غلامحسین ساعدی
غلامحسین ساعدی | |
---|---|
![]() | |
آد | غلامحسین ساعدی |
قیسا بیلگی | خیاولی یازیچی |
دوْغوم تاریخ | چیلله، ۱۳۱۴ تبریز |
اؤلوم تاریخ | آذر، ۱۳۶۴ پاریس |
اؤلوم سببی | معده و باغیرساقلاریندان قانآخماق |
آیری آدلار | گوهرمراد |
غُلامحُسین ساعِدی (دوغوم: ۱۳ چیلله، ۱۳۱۴-اؤلوم: ۲ آذر، ۱۳۶۴) تانینمیش تبریزلی یازیچی. 16 یاشیندان یازیچیلیغا باشلادی، نوماییشنامه و داستان یازماق ساعدینین ان اؤنملی چالیشدیغی ساحهدیر.[۱] ساعدی میلّی حؤکومت زامانی ایبتیدایی اوخولدا درس اوخويوردو و دونهلرله بۇ دورده آذربایجان تۆرکجهسینده آلدیغی اویرتیمی موثبت خاطیرلاییردی.[۲] ساعدی و آیری بیر یازیچیلار من جمله بهرام بیضایی و اکبر رادی فارس دیلینین نوماییشنامهسین متحوّل الهدیلر. ساعدی ایکی ایل مودتینده فرانسه ده یاشادی. او فرانسهده وطن سئوگیسی ایله یاشاییردی و یالاندان وطن قاورامین دیللرینه گتیرنلره بئله یازیر:
"بوردا هر بیر جونجه باخیرام ایرانی نیجات وئرمک ایدیعاسیندا اولانلار توپلاشیبلار و هامیسی بیربیریندن ابله و بیربیریندن میندار. دوزون ایستهسهنیز هامیدان کسیلمیشم و اؤلوملوق ائتدیگیم ائوده بوتون آنلاریمدا نیفرت ایله ال به یاخایام"[۳][۴]
یاشاییش
[دَییشدیر]غلامحسین ساعدی، تاخما آدلا گوهرمراد 1314-جی ایلده تبریز شهرینده دونیایا گلدی. 1323-جو ایلده تبریزین بدر اوخولونو و 1329-جو ایلده منصور دبیریستانینا گیردی. 1330-جو ایل ساعدینین سیاسی چالیشمالارینین باشلانیشی ایدی. 1331-جی ایلده "فریاد"، "صعود" و "جوانان آذربایجان" آدلی گوندهلیکلرین سوروملوسوایدی و بۇ اوچ گوندهلیکدن باشقا، "دانش آموز" گوندهلیگیندهده یازیلارین یاییردی. 1332-جی ایلده، قویروق دوغانین 28-ده باش وئرن کودتادان سوْنرا توتاقلاندی و نئچه آیلیق دوستاقلاندی. 1324-جو ایلده تبریزین طیب فاکولتاسینا گیردی و گلن ایلی "سخن" آدلی درگی ایله امکداشلیغا باشلادی. بۇ ایلدن اعتیباره نوماییشنامه و قیسا حیکایه یازماغا باشلادی. 1341-جی ایلدن "کتاب هفته" و "آرش" درگیلریله امکداشلیغا باشلادی و 1346-1342-جی ایللری ساعدینین ان محصولدار ایللری ایدی. ساعدی ایرانین آیدینلیق فضاسینین یارادانلارینین بیریدیر. 1353-جو ایلده بیر نئچه یازیچیلارین یاردیم ایله "الفبا" درگیسینی یایماغا باشلادی.[۵] ساعدی 1364-جو ایل، آذر آیینین 2-ده، معده و باغیرساقلاریندا قانآخما ندنیندن دونیاسین دَییشدی و فرانسه ده، پرلاشز قبریستانلیغیندا، صادق هدایتین یانیندا دفن اوْلوندو.[۶]
یارادیجیلیق
[دَییشدیر]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Saedi1.jpg/300px-Saedi1.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Saedi2.jpg/300px-Saedi2.jpg)
داستان
[دَییشدیر]- مرغ انجیر (1335)
- خانههای شهر ری (1336)
- گدا (1341)
- عزاداران بیل (1343)
- دندیل (1345)
- واهمههای بی نام و نشان (1346)
- ترس و لرز (1347)
- توپ (1347)
- شب نشینی با شکوه (1349)
- کور و گهواره (1356) .
نوماییشنامه
[دَییشدیر]- لیلاج (1336)
- قاصدکها (1338)
- کار با فکها در سنگر (1338)
- شان فریبک (1340)
- کلاته گل (1340)
- عروسی (1341)
- ده لال بازی (1342)
- انتظار (1343)
- بهترین بابای دنیا (1344)
- چوب به دستان ورزیل (1344)
- پنج نمایشنامه از انقلاب مشروطیت (1345)
- خانه روشنی (1346)
- دیکته و زوایه (1347)
- فصل گستاخی (1348)
- پرواربندان ( 1348)
- وای بر مغلوب (1349)
- چشم در برابر چشم (1350)
- عاقبت قلمفرسایی (1354)
- آی با کلاه (1357)
- جانشین (1357)
- ماه عسل (1357)
- و ماه نمیشنویم (1357) .
مونولوگ
[دَییشدیر]- ایلخچی (1342)
- اهل هوا (1345)
- خیاو، یا، مشکین شهر (کعبه ییلاقات شاهسون)
اثرلرینه چکیلن فیلملر
[دَییشدیر]ساعدینین یازدیقلاری اساسیندا چکیلن فیلملر بۇنلاردان عیبارتدیر [۶]:
- گاو (اینک)- یؤنتمن: داریوش مهرجویی، 1348
- آرامش در حضور دیگران (آیریلارین حوضوروندا آرامیش)- یؤنتمن: ناصر تقوایی، 1349
- دایرهی مینا (مینا دایرهسی)-یؤنتمن: داریوش مهرجویی، 1353
خاطیرلاما
[دَییشدیر]هر ایل ساعدینین ایل دؤنومونده دوستلاری و اثرلرین سئونلر، اونون حایات یولداشی ایله بیرلیکده پرلاشز قبریستانلیغیندا حاضیر اوْلوب، ساعدینی خاطیرلاییرلار.[۷]
ساعدینین آدینا اؤدول
[دَییشدیر]آذرتورک آدلی کولتورل قوروم طرفینده، ادبیات اؤدولو 1387-جی ایلدن اعتیبارا، غلامحسین ساعدینین یئتمیش بئشینجی آد گونو موناسیبت ایله بۇ یازیچی آدی ایله آدلاندیریلدی.[۸]
قایناقلار
[دَییشدیر]- ^ ketabnak.com. (فارسجا) غلامحسین ساعدی. ketabnak.com. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۲-۳.
- ^ کاوه عبدالحسینی. (فارسجا) غلامحسین ساعدی(گوهرمراد). anthropology.ir. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۲-۳.
- ^ مهستی شاهرخی. (فارسجا) غلامحسين ساعدي، آخرين روزها در پاريس. rezahamraz.com. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۲-۳.
- ^ اينجا هر گوشه را نگاه ميكنم مدعيان نجات ايران جمع شده اند و همه از همگان و يكي از يكان ابله تر و كثافت تر. راستش را بخواهي از همه بريده ام و در خانه اي كه مثلا مردگي ميكنم مدام با نفرت دست به گريبانم.
- ^ محمدرضا بیگی. (فارسجا) غلامحسین ساعدی. dibache.com. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۲-۳.
- ^ ۶٫۰ ۶٫۱ daneshnameh.roshd.ir. (فارسجا) غلامحسین ساعدی. daneshnameh.roshd.ir. یوخلانیلیب ۲۰۱۳-۰۲-۳.
- ^ radiofarda.com (۲۹ قیروو ۱۳۸۴). (فارسجا) بیستمین سالگرد درگذشت نویسنده معاصرغلامحسین ساعدی در پاریس برگزار شد. radiofarda.com. یوخلانیلیب ۲۳ نوامبر ۲۰۱۰.
- ^ azarturkfound.com. (فارسجا) راخوان اولین دوره جایزه ادبی آذرترک. azarturkfound.com. یوخلانیلیب ۲۳ نوامبر ۲۰۱۰.