләр тураһында тәғлимәт
- антропология — кеше тураһында тәғлимәт
- хамартология — гонаһ тураһында тәғлимәт
- понерология — яуызлыҡ тураһында тәғлимәт
- христология — Иисус Христос тәбиғәттәре һәм йөҙө тураһында тәғлимәт
- сотериология — ҡотолоу тураһында тәғлимәт
- экклезиология — Сиркәү тураһында тәғлимәт
- иконология — иконалар тураһында тәғлимәт
- сакраментология — йәшерен серҙәр тураһында тәғлимәт
- эсхатология — донъяның ахырғы яҙмыштары тураһында тәғлимәт
- апологетика — рациональ ысулдар ярҙамында динде нигеҙләү
- Сағыштырыулы богословие — башҡа диндәр нигеҙҙәренә компаратив анализ
- Пастырь богословиеһы:
- литургика — ғибәҙәт теория һәм практикаһы
- гомилетика — вәғәз теорияһы һәм практикаһы
- катехитика — дин тураһында башланғыс тәғлимәт
- каноника — сиркәү хоҡуҡиәте теорияһы
- Әхлаҡ богословиеһы
- Библия богословиеһы:
- экзегетика — библия текстарына тәнҡитле аңлатыу йәки интерпретация
- герменевтика — дини сығанаҡтарҙы тәфсирләү теорияһы һәм методологияһы
- исагогика — библеистика бүлеге.
- Тарихи богословие:
- сиркәү археологияһы —сиркәү һәм Библия тарихы
- библия тарихы
- Боронғо Сиркәү тарихы
- византология
- урындағы сиркәүҙәр тарихы
- РПЦ тарихы
Иҫкәрмәләр
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- ↑ Богословие // Большой толковый словарь русского языка. / Ред. С. А. Кузнецов. — СПб.: Норинт. 1998.
- ↑ Головушкин Д. А., Гончаров С. А., Григоренко А. Ю., Кудряшов В. М. и др. Религиоведение. Уч. пособие для студ. пед. вузов. — Издат. дом «Питер», 2008. — С. 14. — 507 с. — ISBN 9785911808662.
- ↑ 3,0 3,1 Богословие // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)
- ↑ Теология — Новой философской энциклопедии
- ↑ Современный русский язык: Лексикология. Фразеология. Лексикография. Фонетика. Орфоэпия. Графика. Орфография. Учебное пособие. Г. М. Алексейчик, Н. И. Астафьева, И. А. Киселёв и др. — Мн., изд. Вышэйшая школа, 1990.
- ↑ С. С. Хоружий «Философия и теология: старые и новые парадигмы отношений», Часть 3.
- ↑ И. И. Иванова. К вопросу о зависимости религиозной философии от теологии. Или богословия? // Credo new. 2004. № 1(37). — С.171-189.
- ↑ Конференция, посвящённая 200-летию со дня рождения И. В. Киреевского http://www.pravoslavie.ru/news/17261.htm
- ↑ Shafi, Ma’ariful Qur’an, Maktaba-e-Darul-Uloom, Karachi, 2003, vol. 1, p. 411
- ↑ Rodinson M. La fascination de l’Islam. Nijmegen, 1978. с. 94.
Әҙәбиәт
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]- фәнни
- автор Аверинцев С. С., Шмалий В. В. (богословие дисциплины) // «Банкетная кампания» 1904 — Большой Иргиз. — М. : Большая российская энциклопедия, 2005. — С. 658—661. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.]; vol. 2004—2017, вып. 3). — ISBN 5-85270-331-1.
- Шмалий В. В., свящ Богословие // Православная энциклопедия. Том V: «Бессонов — Бонвеч». — М.: Церковно-научный центр «Православная энциклопедия», 2002. — С. 520. — 752 с. — 39 000 экз. — ISBN 5-89572-010-2
- Васильев П. П. Богословие // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)
- Прот. Иоанн Мейендорф. Введение в святоотеческое богословие 2016 йыл 10 февраль архивланған. Минск: Лучи Софии, 2007.
- Адо П. Апофатизм, или Негативная теология 2011 йыл 19 ғинуар архивланған. // Духовные упражнения и античная философия. М.; СПб., 2005, с. 215—226
- Писманик М. Г. Религиоведы и богословы: нужны и возможны ли диалоги? // Государство, религия, Церковь в России и за рубежом. — М.: Российская академия народного хозяйства и государственной службы при Президенте Российской Федерации, 2010. — № 3. — С. 279—290. — ISSN 2073-7203.
- Польсков К. О. Теология и религиоведение в контексте возрождения гуманитарной науки в современной России // Вестник ПСТГУ IV: Педагогика. Психология. — 2006. — В. 3. — С. 20—27.
- Польсков К. О. К вопросу о научном богословском методе // Вопросы философии. — 2010. — № 7. — С. 93—101.
- Элбакян Е. С. Процессы клерикализации в современной России 2018 йыл 12 март архивланған. // Материалы Международной научной конференции «Свобода религии и демократии: старые и новые вызовы», НАН Украины, Киев, 6 августа 2010.
- Элбакян Е. С. Религиоведение и теология: к проблеме демаркации объектов исследования 2016 йыл 5 март архивланған. // Религиоведение. — № 1. — 2001.
- Элбакян Е. С. Теология — не наука // Учёный совет. — М.: Просвещение, 2011. — № 3. — С. 24—26. — ISSN 2074-9953.
- Круглый стол в редакции журнала на тему «В чем научность теологии?» (участвуют Ольга Васильева, Николай Гринцер, Аскольд Иванчик, Борис Кнорре, Светлана Коначева, Александр Кырлежев, Константин Польсков, Владислав Раздъяконов, Андрей Шишков) // Государство, религия, церковь в России и за рубежом. — 2016. — № 3 (34). — С. 205—223. — ISSN 2073–7203.
- публицистика
- Вяткин В. В. Между наукой и богословием // «НГ-Религии», 2.06.2010
- Элбакян Е. С. Профанная теология или профанация науки? 2017 йыл 2 сентябрь архивланған. // ReligioPolis, 24.02.2010
Һылтанмалар
[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]![]() |
Богословие Викиһүҙлектә |
---|---|
![]() |
Богословие Викиөҙөмтәлә |
![]() |
Богословие Викикитапханала |
![]() |
Богословие Викимилектә |
![]() |
Богословие Викияңылыҡтарҙа |
- Научный богословский портал 2009 йыл 28 декабрь архивланған.
- Кафедра теологии Тульского государственного университета
- Факультет теологии Российского православного института 2017 йыл 22 октябрь архивланған.
- Институт теологии Белорусского государственного университета
- Православный Свято-Тихоновский гуманитарный университет
- Православные богословские курсы при Московской Духовной Академии 2010 йыл 17 февраль архивланған.